devīpraśnavarṇanam
ṛṣaya ūcuḥ
kathito bhavatā sargaḥ pratisargastathaiva ca ||
vaṃśānuvaṃśacaritaṃ purāṇānāmanukramaḥ
||1||कथितो भवता सर्गः प्रतिसर्गस्तथैव च ॥
वंशानुवंशचरितं पुराणानामनुक्रमः
manvantarapramāṇaṃ ca brahmāṃḍasya ca vistaraḥ ||
jyotiścakrasvarūpaṃ ca yathāvadanuvarṇitam ||
śrotumicchāmahe tvattaḥ sāṃprataṃ tīrthavistaram
||2||मन्वन्तरप्रमाणं च ब्रह्मांडस्य च विस्तरः ॥
ज्योतिश्चक्रस्वरूपं च यथावदनुवर्णितम् ॥
श्रोतुमिच्छामहे त्वत्तः सांप्रतं तीर्थविस्तरम्
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni pāpaghnāni śubhāni ca ||
tāni sūtaja kārtsnyena yathāvadvaktumarhasi
||3||पृथिव्यां यानि तीर्थानि पापघ्नानि शुभानि च ॥
तानि सूतज कार्त्स्न्येन यथावद्वक्तुमर्हसि
sūta uvāca
idaṃ pṛṣṭaṃ purā devyā kailāsaśikharottame ||
nānādhātuvicitrāṃge nānāratnasamanvite
||4||इदं पृष्टं पुरा देव्या कैलासशिखरोत्तमे ॥
नानाधातुविचित्रांगे नानारत्नसमन्विते
nānādrumalatākīrṇe nānāpuṣpopaśobhite ||
yakṣavidyādharākīrṇe hyapsarogaṇasevite ||
tatra brahamā ca viṣṇuśca skandanandigaṇeśvarāḥ ||
caṃdrādityau grahaiḥ sārdhaṃ nakṣatradhruvamaṇḍalam
||6||नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते ॥
यक्षविद्याधराकीर्णे ह्यप्सरोगणसेविते ॥
तत्र ब्रहमा च विष्णुश्च स्कन्दनन्दिगणेश्वराः ॥
चंद्रादित्यौ ग्रहैः सार्धं नक्षत्रध्रुवमण्डलम्
vāyuśca varuṇaścaiva kubero dhanadastathā ||
īśānaścāgniriṃdraśca yamo nirṛtireva ca
||7||वायुश्च वरुणश्चैव कुबेरो धनदस्तथा ॥
ईशानश्चाग्निरिंद्रश्च यमो निर्ऋतिरेव च
saritaḥ sāgarāḥ sarve parvatā uragāstathā ||
brāhmyādyā mātaraścaiva ṛṣayaśca tapodhanāḥ
||8||सरितः सागराः सर्वे पर्वता उरगास्तथा ॥
ब्राह्म्याद्या मातरश्चैव ऋषयश्च तपोधनाः
mūrtimaṃti ca tīrthāni kṣetrāṇyāyatanāni ca ||
dānavāsuradaityāśca piśācā bhūtarākṣasāḥ ||
7.1.3.10 tatra siṃhāsanaṃ divyaṃ śatayojanavistṛtam ||
lakṣāyutasahasraiśca rudrakoṭibhirāvṛtam ||
tanmadhye sarvatobhadraṃ siṃhadvāraiḥ sutoraṇaiḥ
||12||मूर्तिमंति च तीर्थानि क्षेत्राण्यायतनानि च ॥
दानवासुरदैत्याश्च पिशाचा भूतराक्षसाः ॥
7.1.3.१० तत्र सिंहासनं दिव्यं शतयोजनविस्तृतम् ॥
लक्षायुतसहस्रैश्च रुद्रकोटिभिरावृतम् ॥
तन्मध्ये सर्वतोभद्रं सिंहद्वारैः सुतोरणैः
svacchamauktikasaṃkāśaṃ prākāraśikharāvṛtam ||
nandīśvaramahākāladvārapālagaṇairvṛtam
||13||स्वच्छमौक्तिकसंकाशं प्राकारशिखरावृतम् ॥
नन्दीश्वरमहाकालद्वारपालगणैर्वृतम्
kiṃkiṇījālamukharaiḥ satyatākairalaṃkṛtam ||
vitānacchatrakhaṃḍaiśca muktādāmapralaṃbitaiḥ
||14||किंकिणीजालमुखरैः सत्यताकैरलंकृतम् ॥
वितानच्छत्रखंडैश्च मुक्तादामप्रलंबितैः
ghaṃṭācāmaraśobhāḍhayairdarpaṇaiścopaśobhitam ||
kalaśairdvāravinyastaratnapallavasaṃyutaiḥ
||15||घंटाचामरशोभाढयैर्दर्पणैश्चोपशोभितम् ॥
कलशैर्द्वारविन्यस्तरत्नपल्लवसंयुतैः
citritaṃ citraśāstrajñai ratnacūrṇaiḥ samjvalaiḥ ||
svastikaiḥ patravalyādyairliṃgodbhavalatādibhiḥ
||16||चित्रितं चित्रशास्त्रज्ञै रत्नचूर्णैः समु्ज्वलैः ॥
स्वस्तिकैः पत्रवल्याद्यैर्लिंगोद्भवलतादिभिः
śatasiṃhāsanākīrṇaṃ vedikābhiśca śobhitam ||
āsīnai rudravṛndaiśca rudrakanyākadambakaiḥ
||17||शतसिंहासनाकीर्णं वेदिकाभिश्च शोभितम् ॥
आसीनै रुद्रवृन्दैश्च रुद्रकन्याकदम्बकैः
lakṣapatradalāḍhyaiśca śvetapadmaiśca bhūṣitam ||
apsarobhiḥ samākīrṇaṃ puṣpaprakaravistṛtam
||18||लक्षपत्रदलाढ्यैश्च श्वेतपद्मैश्च भूषितम् ॥
अप्सरोभिः समाकीर्णं पुष्पप्रकरविस्तृतम्
dhūpitaṃ dhūpavarttībhiḥ kuṃkumodakasecitam ||
vaṃśavīṇāmṛdaṃgaiśca gomukhairmukhavādanaiḥ
||19||धूपितं धूपवर्त्तीभिः कुंकुमोदकसेचितम् ॥
वंशवीणामृदंगैश्च गोमुखैर्मुखवादनैः
śaṃkhabherīninādena dundubhidhvanitena ca ||
garjadbhirgaṇavṛndaiśca meghasvanitanisvanaiḥ
||20||शंखभेरीनिनादेन दुन्दुभिध्वनितेन च ॥
गर्जद्भिर्गणवृन्दैश्च मेघस्वनितनिस्वनैः
gaṇānāṃ stotraśabdena sāmavedaraveṇa ca ||
prekṣaṇīyairmahānādairgeyahuṅkāraśobhitam
||21||गणानां स्तोत्रशब्देन सामवेदरवेण च ॥
प्रेक्षणीयैर्महानादैर्गेयहुङ्कारशोभितम्
vṛṣanarditaśabdena gajavājiraveṇa ca ||
kāṃcīnūpuraśabdena samākīrṇadigaṃtaram
||22||वृषनर्दितशब्देन गजवाजिरवेण च ॥
कांचीनूपुरशब्देन समाकीर्णदिगंतरम्
sarvasaṃpatkaraṃ śrīmacchaṃkarasyaiva maṃdiram ||
vaṃśa vīṇāmṛdaṃgaiśca nāditaṃ tatra tatra ha ||
ṛgvedo mūrtimāṃścaiva śakranīlasamadyutiḥ
||23||सर्वसंपत्करं श्रीमच्छंकरस्यैव मंदिरम् ॥
वंश वीणामृदंगैश्च नादितं तत्र तत्र ह ॥
ऋग्वेदो मूर्तिमांश्चैव शक्रनीलसमद्युतिः
divyagandhānuliptāṃgo divyābharaṇabhūṣitaḥ ||
saṃsthitaḥ pūrvatastasya dīpyamānaḥ svatejasā
||24||दिव्यगन्धानुलिप्तांगो दिव्याभरणभूषितः ॥
संस्थितः पूर्वतस्तस्य दीप्यमानः स्वतेजसा
uttareṇa yajurvedaḥ śuddhasphaṭikasannibhaḥ ||
divyakuṇḍaladhārī ca mahākāyo mahābhujaḥ
||25||उत्तरेण यजुर्वेदः शुद्धस्फटिकसन्निभः ॥
दिव्यकुण्डलधारी च महाकायो महाभुजः
sthitaḥ paścima digbhāge sāmavedaḥ sanātanaḥ ||
raktāṃbaradharaḥ śrīmānpaprarāgasamaprabhaḥ
||26||स्थितः पश्चिम दिग्भागे सामवेदः सनातनः ॥
रक्तांबरधरः श्रीमान्पप्ररागसमप्रभः
sragdāmadhārī citraśca gītabhūṣaṇabhūṣitaḥ ||
athavāṃ'janavacchayāmaḥ sthito dakṣiṇatastathā
||27||स्रग्दामधारी चित्रश्च गीतभूषणभूषितः ॥
अथवांऽजनवच्छयामः स्थितो दक्षिणतस्तथा
piṃgākṣo lohitagrīvo harikeśo mahātanuḥ ||
itihāsaṣaḍaṃgāni purāṇānyakhilāni ca
||28||पिंगाक्षो लोहितग्रीवो हरिकेशो महातनुः ॥
इतिहासषडंगानि पुराणान्यखिलानि च
vedopaniṣadaśchando mīmāṃsāraṇyakaṃ tathā ||
svāhākāravaṣaṭkārau rahasyāni tathaiva ca
||29||वेदोपनिषदश्छन्दो मीमांसारण्यकं तथा ॥
स्वाहाकारवषट्कारौ रहस्यानि तथैव च
etaiḥ samanvitaiścaiva tatra brahmā svayaṃ sthitaḥ ||
śaktirūpadharairmantrairyogaiśvaryasamanvitaiḥ
||30||एतैः समन्वितैश्चैव तत्र ब्रह्मा स्वयं स्थितः ॥
शक्तिरूपधरैर्मन्त्रैर्योगैश्वर्यसमन्वितैः
sahasrapatrakamalairaṃkitaiḥ surapūjitaiḥ ||
pūjitairgaṇarudraiśca brahmaviṣviṃdravaṃditaiḥ
||31||सहस्रपत्रकमलैरंकितैः सुरपूजितैः ॥
पूजितैर्गणरुद्रैश्च ब्रह्मविष्विंद्रवंदितैः
cāmarākṣepavyajanairvījitaiśca samantataḥ ||
śobhitaśca sadā śrīmāṃścaṃdrakoṭisamaprabhaḥ
||32||चामराक्षेपव्यजनैर्वीजितैश्च समन्ततः ॥
शोभितश्च सदा श्रीमांश्चंद्रकोटिसमप्रभः
jñānāmṛtasutṛptātmā yogaiśvaryaprasādakaḥ ||
yogīṃdramānasāṃbhoja rājahaṃso dvijottamaḥ
||33||ज्ञानामृतसुतृप्तात्मा योगैश्वर्यप्रसादकः ॥
योगींद्रमानसांभोज राजहंसो द्विजोत्तमः
ajñānatimiradhvaṃsī ṣaṭtriṃśattattvabhūṣaṇaḥ ||
sarvasaukhyapradātā ca tatrāste caṃdraśekharaḥ
||34||अज्ञानतिमिरध्वंसी षट्त्रिंशत्तत्त्वभूषणः ॥
सर्वसौख्यप्रदाता च तत्रास्ते चंद्रशेखरः
tasyotsaṃgagatā devī taptakāṃcanasaprabhā ||
pūjito yoginīvṛndaiḥ sādhakaiḥ surakinnaraiḥ
||35||तस्योत्संगगता देवी तप्तकांचनसप्रभा ॥
पूजितो योगिनीवृन्दैः साधकैः सुरकिन्नरैः
sarvalakṣaṇasaṃpūrṇā sarvābharaṇabhūṣitā ||
yogasiddhipradā nityaṃ mokṣābhyudayadāyinīm
||36||सर्वलक्षणसंपूर्णा सर्वाभरणभूषिता ॥
योगसिद्धिप्रदा नित्यं मोक्षाभ्युदयदायिनीम्
saubhāgyakadalīkandamūlabījaṃ ca pārvatī ||
devasya mukhamālokya vismitā cārulocanā
||37||सौभाग्यकदलीकन्दमूलबीजं च पार्वती ॥
देवस्य मुखमालोक्य विस्मिता चारुलोचना
ānaṃdabhāvaṃ saṃjñāya ānandāsrāvilekṣaṇam ||
uvāca devī madhuraṃ kṛtāṃjalipuṭā satī
||38||आनंदभावं संज्ञाय आनन्दास्राविलेक्षणम् ॥
उवाच देवी मधुरं कृतांजलिपुटा सती
devyuvāca
janmakoṭisahasrāṇi janmakoṭiśatāni ca ||
śodhitastvaṃ jagannātha mayā prāṇanaciṃtayā
||39||जन्मकोटिसहस्राणि जन्मकोटिशतानि च ॥
शोधितस्त्वं जगन्नाथ मया प्राणनचिंतया
arddhāṃga saṃsthayā vāpi tvadvaktradhyānakāmyayā ||
tathāpi te jagannātha nāṃto labdhvo maheśvara
||40||अर्द्धांग संस्थया वापि त्वद्वक्त्रध्यानकाम्यया ॥
तथापि ते जगन्नाथ नांतो लब्ध्वो महेश्वर
anantarūpiṇe tubhyaṃ devadeva namo'stu te ||
namo vedarahasyāya namo vedaiḥ stutāya ca
||41||अनन्तरूपिणे तुभ्यं देवदेव नमोऽस्तु ते ॥
नमो वेदरहस्याय नमो वेदैः स्तुताय च
śmaśānaratinityāya namo gaganacāriṇe ||
jyeṣṭhasāmarahasyāya śatarudrapriyāya ca
||42||श्मशानरतिनित्याय नमो गगनचारिणे ॥
ज्येष्ठसामरहस्याय शतरुद्रप्रियाय च
namo vṛṣakṛtāṃkāya yajurvedadharāya ca ||
brahmāṃḍakoṭisaṃlagnamāline gaganātmane
||43||नमो वृषकृतांकाय यजुर्वेदधराय च ॥
ब्रह्मांडकोटिसंलग्नमालिने गगनात्मने
maṇicitritakandāya namaḥ sarvārthasiddhaye ||
namo vedasvarūpāya dvija siddhipriyāya ca
||44||मणिचित्रितकन्दाय नमः सर्वार्थसिद्धये ॥
नमो वेदस्वरूपाय द्विज सिद्धिप्रियाय च
puṃstrīvikārarūpāya namaścaṃdrārddhadhāriṇe ||
namognaye sahomāya ādityavaruṇāya ca
||45||पुंस्त्रीविकाररूपाय नमश्चंद्रार्द्धधारिणे ॥
नमोग्नये सहोमाय आदित्यवरुणाय च
pṛthivyai cāṃtarikṣāya vāyave dīkṣitāya ca ||
saṃyogāya viyogāya dhātre kartre'pahāriṇe
||46||पृथिव्यै चांतरिक्षाय वायवे दीक्षिताय च ॥
संयोगाय वियोगाय धात्रे कर्त्रेऽपहारिणे
pradīptaśūlahastāya brahmadaṇḍadharāya ca ||
namaḥ patīnāṃ pataye mahatāṃ pataye namaḥ
||47||प्रदीप्तशूलहस्ताय ब्रह्मदण्डधराय च ॥
नमः पतीनां पतये महतां पतये नमः
namaḥ kālāgnirudrāya saptalokanivāsine ||
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāṃ bhūtānāṃ pataye namaḥ
||48||नमः कालाग्निरुद्राय सप्तलोकनिवासिने ॥
त्वं गतिः सर्वभूतानां भूतानां पतये नमः
namaste bhagavanrudra namaste bhagavañchiva ||
namaste parataḥ śreṣṭha namaste parataḥ para
||49||नमस्ते भगवन्रुद्र नमस्ते भगवञ्छिव ॥
नमस्ते परतः श्रेष्ठ नमस्ते परतः पर
jihvācāpalyabhāvena khedito'si mayā prabho ||
tatkṣantavyaṃ maheśāna jñānadivya namo'stu te
||50||जिह्वाचापल्यभावेन खेदितोऽसि मया प्रभो ॥
तत्क्षन्तव्यं महेशान ज्ञानदिव्य नमोऽस्तु ते
īśvara uvāca
mamotsaṃgasthitā devi kiṃ tvaṃ sāsrāvilekṣaṇā ||
adyāpi kimapūrṇaṃ te tatsarvaṃ karavāṇyaham
||51||ममोत्संगस्थिता देवि किं त्वं सास्राविलेक्षणा ॥
अद्यापि किमपूर्णं ते तत्सर्वं करवाण्यहम्
varaṃ bravīhi bhadraṃ te stavenānena suvrate ||
dadāmi te na saṃdehaḥ śokaṃ tyaja maheśvari
||52||वरं ब्रवीहि भद्रं ते स्तवेनानेन सुव्रते ॥
ददामि ते न संदेहः शोकं त्यज महेश्वरि
niṣkale sakale devi sthūle sūkṣme carācare ||
na tatpaśyāmi deveśi yattvayā rahitaṃ bhavet
||53||निष्कले सकले देवि स्थूले सूक्ष्मे चराचरे ॥
न तत्पश्यामि देवेशि यत्त्वया रहितं भवेत्
ahaṃ te hṛdaye gauri tvaṃ ca me hṛdi saṃsthitā ||
ahaṃ bhrātā ca putraśca baṃdhurbhartā tathaiva ca
||54||अहं ते हृदये गौरि त्वं च मे हृदि संस्थिता ॥
अहं भ्राता च पुत्रश्च बंधुर्भर्ता तथैव च
tvaṃ tu me bhaginī bhāryā duhitā bāṃdhavī snuṣā ||
ahaṃ yajñapatiryajvā tvaṃ ca śraddhā sadakṣiṇā
||55||त्वं तु मे भगिनी भार्या दुहिता बांधवी स्नुषा ॥
अहं यज्ञपतिर्यज्वा त्वं च श्रद्धा सदक्षिणा
oṃkāro'haṃ vaṣaṭkāraḥ sāmāhamṛgyajustathā ||
ahamagniśca hotā ca yajamānastathaiva ca
||56||ओंकारोऽहं वषट्कारः सामाहमृग्यजुस्तथा ॥
अहमग्निश्च होता च यजमानस्तथैव च
adhvaryurahamudgātā brahmāhaṃ brahmavittathā ||
tvaṃ tu devyaraṇī caiva patnī tu parikīrtyase
||57||अध्वर्युरहमुद्गाता ब्रह्माहं ब्रह्मवित्तथा ॥
त्वं तु देव्यरणी चैव पत्नी तु परिकीर्त्यसे
svāhā svadhā ca suśroṇi tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam ||
ahamiṣṭo mahāyajñaḥ pūrvo yajñastvamucyase
||58||स्वाहा स्वधा च सुश्रोणि त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥
अहमिष्टो महायज्ञः पूर्वो यज्ञस्त्वमुच्यसे
puruṣo'haṃ varārohe prakṛtistvaṃ nigadyase ||
ahaṃ viṣṇurmahāvīryastvaṃ lakṣmīrlokabhāvinī
||59||पुरुषोऽहं वरारोहे प्रकृतिस्त्वं निगद्यसे ॥
अहं विष्णुर्महावीर्यस्त्वं लक्ष्मीर्लोकभाविनी
ahamindro mahātejāḥ prācī tvaṃ parameśvarī ||
prajāpatīnāṃ rūpeṇa sarvamāhaṃ vyavasthitaḥ
||60||अहमिन्द्रो महातेजाः प्राची त्वं परमेश्वरी ॥
प्रजापतीनां रूपेण सर्वमाहं व्यवस्थितः
teṣāṃ yā nāyikāstāstvaṃ rūpaistaistairavasthitā ||
divaso'haṃ mahādevi rajanī tvaṃ nigadyase
||61||तेषां या नायिकास्तास्त्वं रूपैस्तैस्तैरवस्थिता ॥
दिवसोऽहं महादेवि रजनी त्वं निगद्यसे
nimeṣo'haṃ muhūrtaśca tvaṃ kalā siddhireva ca ||
ahaṃ tejo'dhikaḥ sūryastvaṃ tu saṃdhyā prakīrttyase
||62||निमेषोऽहं मुहूर्तश्च त्वं कला सिद्धिरेव च ॥
अहं तेजोऽधिकः सूर्यस्त्वं तु संध्या प्रकीर्त्त्यसे
ahaṃ bījadharaḥ śreṣṭhastvaṃ tu kṣetraṃ varānane|
ahaṃ vanaspatiḥ plakṣastvaṃ vanaspatirucyase
||63||अहं बीजधरः श्रेष्ठस्त्वं तु क्षेत्रं वरानने।
अहं वनस्पतिः प्लक्षस्त्वं वनस्पतिरुच्यसे
śeṣarūpadharo nitye phaṇāmaṇivibhūṣitaḥ ||
revatī tvaṃ viśālākṣi madavibhramalocanā
||64||शेषरूपधरो नित्ये फणामणिविभूषितः ॥
रेवती त्वं विशालाक्षि मदविभ्रमलोचना
mokṣo'haṃ sarvaduḥkhānāṃ tvaṃ tu devi parā gatiḥ ||
apāṃ patirahaṃ bhadre tvaṃ tu devi saridvarā
||65||मोक्षोऽहं सर्वदुःखानां त्वं तु देवि परा गतिः ॥
अपां पतिरहं भद्रे त्वं तु देवि सरिद्वरा
vaḍavāgnirahaṃ bhadre tvaṃ tu dīptiḥ prakīrtitā ||
prajāpatirahaṃ karttā tvaṃ prajā prakṛtistathā
||66||वडवाग्निरहं भद्रे त्वं तु दीप्तिः प्रकीर्तिता ॥
प्रजापतिरहं कर्त्ता त्वं प्रजा प्रकृतिस्तथा
nāgānāmadhipaścāhaṃ pātālatalavāsinām ||
tvaṃ nāgī nāgarājo'haṃ sahasraphaṇabhūṣitaḥ
||67||नागानामधिपश्चाहं पातालतलवासिनाम् ॥
त्वं नागी नागराजोऽहं सहस्रफणभूषितः
niśākaravaraścāhaṃ śreṣṭhā tvaṃ rajanīkarī ||
kāmo'haṃ kāmado devi tvaṃ ratiḥ smṛtireva ca
||68||निशाकरवरश्चाहं श्रेष्ठा त्वं रजनीकरी ॥
कामोऽहं कामदो देवि त्वं रतिः स्मृतिरेव च
durvāsāścāpyahaṃ bhadre tvaṃ kṣamā samacāriṇī ||
lobhamohatapaścāhaṃ tvaṃ tṛṣṇā tāmasī smṛtā
||69||दुर्वासाश्चाप्यहं भद्रे त्वं क्षमा समचारिणी ॥
लोभमोहतपश्चाहं त्वं तृष्णा तामसी स्मृता
kakudmānvṛṣabhaścāhaṃ yogamātā tapasvinī ||
vāyurapyahamavyaktastvaṃ gatirmanasūdanī
||70||ककुद्मान्वृषभश्चाहं योगमाता तपस्विनी ॥
वायुरप्यहमव्यक्तस्त्वं गतिर्मनसूदनी
ahaṃ mocayitā lobhe nirmamā tvaṃ yaśasvini ||
nayo'haṃ sarvakāryeṣu nītistvaṃ kamalekṣaṇā
||71||अहं मोचयिता लोभे निर्ममा त्वं यशस्विनि ॥
नयोऽहं सर्वकार्येषु नीतिस्त्वं कमलेक्षणा
ahamannaṃ ca bhoktā ca oṣadhī tvaṃ nigadyase ||
ahamagniśca dhūmaśca tvamūṣmā jvālameva ca
||72||अहमन्नं च भोक्ता च ओषधी त्वं निगद्यसे ॥
अहमग्निश्च धूमश्च त्वमूष्मा ज्वालमेव च
ahaṃ saṃvarttako meghastvaṃ ca dhārā hyanekaśaḥ ||
ahaṃ munīnāṃ rūpeṇa tvaṃ tatpatnī prakīrtitā
||73||अहं संवर्त्तको मेघस्त्वं च धारा ह्यनेकशः ॥
अहं मुनीनां रूपेण त्वं तत्पत्नी प्रकीर्तिता
ahaṃ saṃsārakarttā vai tvaṃ tu sṛṣṭirvarānane ||
ahaṃ śukrāsthiromāṇi tvaṃ majjā balameva ca
||74||अहं संसारकर्त्ता वै त्वं तु सृष्टिर्वरानने ॥
अहं शुक्रास्थिरोमाणि त्वं मज्जा बलमेव च
parjanyo'haṃ mahābhāge tvaṃ vṛṣṭiḥ parameśvari ||
ahaṃ saṃvatsaro devi tvamṛtuḥ parikīrttitā
||75||पर्जन्योऽहं महाभागे त्वं वृष्टिः परमेश्वरि ॥
अहं संवत्सरो देवि त्वमृतुः परिकीर्त्तिता
ahaṃ kṛtayugo devi tvaṃ tu tretā nigadyase ||
yugo'haṃ dvāparaḥ śrīmāṃstvaṃ kaliḥ parameśvari
||76||अहं कृतयुगो देवि त्वं तु त्रेता निगद्यसे ॥
युगोऽहं द्वापरः श्रीमांस्त्वं कलिः परमेश्वरि
ākāśaścāpyahaṃ bhadre pṛthivī tvamihocyase ||
ahamadṛśyamūrtiśca dṛśyamūrtistvamucyase
||77||आकाशश्चाप्यहं भद्रे पृथिवी त्वमिहोच्यसे ॥
अहमदृश्यमूर्तिश्च दृश्यमूर्तिस्त्वमुच्यसे
varado'haṃ varārohe maṃtrastvamiti cocyase ||
ahaṃ draṣṭā ca śrotā ca tvaṃ dṛśyā śrutireva ca
||78||वरदोऽहं वरारोहे मंत्रस्त्वमिति चोच्यसे ॥
अहं द्रष्टा च श्रोता च त्वं दृश्या श्रुतिरेव च
ahaṃ vaktā ramayitā tvaṃ vācyā parameśvari ||
ahaṃ śrotā ca gātā ca tvaṃ gītirgeyameva ca
||79||अहं वक्ता रमयिता त्वं वाच्या परमेश्वरि ॥
अहं श्रोता च गाता च त्वं गीतिर्गेयमेव च
ahaṃ trātā ca gandhaśca tvaṃ tu nighrāṇameva ca ||
ahaṃ sparśayitā kartā sparśyastvaṃ sṛṣṭameva ca
||80||अहं त्राता च गन्धश्च त्वं तु निघ्राणमेव च ॥
अहं स्पर्शयिता कर्ता स्पर्श्यस्त्वं सृष्टमेव च
ahaṃ sarvamidaṃ bhūtaṃ tvaṃ tu devi na saṃśayaḥ ||
sraṣṭā'haṃ tava deveśi tvaṃ sṛjasyakhilaṃ jagat
||81||अहं सर्वमिदं भूतं त्वं तु देवि न संशयः ॥
स्रष्टाऽहं तव देवेशि त्वं सृजस्यखिलं जगत्
tvayā mayā ca deveśi otaprotamidaṃ jagat ||
ekadhā daśadhā caiva tathā śatasahasradhā
||82||त्वया मया च देवेशि ओतप्रोतमिदं जगत् ॥
एकधा दशधा चैव तथा शतसहस्रधा
aiśvaryeṇa tu saṃyuktau sarvaprāṇi vyavasthitau ||
ahaṃ tvaṃ ca viśālākṣi satataṃ saṃpratiṣṭhitau
||83||ऐश्वर्येण तु संयुक्तौ सर्वप्राणि व्यवस्थितौ ॥
अहं त्वं च विशालाक्षि सततं संप्रतिष्ठितौ
krīḍāmi krīḍayā devi tvayā sārddhaṃ varānane ||
tvaṃ dhṛtirdhāriṇī lakṣmīḥ kāṃtā matprakṛtirdhruvam
||84||क्रीडामि क्रीडया देवि त्वया सार्द्धं वरानने ॥
त्वं धृतिर्धारिणी लक्ष्मीः कांता मत्प्रकृतिर्ध्रुवम्
ratiḥ smṛtiḥ kāmacārī mama cāṃganivāsinī ||
devi kiṃ bahunoktena prāṇebhyo'pi garīyasī
||85||रतिः स्मृतिः कामचारी मम चांगनिवासिनी ॥
देवि किं बहुनोक्तेन प्राणेभ्योऽपि गरीयसी
varaṃ varaya devaśi yatkiṃcinmanasi sthitam ||
tatte dadāmi tuṣṭo'haṃ yadyapi syātsudurllabham
||86||वरं वरय देवशि यत्किंचिन्मनसि स्थितम् ॥
तत्ते ददामि तुष्टोऽहं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्
devyuvāca
dhanyāhaṃ kṛtapuṇyāhaṃ tapaḥ sucaritaṃ mayā ||
yattvayā'haṃ jagannātha harṣadṛṣṭyā'valokitā
||87||धन्याहं कृतपुण्याहं तपः सुचरितं मया ॥
यत्त्वयाऽहं जगन्नाथ हर्षदृष्ट्याऽवलोकिता
yadi tuṣṭo'si me deva varaṃ dātuṃ mamecchasi ||
tanme kathaya deveśa sāṃprataṃ tīrthavistaram
||88||यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दातुं ममेच्छसि ॥
तन्मे कथय देवेश सांप्रतं तीर्थविस्तरम्
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni pāpaghnāni śivāni ca ||
tāni deveśa kārtsnyena yathāvadvaktumarhasi
||89||पृथिव्यां यानि तीर्थानि पापघ्नानि शिवानि च ॥
तानि देवेश कार्त्स्न्येन यथावद्वक्तुमर्हसि
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi tīrthamāhātmyamuttamam ||
sarvapāpaharaṃ nṛṇāṃ puṇyaṃ devarṣisatkṛtam
||90||शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् ॥
सर्वपापहरं नृणां पुण्यं देवर्षिसत्कृतम्
tīrthānāṃ darśanaṃ śreṣṭhaṃ snānaṃ caiva sureśvari ||
śravaṇaṃ ca praśaṃsaṃti sadaiva ṛṣisattamāḥ
||91||तीर्थानां दर्शनं श्रेष्ठं स्नानं चैव सुरेश्वरि ॥
श्रवणं च प्रशंसंति सदैव ऋषिसत्तमाः
pṛthivyāṃ naimiṣaṃ tīrthamaṃtarikṣe ca puṣkaram ||
kedāraṃ ca prayāgaṃ ca vipāśā cormilā tathā
||92||पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमंतरिक्षे च पुष्करम् ॥
केदारं च प्रयागं च विपाशा चोर्मिला तथा
karṇaveṇā mahādevī caṃdrabhāgā sarasvatī ||
gaṃgāsāgarasaṃbhedastathā vārāṇasī śubhā
||93||कर्णवेणा महादेवी चंद्रभागा सरस्वती ॥
गंगासागरसंभेदस्तथा वाराणसी शुभा
arghatīrthaṃ samākhyātaṃ gaṃgādvāraṃ tathaiva ca ||
himasthānaṃ mahātīrthaṃ tathā māyāpurī śubhā
||94||अर्घतीर्थं समाख्यातं गंगाद्वारं तथैव च ॥
हिमस्थानं महातीर्थं तथा मायापुरी शुभा
śatabhadrā mahābhāgā sindhuścaiva mahā nadī ||
airāvatī ca kapilā śoṇaścaiva mahānadaḥ
||95||शतभद्रा महाभागा सिन्धुश्चैव महा नदी ॥
ऐरावती च कपिला शोणश्चैव महानदः
payodhiḥ kauśikī tadvattathā godāvarī śubhā ||
devakhātaṃ gayā caiva tathā dvārāvatī śubhā
||96||पयोधिः कौशिकी तद्वत्तथा गोदावरी शुभा ॥
देवखातं गया चैव तथा द्वारावती शुभा
prabhāsaṃ ca mahātīrthaṃ sarvapātakanāśanam
||97||प्रभासं च महातीर्थं सर्वपातकनाशनम्
evamādīni tīrthāni yāni saṃti mahītale ||
tāni dṛṣṭvā tu deveśi punarjanma na vindate
||98||एवमादीनि तीर्थानि यानि संति महीतले ॥
तानि दृष्ट्वा तु देवेशि पुनर्जन्म न विन्दते
tisraḥ koṭyo'rdhakoṭī ca tīrthānāmiha bhūtale ||
saṃjātāni pavitrāṇi sarvapāpaharāṇi ca
||99||तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले ॥
संजातानि पवित्राणि सर्वपापहराणि च
gaṃtavyāni mahādevi svadharmasya vivṛddhaye ||
aśakyāni śivānyevaṃ gaṃtuṃ caiva sureśvari ||
manasā tāni sarvāṇi gaṃtavyāni samāhitaiḥ
||100||गंतव्यानि महादेवि स्वधर्मस्य विवृद्धये ॥
अशक्यानि शिवान्येवं गंतुं चैव सुरेश्वरि ॥
मनसा तानि सर्वाणि गंतव्यानि समाहितैः
devyuvāca
bhagavanprāṇinaḥ sarve sarvopadravasaṃkulāḥ ||
alpāyuṣaḥ sadā baddhā vyāmohairmaṃdirodbhavaiḥ
||101||भगवन्प्राणिनः सर्वे सर्वोपद्रवसंकुलाः ॥
अल्पायुषः सदा बद्धा व्यामोहैर्मंदिरोद्भवैः
tretāyāṃ dvāpare caiva kiṃ nu vai dāruṇe kalau ||
tasmātteṣāṃ hitārthāya tattīrthaṃ tvaṃ prakīrtaya ||
yena dṛṣṭena sarveṣāṃ tīrthānāṃ labhyate phalam
||102||त्रेतायां द्वापरे चैव किं नु वै दारुणे कलौ ॥
तस्मात्तेषां हितार्थाय तत्तीर्थं त्वं प्रकीर्तय ॥
येन दृष्टेन सर्वेषां तीर्थानां लभ्यते फलम्
evamuktastu pārvatyā prahasya parameśvaraḥ ||
uvāca parayā prītyā vācā madhurayā prabhuḥ
||103||एवमुक्तस्तु पार्वत्या प्रहस्य परमेश्वरः ॥
उवाच परया प्रीत्या वाचा मधुरया प्रभुः
īśvara uvāca
tvameva hi carāḥ prāṇāḥ sarvasya jagatoraṇiḥ ||
tvayā virahito devi muhūrtamapi notsahe
||104||त्वमेव हि चराः प्राणाः सर्वस्य जगतोरणिः ॥
त्वया विरहितो देवि मुहूर्तमपि नोत्सहे
śivasya ca tathā śakteraṃtaraṃ nāsti pārvati ||
na tadasti mahādevi yanna jānāsi śobhane
||105||शिवस्य च तथा शक्तेरंतरं नास्ति पार्वति ॥
न तदस्ति महादेवि यन्न जानासि शोभने
tvayā vinā'haṃ na kvāsmi na tvaṃ devi mayā vinā ||
caṃdracaṃdrikayoryadvadagneruṣṇatvameva hi
||106||त्वया विनाऽहं न क्वास्मि न त्वं देवि मया विना ॥
चंद्रचंद्रिकयोर्यद्वदग्नेरुष्णत्वमेव हि
tava devi mamāpīha nāsti caivāṃtaraṃ priye ||
sarvaṃ caiva sureśāni yathāvatkathayāmyaham
||107||तव देवि ममापीह नास्ति चैवांतरं प्रिये ॥
सर्वं चैव सुरेशानि यथावत्कथयाम्यहम्
rahasyānāṃ rahasyaṃ tu gopanīyaṃ prayatnataḥ ||
nāstikāya na dātavyaṃ na ca pāparatāya ca
||108||रहस्यानां रहस्यं तु गोपनीयं प्रयत्नतः ॥
नास्तिकाय न दातव्यं न च पापरताय च
dātavyaṃ bhakti yuktāya svaśiṣyāya sutāya vā ||
pūrvameva mayā khyātaṃ sārātsārataraṃ priye
||109||दातव्यं भक्ति युक्ताय स्वशिष्याय सुताय वा ॥
पूर्वमेव मया ख्यातं सारात्सारतरं प्रिये
tīrthopaniṣadaḥ khyātā liṃgopaniṣadastathā ||
yogopaniṣado devi pūrvaṃ vai kathitāstava
||110||तीर्थोपनिषदः ख्याता लिंगोपनिषदस्तथा ॥
योगोपनिषदो देवि पूर्वं वै कथितास्तव
pārvatyuvāca
leśenāpi na siddhyaṃti kāṃkṣamāṇāḥ paraṃ padam ||
yonīrbhramaṃto dṛśyaṃte narā nāstikavṛttayaḥ
||111||लेशेनापि न सिद्ध्यंति कांक्षमाणाः परं पदम् ॥
योनीर्भ्रमंतो दृश्यंते नरा नास्तिकवृत्तयः
tīrthavratāni sevante pratyayo naiva jāyate ||
mohitaṃ tu jagatpūrvaṃ mithyājñānena śaṃkara
||112||तीर्थव्रतानि सेवन्ते प्रत्ययो नैव जायते ॥
मोहितं तु जगत्पूर्वं मिथ्याज्ञानेन शंकर
kiṃ te phalaṃ suraśreṣṭha jagadvyāmohane kṛte
||113||किं ते फलं सुरश्रेष्ठ जगद्व्यामोहने कृते
sārātsārataraṃ nātha tava prāṇapriyaṃ hi yat ||
tanme kathaya deveśa priyāhaṃ yadi te prabho
||114||सारात्सारतरं नाथ तव प्राणप्रियं हि यत् ॥
तन्मे कथय देवेश प्रियाहं यदि ते प्रभो
ityuktaḥ sa tayā devyā śrīkaṃṭhaḥ suranāyakaḥ ||
prahasyovāca bhagavāngaṃbhīrārthamidaṃ vacaḥ
||115||इत्युक्तः स तया देव्या श्रीकंठः सुरनायकः ॥
प्रहस्योवाच भगवान्गंभीरार्थमिदं वचः
īśvara uvāca
śṛṇuṣvāvahitā bhūtvā pṛṣṭo'haṃ yastvayā'dhunā ||
niṣphalaṃ tatpravakṣyāmi vastutattvaṃ yathāsthitam
||116||शृणुष्वावहिता भूत्वा पृष्टोऽहं यस्त्वयाऽधुना ॥
निष्फलं तत्प्रवक्ष्यामि वस्तुतत्त्वं यथास्थितम्
pūrvamuktāni tīrthāni yāni te surasuṃdari ||
tisraḥ koṭyo'rddhakoṭī ca brahmāṃḍe sacarācare
||117||पूर्वमुक्तानि तीर्थानि यानि ते सुरसुंदरि ॥
तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटी च ब्रह्मांडे सचराचरे
teṣāṃ ca gopitaṃ tīrthaṃ prabhāsaṃ caiva suvrate
||118||तेषां च गोपितं तीर्थं प्रभासं चैव सुव्रते
evamuktaṃ mahādevi prabhāsaṃ kṣetramuttamam ||
dṛṣṭvā saṃskārarahitāḥ kalau pāpena mohitāḥ
||119||एवमुक्तं महादेवि प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् ॥
दृष्ट्वा संस्काररहिताः कलौ पापेन मोहिताः
rājasāstāmasāścaiva pāpopahatacetasaḥ ||
paradāraparadravyaparahiṃsāratā narāḥ
||120||राजसास्तामसाश्चैव पापोपहतचेतसः ॥
परदारपरद्रव्यपरहिंसारता नराः
udvegaṃ ca paraṃ yāṃti pratapyaṃti yatastataḥ ||
ātmasaṃbhāvitā mūḍhā mithyājñānena mohitāḥ ||
varṇāśramaviruddhaṃ tu tīrthe krvanti ye'dhamāḥ
||121||उद्वेगं च परं यांति प्रतप्यंति यतस्ततः ॥
आत्मसंभाविता मूढा मिथ्याज्ञानेन मोहिताः ॥
वर्णाश्रमविरुद्धं तु तीर्थे कु्र्वन्ति येऽधमाः
tīrthayātrāṃ prakurvaṃti daṃbhena kapaṭena ca ||
tīrthe mṛtā na sidhyaṃti te narā varavarṇini
||122||तीर्थयात्रां प्रकुर्वंति दंभेन कपटेन च ॥
तीर्थे मृता न सिध्यंति ते नरा वरवर्णिनि
etadarthaṃ mayā devi tīrthāni vividhāni ca ||
liṃgāni caiva suśroṇi gopitāni prayatnataḥ ||
na siddhidāni deveśi kalau kalmaṣakāriṇām
||123||एतदर्थं मया देवि तीर्थानि विविधानि च ॥
लिंगानि चैव सुश्रोणि गोपितानि प्रयत्नतः ॥
न सिद्धिदानि देवेशि कलौ कल्मषकारिणाम्
ye narāstu jitakrodhā jitalobhā jiteṃdriyāḥ ||
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścādambhamatsarāḥ
||124||ये नरास्तु जितक्रोधा जितलोभा जितेंद्रियाः ॥
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चादम्भमत्सराः
madbhāvabhāvitā devi tīrthaṃ sevaṃti suvratāḥ ||
teṣāṃ caiva hitārthāya kathayāmi yaśaśvini
||125||मद्भावभाविता देवि तीर्थं सेवंति सुव्रताः ॥
तेषां चैव हितार्थाय कथयामि यशश्विनि
prabhāsamiti vikhyātaṃ kṣetraṃ trailokyavaṃditam ||
tatkṣetraṃ naiva jānaṃti mama māyāvimohitāḥ
||126||प्रभासमिति विख्यातं क्षेत्रं त्रैलोक्यवंदितम् ॥
तत्क्षेत्रं नैव जानंति मम मायाविमोहिताः
parohaṃ tvekacittaiśca bahujanmabhirarcitaḥ ||
te vidaṃti paraṃ kṣetraṃ prabhāsaṃ pāpanāśanam
||127||परोहं त्वेकचित्तैश्च बहुजन्मभिरर्चितः ॥
ते विदंति परं क्षेत्रं प्रभासं पापनाशनम्
madbhāvabhāvitā devi mama vrataniṣeviṇaḥ ||
teṣāṃ prabhāsikaṃ kṣetraṃ viditaṃ nātra saṃśayaḥ
||128||मद्भावभाविता देवि मम व्रतनिषेविणः ॥
तेषां प्रभासिकं क्षेत्रं विदितं नात्र संशयः
yamaiśca niyamairyuktā ahaṃkāravivarjjitāḥ ||
teṣāmarthe vadiṣyāmi tava praśnaṃ sudurllabham ||
brahmaviṣṇvindradevānāṃ purāṇaṃ kathitaṃ mayā
||129||यमैश्च नियमैर्युक्ता अहंकारविवर्ज्जिताः ॥
तेषामर्थे वदिष्यामि तव प्रश्नं सुदुर्ल्लभम् ॥
ब्रह्मविष्ण्विन्द्रदेवानां पुराणं कथितं मया
so'haṃ devi vadiṣyāmi karṇaṃ dehi varānane ||
pṛthivyāmapi sarveṣāṃ tīrthānāṃ surasuṃdari
||130||सोऽहं देवि वदिष्यामि कर्णं देहि वरानने ॥
पृथिव्यामपि सर्वेषां तीर्थानां सुरसुंदरि
ekaṃ me vallabhaṃ tatra prabhāsaṃ kṣetramuttamam ||
tasmiṃścaiva mahākṣetre tīrthaiḥ somena pūjitaḥ ||
varāṃstasmai pradāyātha sadaikāṃte sthito hyaham
||131||एकं मे वल्लभं तत्र प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् ॥
तस्मिंश्चैव महाक्षेत्रे तीर्थैः सोमेन पूजितः ॥
वरांस्तस्मै प्रदायाथ सदैकांते स्थितो ह्यहम्
tena guhyaṃ kṛtaṃ sthānaṃ tava devi prakāśitam ||
tatra me yogayuktasya divyaṃ liṃgaṃ babhūva ha
||132||तेन गुह्यं कृतं स्थानं तव देवि प्रकाशितम् ॥
तत्र मे योगयुक्तस्य दिव्यं लिंगं बभूव ह
divyatejassamā yuktaṃ vahnimekhalamaṃḍitam ||
lakṣamātrasthitaṃ śāṃtaṃ durnirīkṣyaṃ tu mānavaiḥ
||133||दिव्यतेजस्समा युक्तं वह्निमेखलमंडितम् ॥
लक्षमात्रस्थितं शांतं दुर्निरीक्ष्यं तु मानवैः
icchājñānakriyākhyāśca tisro vai śaktayaśca yāḥ ||
tasmālliṃgātsamutpannā jagatkartṛtvahetave
||134||इच्छाज्ञानक्रियाख्याश्च तिस्रो वै शक्तयश्च याः ॥
तस्माल्लिंगात्समुत्पन्ना जगत्कर्तृत्वहेतवे
tasmim̐lliṃge layaṃ yāti jagadetaccarācaram ||
punastenaiva saṃbhūtaṃ dṛśyate sacarācaram
||135||तस्मिँल्लिंगे लयं याति जगदेतच्चराचरम् ॥
पुनस्तेनैव संभूतं दृश्यते सचराचरम्
guhyaṃ caiva tu saṃbhūtaṃ na kaścidveda tatparam ||
janmābhyāsena talliṃgaṃ jñāyate bhuvi mānavaiḥ
||136||गुह्यं चैव तु संभूतं न कश्चिद्वेद तत्परम् ॥
जन्माभ्यासेन तल्लिंगं ज्ञायते भुवि मानवैः
kṣetraṃ prabhāsikaṃ proktaṃ kṣetrajño'haṃ na saṃśayaḥ ||
tatra someśanāmāhamasminkṣetraṃ varānane
||137||क्षेत्रं प्रभासिकं प्रोक्तं क्षेत्रज्ञोऽहं न संशयः ॥
तत्र सोमेशनामाहमस्मिन्क्षेत्रं वरानने
mamāṃśasaṃbhavā ye ca asminkṣetre samudbhavāḥ ||
teṣāṃ tu viditaṃ liṃgaṃ pūrvakalpe tu bhairavam
||138||ममांशसंभवा ये च अस्मिन्क्षेत्रे समुद्भवाः ॥
तेषां तु विदितं लिंगं पूर्वकल्पे तु भैरवम्
anyairapi yugairdevi idaṃ liṃgaṃ sudurlabham ||
ghore kaliyuge pāpe viśeṣeṇa ca durlabham
||139||अन्यैरपि युगैर्देवि इदं लिंगं सुदुर्लभम् ॥
घोरे कलियुगे पापे विशेषेण च दुर्लभम्
anyannidarśanaṃ tatra tatpravakṣyāmi pārvati
||140||अन्यन्निदर्शनं तत्र तत्प्रवक्ष्यामि पार्वति
kalau yuge mahāghore hetuvādaratā narāḥ ||
vadiṣyaṃti mahāpāpāḥ sarve pākhaṇḍasaṃsthitāḥ
||141||कलौ युगे महाघोरे हेतुवादरता नराः ॥
वदिष्यंति महापापाः सर्वे पाखण्डसंस्थिताः
mithyā caitatkṛtaṃ sarvaṃ mūrkhaiścāpi prakīrtitam ||
kva kṣetraṃ kva prabhāvaśca kutra vai santi devatāḥ
||142||मिथ्या चैतत्कृतं सर्वं मूर्खैश्चापि प्रकीर्तितम् ॥
क्व क्षेत्रं क्व प्रभावश्च कुत्र वै सन्ति देवताः
sarvaṃ cāpi tathālīkaṃ mūḍhaiścāpi prakīrtitam
||143||सर्वं चापि तथालीकं मूढैश्चापि प्रकीर्तितम्
evaṃ mūrkhā vadiṣyaṃti prahasiṣyanti cāpare ||
nārakā nāstikā lokāḥ pāpopahatacetasaḥ ||
siddhiṃ naiva prayāsyaṃti saṃprāpte tu kalau yuge
||144||एवं मूर्खा वदिष्यंति प्रहसिष्यन्ति चापरे ॥
नारका नास्तिका लोकाः पापोपहतचेतसः ॥
सिद्धिं नैव प्रयास्यंति संप्राप्ते तु कलौ युगे
tīrthe caiva mṛtā ye tu śivanindāparāyaṇāḥ ||
tiryagyoniprasūtāśca dṛśyante sarvayoniṣu
||145||तीर्थे चैव मृता ये तु शिवनिन्दापरायणाः ॥
तिर्यग्योनिप्रसूताश्च दृश्यन्ते सर्वयोनिषु
etasmātkāraṇāddevi tīrthe caiva suduḥkhitāḥ ||
dṛśyante yugamāhātmyātsatyaśaucavivarjitāḥ
||146||एतस्मात्कारणाद्देवि तीर्थे चैव सुदुःखिताः ॥
दृश्यन्ते युगमाहात्म्यात्सत्यशौचविवर्जिताः
idaṃ hi kāraṇaṃ proktaṃ kṣetrāṇāṃ caiva gopane ||
etatte kathitaṃ sarvaṃ siddhiryena sudurllabhā
||147||इदं हि कारणं प्रोक्तं क्षेत्राणां चैव गोपने ॥
एतत्ते कथितं सर्वं सिद्धिर्येन सुदुर्ल्लभा
yugeyuge tu tīrthāni kīrtitāni sureśvari ||
teṣāṃ me vallabhaṃ devi prabhāsaṃ kṣetrameva ca
||148||युगेयुगे तु तीर्थानि कीर्तितानि सुरेश्वरि ॥
तेषां मे वल्लभं देवि प्रभासं क्षेत्रमेव च
ityetatkathitaṃ devi rahasyaṃ pāpanāśanam ||
kṣetrabījaṃ mahādevi kimanyatparipṛcchasi
||149||इत्येतत्कथितं देवि रहस्यं पापनाशनम् ॥
क्षेत्रबीजं महादेवि किमन्यत्परिपृच्छसि
idaṃ mahāpātakanāśanaṃ ye śroṣyaṃti vai kṣetramahāprabhāvam ||
te cāpi yāsyanti mama prabhāvāttriviṣṭapaṃ puṇyajanādhivāsam
||150||इदं महापातकनाशनं ये श्रोष्यंति वै क्षेत्रमहाप्रभावम् ॥
ते चापि यास्यन्ति मम प्रभावात्त्रिविष्टपं पुण्यजनाधिवासम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsa khaṇḍe prabhāsakṣetramāhātmye devīpraśnavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ || 3 ||