tato gacchenmahādevi ādinārāyaṇaṃ harim
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi ādinārāyaṇaṃ harim ||
tasyāśca pūrvadigbhāge sarvapātakanāśanam
||1||ततो गच्छेन्महादेवि आदिनारायणं हरिम् ॥
तस्याश्च पूर्वदिग्भागे सर्वपातकनाशनम्
pādukāsanasaṃyuktaṃ sarvadaityāṃtakāriṇam ||
ādau kṛtayuge devi daityo'bhūnmeghavāhanaḥ
||2||पादुकासनसंयुक्तं सर्वदैत्यांतकारिणम् ॥
आदौ कृतयुगे देवि दैत्योऽभून्मेघवाहनः
mahābalo mahākāyo yojanāyutavistaraḥ ||
ajeyaḥ sarvadevānāṃ trailokyakṣayakārakaḥ ||
brahmaṇā tasya tuṣṭena varo datto varānane
||3||महाबलो महाकायो योजनायुतविस्तरः ॥
अजेयः सर्वदेवानां त्रैलोक्यक्षयकारकः ॥
ब्रह्मणा तस्य तुष्टेन वरो दत्तो वरानने
yadā pādukayā viṣṇustvāṃ haniṣyati saṃyuge ||
tadaiva mṛtyurbhavitā nānyathā maraṇaṃ tava
||4||यदा पादुकया विष्णुस्त्वां हनिष्यति संयुगे ॥
तदैव मृत्युर्भविता नान्यथा मरणं तव
iti labdhavaro daityaḥ saṃtāpayati bhūtalam ||
yugānāṃ koṭimekāṃ tu sadevāsuramānuṣam
||5||इति लब्धवरो दैत्यः संतापयति भूतलम् ॥
युगानां कोटिमेकां तु सदेवासुरमानुषम्
saṃtapya bahudhā devi dakṣiṇo dadhimāgataḥ ||
tatra vidhvaṃsayāmāsa ṛṣīṇāmāśramāṇi vai
||6||संतप्य बहुधा देवि दक्षिणो दधिमागतः ॥
तत्र विध्वंसयामास ऋषीणामाश्रमाणि वै
tatasta ṛṣayaḥ sarve vidhvastāśramamaṇḍalāḥ ||
śaraṇaṃ caiva saṃprāptā devadevaṃ tu keśavam ||
ajeyaṃ taṃ tu saṃjñātvā tuṣṭuvurgaruḍadhvajam
||7||ततस्त ऋषयः सर्वे विध्वस्ताश्रममण्डलाः ॥
शरणं चैव संप्राप्ता देवदेवं तु केशवम् ॥
अजेयं तं तु संज्ञात्वा तुष्टुवुर्गरुडध्वजम्
ṛṣaya ūcuḥ
namaḥ paramakalyāṇakalyāṇāyātmayogine ||
janārddanāya devāya śrīdharāya ca vedhase
||8||नमः परमकल्याणकल्याणायात्मयोगिने ॥
जनार्द्दनाय देवाय श्रीधराय च वेधसे
namaḥ kamalakiṃjalkasuvarṇamukuṭāya ca ||
keśavāyātisūkṣmāya bṛhanmūrte namonamaḥ
||9||नमः कमलकिंजल्कसुवर्णमुकुटाय च ॥
केशवायातिसूक्ष्माय बृहन्मूर्ते नमोनमः
mahātmane vareṇyāya namaḥ paṃkajanābhaye ||
namo'stu māyāharaye haraye harivedhase
||10||महात्मने वरेण्याय नमः पंकजनाभये ॥
नमोऽस्तु मायाहरये हरये हरिवेधसे
hiraṇyagarbhagarbhāya jagataḥ kāraṇātmane ||
acyutāya namo nityamanantāya namonamaḥ
||11||हिरण्यगर्भगर्भाय जगतः कारणात्मने ॥
अच्युताय नमो नित्यमनन्ताय नमोनमः
namo māyāpaṭacchanna jagaddhātre mahātmane ||
saṃsārasāgarottāra jñānapotapradāyine ||
akuṃṭhamataye dhātre sargasthityaṃta karmaṇe
||12||नमो मायापटच्छन्न जगद्धात्रे महात्मने ॥
संसारसागरोत्तार ज्ञानपोतप्रदायिने ॥
अकुंठमतये धात्रे सर्गस्थित्यंत कर्मणे
yathā hi vāsudeveti prokte naśyati pātakam ||
tathā vilayamabhyetu daityo'yaṃ meghavāhanaḥ
||13||यथा हि वासुदेवेति प्रोक्ते नश्यति पातकम् ॥
तथा विलयमभ्येतु दैत्योऽयं मेघवाहनः
yathā viṣṇuḥ svabhakteṣu pāpamāpnoti saṃsthitam ||
tathā vināśamāyātu daityo'yaṃ pāpakarmakṛt
||14||यथा विष्णुः स्वभक्तेषु पापमाप्नोति संस्थितम् ॥
तथा विनाशमायातु दैत्योऽयं पापकर्मकृत्
smṛtamātro yathā viṣṇuḥ sarvaṃ pāpaṃ vyapohati ||
tathā praṇāśamabhyetu daityo'yaṃ meghavāhanaḥ
||15||स्मृतमात्रो यथा विष्णुः सर्वं पापं व्यपोहति ॥
तथा प्रणाशमभ्येतु दैत्योऽयं मेघवाहनः
bhavaṃtu bhadrāṇi samastadoṣāḥ prayāṃtu nāśaṃ jagato'khilasya ||
abhedyabhaktyā parameśvareśe smṛte jagaddhātari vāsudeve
||16||भवंतु भद्राणि समस्तदोषाः प्रयांतु नाशं जगतोऽखिलस्य ॥
अभेद्यभक्त्या परमेश्वरेशे स्मृते जगद्धातरि वासुदेवे
ye bhūtale ye divi ye'ntarikṣe rasātale prāṇigaṇāśca kecit ||
bhavantu te siddhiyutā narottamāḥ smṛte jagaddhātari vāsudeve
||17||ये भूतले ये दिवि येऽन्तरिक्षे रसातले प्राणिगणाश्च केचित् ॥
भवन्तु ते सिद्धियुता नरोत्तमाः स्मृते जगद्धातरि वासुदेवे
ye prāṇinaḥ kutracidatra saṃti brahmāṇḍamadhye parataśca kecit ||
teṣāṃ tu siddhiḥ paramāstvaniṃdyā stute jagaddhātari vāsudeve
||18||ये प्राणिनः कुत्रचिदत्र संति ब्रह्माण्डमध्ये परतश्च केचित् ॥
तेषां तु सिद्धिः परमास्त्वनिंद्या स्तुते जगद्धातरि वासुदेवे
īśvara uvāca
]|
iti stutastadā devi ādinārāyaṇo hariḥ ||
jñātvā sa bhāvi kāryaṃ tatsamāruhya ca pādukām
||19||]।
इति स्तुतस्तदा देवि आदिनारायणो हरिः ॥
ज्ञात्वा स भावि कार्यं तत्समारुह्य च पादुकाम्
babhūva teṣāṃ pratyakṣa ṛṣīṇāṃ pāpanāśanaḥ ||
uvāca praṇatānsarvānkiṃ vā kāryaṃ hṛdi sthitam
||20||बभूव तेषां प्रत्यक्ष ऋषीणां पापनाशनः ॥
उवाच प्रणतान्सर्वान्किं वा कार्यं हृदि स्थितम्
kathyatāṃ tatkariṣyāmi yuṣmatstotreṇa tarpitaḥ
||21||कथ्यतां तत्करिष्यामि युष्मत्स्तोत्रेण तर्पितः
ityuktā ṛṣayaḥ sarve kṛtāṃjalipuṭāḥ sthitāḥ ||
ādidevaṃ hariṃ procuḥ sarve nataśirodharāḥ
||22||इत्युक्ता ऋषयः सर्वे कृतांजलिपुटाः स्थिताः ॥
आदिदेवं हरिं प्रोचुः सर्वे नतशिरोधराः
ṛṣaya ūcuḥ
jānāsi sarvaṃ tvaṃ deva na cāstyaviditaṃ tava ||
imaṃ daityaṃ mahādeva saṃharasva mahābalam ||
yathedaṃ sakalaṃ viśvaṃ nirātaṃkaṃ bhavetprabho
||23||जानासि सर्वं त्वं देव न चास्त्यविदितं तव ॥
इमं दैत्यं महादेव संहरस्व महाबलम् ॥
यथेदं सकलं विश्वं निरातंकं भवेत्प्रभो
ityuktastaistadā viṣṇurdaityamāhūya saṃyuge ||
tāḍayāmāsa taṃ daityaṃ hṛdi pādukayā śubhe
||24||इत्युक्तस्तैस्तदा विष्णुर्दैत्यमाहूय संयुगे ॥
ताडयामास तं दैत्यं हृदि पादुकया शुभे
sa hataḥ patito daityo vigatāsurmahodadhau ||
hatvā daityavaraṃ devastatra sthāne sthito'bhavat ||
pādukāsanasaṃsthastu tatrādyāpi varānane
||25||स हतः पतितो दैत्यो विगतासुर्महोदधौ ॥
हत्वा दैत्यवरं देवस्तत्र स्थाने स्थितोऽभवत् ॥
पादुकासनसंस्थस्तु तत्राद्यापि वरानने
yastaṃ pūjayate bhaktyā ekādaśyāṃ narottamaḥ ||
sośvavamedhaphalaṃ prāpya modate divi devavat
||26||यस्तं पूजयते भक्त्या एकादश्यां नरोत्तमः ॥
सोश्ववमेधफलं प्राप्य मोदते दिवि देववत्
golakṣaṃ brāhmaṇe dattvā yatphalaṃ prāpnuyānnaraḥ ||
tadādideve govinde dṛṣṭe bhaktyā phalaṃ labhet
||27||गोलक्षं ब्राह्मणे दत्त्वा यत्फलं प्राप्नुयान्नरः ॥
तदादिदेवे गोविन्दे दृष्टे भक्त्या फलं लभेत्
kalau kṛtayugaṃ teṣāṃ kleśasteṣāṃ sukhādhikaḥ ||
ādinārāyaṇo devo yeṣāṃ hṛdayasaṃsthitaḥ
||28||कलौ कृतयुगं तेषां क्लेशस्तेषां सुखाधिकः ॥
आदिनारायणो देवो येषां हृदयसंस्थितः
ekādaśyāṃ ravidine snātvā saṃnihitā jale ||
ādinārāyaṇaṃ pūjya mucyate bhavabandhanāt
||29||एकादश्यां रविदिने स्नात्वा संनिहिता जले ॥
आदिनारायणं पूज्य मुच्यते भवबन्धनात्
iti te kathitaṃ devi māhātmyaṃ viṣṇudaivatam ||
śrutaṃ pāpaharaṃ nṛṇāṃ dāridyaughavināśanam
||30||इति ते कथितं देवि माहात्म्यं विष्णुदैवतम् ॥
श्रुतं पापहरं नृणां दारिद्यौघविनाशनम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmya ādinārāyaṇamāhātmyavarṇanaṃnāma caturaśītitamodhyāyaḥ || 84 ||