sakārapaṃcakaṃ proktaṃ yattvayā mama śaṃkara
devyuvāca
sakārapaṃcakaṃ proktaṃ yattvayā mama śaṃkara ||
kathaṃ tadatra saṃvṛttametanme saṃśayaṃ mahat
||1||सकारपंचकं प्रोक्तं यत्त्वया मम शंकर ॥
कथं तदत्र संवृत्तमेतन्मे संशयं महत्
kathaṃ vātra samāyātā kutaścāpi sarasvatī ||
kathaṃ sa vāḍavo jātaḥ kasminkāle kathaṃ hyabhūt ||
tatsarvaṃ vistareṇedaṃ yathāvadvaktumarhasi
||2||कथं वात्र समायाता कुतश्चापि सरस्वती ॥
कथं स वाडवो जातः कस्मिन्काले कथं ह्यभूत् ॥
तत्सर्वं विस्तरेणेदं यथावद्वक्तुमर्हसि
īśvara uvāca
śṛṇu devi yathā jātā tasminkṣetre sarasvatī ||
yataścaiva samudbhūtā sarvapāpapraṇāśinī
||3||शृणु देवि यथा जाता तस्मिन्क्षेत्रे सरस्वती ॥
यतश्चैव समुद्भूता सर्वपापप्रणाशिनी
hiraṇyā vajriṇī nyaṃkuḥ kapilā ca sarasvatī
||4||हिरण्या वज्रिणी न्यंकुः कपिला च सरस्वती
ṛṣibhiḥ pañcabhiścātra samāhūtā yathā purā ||
vāḍavenāgninā yuktā yathā jātā śṛṇuṣva tat
||5||ऋषिभिः पञ्चभिश्चात्र समाहूता यथा पुरा ॥
वाडवेनाग्निना युक्ता यथा जाता शृणुष्व तत्
purā devāsure yuddhe nivṛtte somakāraṇāt ||
pitāmahasya vacanāttārāṃ candraḥ samarpayat
||6||पुरा देवासुरे युद्धे निवृत्ते सोमकारणात् ॥
पितामहस्य वचनात्तारां चन्द्रः समर्पयत्
tato yātāḥ surāḥ svargaṃ paśyanto'dhomukhā mahīm ||
dadṛśuste tato devā bhūmyāṃ svargamivāparam
||7||ततो याताः सुराः स्वर्गं पश्यन्तोऽधोमुखा महीम् ॥
ददृशुस्ते ततो देवा भूम्यां स्वर्गमिवापरम्
āśramaṃ munimukhyasya dadhīcerloka viśrutam ||
sarvarttukusumopetaṃ pādapairupaśobhitam ||
ketakīkuṭajodbhūta bakulāmodamoditam
||8||आश्रमं मुनिमुख्यस्य दधीचेर्लोक विश्रुतम् ॥
सर्वर्त्तुकुसुमोपेतं पादपैरुपशोभितम् ॥
केतकीकुटजोद्भूत बकुलामोदमोदितम्
evaṃvidhaṃ samāsādya tadāśramapadaṃ guru ||
kautukāddraṣṭumārabdhāḥ sarve devā manoramam
||9||एवंविधं समासाद्य तदाश्रमपदं गुरु ॥
कौतुकाद्द्रष्टुमारब्धाः सर्वे देवा मनोरमम्
te ca tīrthāśrame tasminyānānyutsṛjya saṃyatāḥ ||
pravṛttāstamṛṣiṃ draṣṭuṃ prākṛtāḥ puruṣā yathā
||10||ते च तीर्थाश्रमे तस्मिन्यानान्युत्सृज्य संयताः ॥
प्रवृत्तास्तमृषिं द्रष्टुं प्राकृताः पुरुषा यथा
dṛṣṭavaṃtaḥ surāḥ sarve pitāmahamivāparam ||
tatasta ṛṣiṇā sarve pādyārghyādibhirarccitāḥ
||11||दृष्टवंतः सुराः सर्वे पितामहमिवापरम् ॥
ततस्त ऋषिणा सर्वे पाद्यार्घ्यादिभिरर्च्चिताः
yathoktamāsanaṃ bhejuḥ sarve devāḥ savāsavāḥ ||
teṣāṃ madhye samutthāya śakraḥ provāca taṃ munim
||12||यथोक्तमासनं भेजुः सर्वे देवाः सवासवाः ॥
तेषां मध्ये समुत्थाय शक्रः प्रोवाच तं मुनिम्
āyudhāni vimucyāgre bhavāngṛhṇātvimāni hi ||
tanniśamya vacaḥ prāha dadhīciḥ pākaśāsanam
||13||आयुधानि विमुच्याग्रे भवान्गृह्णात्विमानि हि ॥
तन्निशम्य वचः प्राह दधीचिः पाकशासनम्
muktāstrāṇi mamābhyāśe yūyaṃ yāta triviṣṭapam ||
taṃ śakraḥ prāha caitāni kāryakāle hyupasthite
||14||मुक्तास्त्राणि ममाभ्याशे यूयं यात त्रिविष्टपम् ॥
तं शक्रः प्राह चैतानि कार्यकाले ह्युपस्थिते
deyāni te punaḥ śatrūnabhijeṣyāmahe raṇe ||
punaḥpunastataḥ śakraḥ saṃdiśya munisattamam
||15||देयानि ते पुनः शत्रूनभिजेष्यामहे रणे ॥
पुनःपुनस्ततः शक्रः संदिश्य मुनिसत्तमम्
asmākameva deyāni na cānyasya tvayā mune ||
bāḍhamityudite śakramuktavānmunisattamaḥ
||16||अस्माकमेव देयानि न चान्यस्य त्वया मुने ॥
बाढमित्युदिते शक्रमुक्तवान्मुनिसत्तमः
dāsyāmi te samastāni yuddhakāle viśeṣataḥ ||
nāsya mithyā bhavedvākyamiti matvā śacīpatiḥ ||
muktvāstrāṇi tadabhyāśe punaḥ svargaṃ gatastadā
||17||दास्यामि ते समस्तानि युद्धकाले विशेषतः ॥
नास्य मिथ्या भवेद्वाक्यमिति मत्वा शचीपतिः ॥
मुक्त्वास्त्राणि तदभ्याशे पुनः स्वर्गं गतस्तदा
astrārpaṇaṃ yaḥ prayataḥ prayatnācchṛṇoti rājā bhuvi bhāvitātātmā ||
so'bhyeti yuddhe vijayaṃ paraṃ hi sutāṃśca dharmārthayaśobhirāmāḥ
||18||अस्त्रार्पणं यः प्रयतः प्रयत्नाच्छृणोति राजा भुवि भावितातात्मा ॥
सोऽभ्येति युद्धे विजयं परं हि सुतांश्च धर्मार्थयशोभिरामाः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhā sakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye vaḍavānalotpattivṛttānte dadhīcimaharṣaye sarvadevakṛtasvasvaśastrasamarpaṇavarṇanaṃnāmaikatriṃśodhyāyaḥ || 31 ||