rāmeśvarakṣetramāhātmyavarṇanam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi rāmeśvaramanuttamam ||
maṃkīśāddakṣiṇe bhāge āgneye tu kṛtasmarāt ||
pūrvatastu sarasvatyā balabhadrapratiṣṭhitam
||1||ततो गच्छेन्महादेवि रामेश्वरमनुत्तमम् ॥
मंकीशाद्दक्षिणे भागे आग्नेये तु कृतस्मरात् ॥
पूर्वतस्तु सरस्वत्या बलभद्रप्रतिष्ठितम्
yatra mukto'bhavaddevi rāmo brahmavadhātkila ||
pātakātpratilomāṃ tāmagāhata sarasvatīm
||2||यत्र मुक्तोऽभवद्देवि रामो ब्रह्मवधात्किल ॥
पातकात्प्रतिलोमां तामगाहत सरस्वतीम्
devyuvāca
kathaṃ sa pātakānmuktaḥ kathaṃ pāpamabhūtpurā ||
kathaṃ tatsthāpitaṃ liṃgaṃ kiṃprabhāvaṃ vadasva me
||3||कथं स पातकान्मुक्तः कथं पापमभूत्पुरा ॥
कथं तत्स्थापितं लिंगं किंप्रभावं वदस्व मे
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm ||
yāṃ śrutvā mānavo devi muktaḥ saṃsārasāgarāt ||
sarvānkāmānsa labhate satataṃ manasi priyān
||4||शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् ॥
यां श्रुत्वा मानवो देवि मुक्तः संसारसागरात् ॥
सर्वान्कामान्स लभते सततं मनसि प्रियान्
rāmaḥ pūrvaṃ parāṃ prītiṃ kṛtvā kṛṣṇasya lāṃgalī ||
cintayāmāsa bahudhā kiṃ kṛtaṃ sukṛtaṃ bhavet
||5||रामः पूर्वं परां प्रीतिं कृत्वा कृष्णस्य लांगली ॥
चिन्तयामास बहुधा किं कृतं सुकृतं भवेत्
kṛṣṇena hi vinā nāhaṃ yāsye duryodhanāntikam ||
pāṇḍavānvā samāśritya kathaṃ duryodhanaṃ nṛpam
||6||कृष्णेन हि विना नाहं यास्ये दुर्योधनान्तिकम् ॥
पाण्डवान्वा समाश्रित्य कथं दुर्योधनं नृपम्
jāmātaraṃ tathā śiṣyaṃ ghātayiṣye nareśvaram ||
tasmānna pārthaṃ yāsyāmi nāpi duryodhanaṃ nṛpam
||7||जामातरं तथा शिष्यं घातयिष्ये नरेश्वरम् ॥
तस्मान्न पार्थं यास्यामि नापि दुर्योधनं नृपम्
tīrtheṣvāplāvayiṣyāmi tāvadātmānamātmanā ||
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca yāvadaṃtāya kalpate
||8||तीर्थेष्वाप्लावयिष्यामि तावदात्मानमात्मना ॥
कुरूणां पाण्डवानां च यावदंताय कल्पते
ityādiśya hṛṣīkeśaṃ pārthaduryodhanāvapi ||
jagāma dvārakāṃ śauriḥ svasainyaiśca parīvṛtaḥ
||9||इत्यादिश्य हृषीकेशं पार्थदुर्योधनावपि ॥
जगाम द्वारकां शौरिः स्वसैन्यैश्च परीवृतः
gatvā dvārāvatīṃ rāmo hṛṣṭatuṣṭajanākulām ||
svairantaḥpuragaiḥ sārdhaṃ papau pānaṃ halāyudhaḥ
||10||गत्वा द्वारावतीं रामो हृष्टतुष्टजनाकुलाम् ॥
स्वैरन्तःपुरगैः सार्धं पपौ पानं हलायुधः
pītapāno jagāmātha raivatodyānamṛddhimat ||
haste gṛhītvā sa gadāṃ revatyādibhiranvitaḥ
||11||पीतपानो जगामाथ रैवतोद्यानमृद्धिमत् ॥
हस्ते गृहीत्वा स गदां रेवत्यादिभिरन्वितः
strīkadaṃbakamadhyastho yayau mattavadāskhalan ||
dadarśa ca vanaṃ vīro ramaṇīyamanuttamam
||12||स्त्रीकदंबकमध्यस्थो ययौ मत्तवदास्खलन् ॥
ददर्श च वनं वीरो रमणीयमनुत्तमम्
sarvatra tarupuṣpāḍhyaṃ śākhāmṛgagaṇākulam ||
puṣpa padmavanopetaṃ sapalvalamahāvanam
||13||सर्वत्र तरुपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् ॥
पुष्प पद्मवनोपेतं सपल्वलमहावनम्
sa śṛṇvanprītijanakānvanyānmadakalāñchubhān ||
śrotraramyānsumadhurāñchabdānkhagasukheritān
||14||स शृण्वन्प्रीतिजनकान्वन्यान्मदकलाञ्छुभान् ॥
श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्छब्दान्खगसुखेरितान्
sarvataḥ phalaratnāḍhyānsarvataḥ kusumojjvalān ||
apaśyatpādapāṃścaiva vihagairanumoditān
||15||सर्वतः फलरत्नाढ्यान्सर्वतः कुसुमोज्ज्वलान् ॥
अपश्यत्पादपांश्चैव विहगैरनुमोदितान्
āmrānāgrātakānbhavyānnālikerānsatiṃdukān ||
ābalvanāṃsthā pītāndāḍimānbījapūrakān ||
panasām̐llakucānmocāṃstāpāṃścāpi manoharān ||
pālevatānkusaṃkullānnalinānatha vetasān
||17||आम्रानाग्रातकान्भव्यान्नालिकेरान्सतिंदुकान् ॥
आबल्वनांस्था पीतान्दाडिमान्बीजपूरकान् ॥
पनसाँल्लकुचान्मोचांस्तापांश्चापि मनोहरान् ॥
पालेवतान्कुसंकुल्लान्नलिनानथ वेतसान्
bhallātakānāmalakīṃstindukāṃśca mahāphalān ||
iṃgudānkaramardāṃśca harītakabibhītakān
||18||भल्लातकानामलकींस्तिन्दुकांश्च महाफलान् ॥
इंगुदान्करमर्दांश्च हरीतकबिभीतकान्
etānanyāṃśca sa tarūndadarśa yadunandanaḥ ||
tathaivāśokapunnāgaketakībakulāṃstathā
||19||एतानन्यांश्च स तरून्ददर्श यदुनन्दनः ॥
तथैवाशोकपुन्नागकेतकीबकुलांस्तथा
caṃpakānsaptaparṇāṃśca karṇikārānsumālatīḥ ||
pārijātānkovidārā nmandārendīvarāṃstathā
||20||चंपकान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सुमालतीः ॥
पारिजातान्कोविदारा न्मन्दारेन्दीवरांस्तथा
pāṭalānpuṣpitānrambhāndevadārudrumāṃstathā ||
śālāṃstālāṃśca stamālāṃniculānvañjulāṃstathā
||21||पाटलान्पुष्पितान्रम्भान्देवदारुद्रुमांस्तथा ॥
शालांस्तालांश्च स्तमालांनिचुलान्वञ्जुलांस्तथा
cakoraiḥ śatapatraiśca bhṛṃgarājaiḥ samāvṛtān ||
kokilaiḥ kalaviṃkaiśca hārītairjīvajīvakaiḥ
||22||चकोरैः शतपत्रैश्च भृंगराजैः समावृतान् ॥
कोकिलैः कलविंकैश्च हारीतैर्जीवजीवकैः
priyaputraiścātakaiśca śukairanyairvihaṃgamaiḥ ||
śrotraramyaṃ sumadhuraṃ kūja dbhiścāpyadhiṣṭhitaiḥ
||23||प्रियपुत्रैश्चातकैश्च शुकैरन्यैर्विहंगमैः ॥
श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूज द्भिश्चाप्यधिष्ठितैः
sarāṃsi ca sapadmāni manojñasalilāni ca ||
kumudaiḥ puṇḍarīkaiśca tathā rocanakotpalaiḥ
||24||सरांसि च सपद्मानि मनोज्ञसलिलानि च ॥
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तथा रोचनकोत्पलैः
kahlāraiḥ kamalaiścāpi carcitāni samaṃtataḥ ||
kadaṃbaiścakravākaiśca tathaiva jalakukkuṭaiḥ
||25||कह्लारैः कमलैश्चापि चर्चितानि समंततः ॥
कदंबैश्चक्रवाकैश्च तथैव जलकुक्कुटैः
kāraṇḍavaiḥ plavairhaṃsaiḥ kūrmairmaṃḍubhireva ca ||
etairanyaiśca kīrṇāni tathānyairjalavā sibhiḥ
||26||कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मंडुभिरेव च ॥
एतैरन्यैश्च कीर्णानि तथान्यैर्जलवा सिभिः
krameṇa saṃcaranrāmaḥ prekṣamāṇo manoramam ||
jagāmānugataḥ strībhirlatāgṛhamanuttamam
||27||क्रमेण संचरन्रामः प्रेक्षमाणो मनोरमम् ॥
जगामानुगतः स्त्रीभिर्लतागृहमनुत्तमम्
sa dadarśa dvijāṃstatra vedavedāṃgapāra gān ||
kauśikānbhārgavāṃścaiva bhāradvājāṃśca gautamān
||28||स ददर्श द्विजांस्तत्र वेदवेदांगपार गान् ॥
कौशिकान्भार्गवांश्चैव भारद्वाजांश्च गौतमान्
vividheṣu ca saṃbhūtānvaṃśeṣu dvijasattamān ||
kathāśravaṇasotkaṇṭhānupaviṣṭānmahā tmanaḥ
||29||विविधेषु च संभूतान्वंशेषु द्विजसत्तमान् ॥
कथाश्रवणसोत्कण्ठानुपविष्टान्महा त्मनः
kṛṣṇājinottarīyeṣu kūrceṣu ca vṛsīṣu ca ||
sūte ca teṣāṃ madhyasthaṃ kathayānaṃ kathāḥ śubhāḥ
||30||कृष्णाजिनोत्तरीयेषु कूर्चेषु च वृसीषु च ॥
सूते च तेषां मध्यस्थं कथयानं कथाः शुभाः
paurāṇikāḥ surarṣīṇāmā dyānāṃ caritakriyāḥ ||
dṛṣṭvā rāmaṃ dvijāḥ sarve madhupānāruṇekṣaṇam
||31||पौराणिकाः सुरर्षीणामा द्यानां चरितक्रियाः ॥
दृष्ट्वा रामं द्विजाः सर्वे मधुपानारुणेक्षणम्
matto'yamiti manvānāḥ samuttasthustvarānvitāḥ ||
pūjayanto haladharaṃ tamṛte sūtavaṃśajam
||32||मत्तोऽयमिति मन्वानाः समुत्तस्थुस्त्वरान्विताः ॥
पूजयन्तो हलधरं तमृते सूतवंशजम्
tataḥ krodhasamāviṣṭo halī sūtaṃ mahābalaḥ ||
nijaghāna vivṛttākṣaḥ kṣobhitāśeṣadānavaḥ
||33||ततः क्रोधसमाविष्टो हली सूतं महाबलः ॥
निजघान विवृत्ताक्षः क्षोभिताशेषदानवः
anvāsite padaṃ brāhmyaṃ tasminsūte nipātite ||
niṣkrāntāste dvijāḥ sarve vanātkṛṣṇājināṃbarāḥ
||34||अन्वासिते पदं ब्राह्म्यं तस्मिन्सूते निपातिते ॥
निष्क्रान्तास्ते द्विजाः सर्वे वनात्कृष्णाजिनांबराः
avadhūtaṃ tathātmānaṃ manyamāno halāyudhaḥ ||
cintayāmāsa sumahanmayā pāpamidaṃ kṛtam
||35||अवधूतं तथात्मानं मन्यमानो हलायुधः ॥
चिन्तयामास सुमहन्मया पापमिदं कृतम्
brahmāsanagato hyeṣa yaḥ sūto vinipātitaḥ ||
tathā hyete dvijāḥ sarve māmavekṣya vinirgatāḥ
||36||ब्रह्मासनगतो ह्येष यः सूतो विनिपातितः ॥
तथा ह्येते द्विजाः सर्वे मामवेक्ष्य विनिर्गताः
śarīrasya ca me gandho lohasyevāsukhāvahaḥ ||
ātmānaṃ cāvagacchāmi brahmaghnamiti kutsitam
||37||शरीरस्य च मे गन्धो लोहस्येवासुखावहः ॥
आत्मानं चावगच्छामि ब्रह्मघ्नमिति कुत्सितम्
dhiṅmamārthaṃ tathā madyaṃ mahimānamakīrtidam ||
yenā viṣṭena sumahanmayā pāpamidaṃ kṛtam
||38||धिङ्ममार्थं तथा मद्यं महिमानमकीर्तिदम् ॥
येना विष्टेन सुमहन्मया पापमिदं कृतम्
smṛtyuktaṃ te kariṣyāmi prāyaścittaṃ yathāvidhi ||
uktamastyeva manunā prāyaścittādikaṃ kramāt
||39||स्मृत्युक्तं ते करिष्यामि प्रायश्चित्तं यथाविधि ॥
उक्तमस्त्येव मनुना प्रायश्चित्तादिकं क्रमात्
japaḥ pracchannapāpānāṃ manastāpa eva ca ||
bhūtātmanastapovidye buddherjñānaṃ viśodhanam
||4||जपः प्रच्छन्नपापानां मनस्ताप एव च ॥
भूतात्मनस्तपोविद्ये बुद्धेर्ज्ञानं विशोधनम्
kṣetreśvarasya vijñānādviśuddhiḥ paramā matā ||
śarīrasya viśuddhistu prāyaścittaiḥ pṛthagvidhaiḥ
||41||क्षेत्रेश्वरस्य विज्ञानाद्विशुद्धिः परमा मता ॥
शरीरस्य विशुद्धिस्तु प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः
tato'dyataḥ kariṣyāmi vrataṃ dvādaśavārṣikam ||
svakarmakhyāpanaṃ kurvanprāyaścittamanuttamam
||42||ततोऽद्यतः करिष्यामि व्रतं द्वादशवार्षिकम् ॥
स्वकर्मख्यापनं कुर्वन्प्रायश्चित्तमनुत्तमम्
iyaṃ viśuddhirajñānāddhatvā cākāmato dvijam ||
kāmato brāhmaṇavadhe niṣkṛtirna vidhīyate
||43||इयं विशुद्धिरज्ञानाद्धत्वा चाकामतो द्विजम् ॥
कामतो ब्राह्मणवधे निष्कृतिर्न विधीयते
yaḥ kāmato mahāpāpaṃ naraḥ kurynātkathaṃcana ||
na tasya niṣkṛtirdṛṣṭā bhṛgvagnipatanādṛte
||44||यः कामतो महापापं नरः कुर्य्नात्कथंचन ॥
न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा भृग्वग्निपतनादृते
akāmataḥ kṛte pāpe prāyaścittaṃ vidurbudhāḥ ||
kāmakārakṛte'pyāhureke śrutinidarśanāt
||45||अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः ॥
कामकारकृतेऽप्याहुरेके श्रुतिनिदर्शनात्
vidhiḥ prāthamikastasmāddvitīye dviguṇaṃ caret ||
tṛtīye triguṇaṃ proktaṃ caturthe nāsti niṣkṛtiḥ
||46||विधिः प्राथमिकस्तस्माद्द्वितीये द्विगुणं चरेत् ॥
तृतीये त्रिगुणं प्रोक्तं चतुर्थे नास्ति निष्कृतिः
auṣadhaṃ snehamāhāraṃ dadadgobrāhmaṇādiṣu ||
dīyamāne vipattiḥ syānna sa pāpena lipyate
||47||औषधं स्नेहमाहारं ददद्गोब्राह्मणादिषु ॥
दीयमाने विपत्तिः स्यान्न स पापेन लिप्यते
akāraṇaṃ tu yaḥ kaściddvijaḥ prāṇānparityajet ||
tasyaiva tatra doṣaḥ syānna tu yo'smai dadāti tat
||48||अकारणं तु यः कश्चिद्द्विजः प्राणान्परित्यजेत् ॥
तस्यैव तत्र दोषः स्यान्न तु योऽस्मै ददाति तत्
pariṣkṛto yadā vipro hatvā''tmānaṃ mṛto yadi ||
nirguṇaḥ sahasā krodhādgṛhakṣetrādikāraṇāt
||49||परिष्कृतो यदा विप्रो हत्वाऽऽत्मानं मृतो यदि ॥
निर्गुणः सहसा क्रोधाद्गृहक्षेत्रादिकारणात्
trivārṣikaṃ vrataṃ kuryā tpratilomāṃ sarasvatīm ||
gacchedvāpi viśuddhyarthaṃ tatpāpasyeti niścitam
||50||त्रिवार्षिकं व्रतं कुर्या त्प्रतिलोमां सरस्वतीम् ॥
गच्छेद्वापि विशुद्ध्यर्थं तत्पापस्येति निश्चितम्
uddiśya kupito hatvā toṣitaṃ vāsayetpunaḥ ||
tasminmṛte na doṣo'sti dvayorucchrāvaṇe kṛte
||51||उद्दिश्य कुपितो हत्वा तोषितं वासयेत्पुनः ॥
तस्मिन्मृते न दोषोऽस्ति द्वयोरुच्छ्रावणे कृते
ṣaṇḍhaṃ tu brāhmaṇaṃ hatvā śūdrahatyāvrataṃ caret ||
bahūnāmekakāryāṇāṃ sarveṣāṃ śastradhāriṇām
||52||षण्ढं तु ब्राह्मणं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् ॥
बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणाम्
yadyeko ghātayettatra sarve te ghātakāḥ smṛtāḥ ||
prāyaścitte vyavasite yadi kartā vipadyate
||53||यद्येको घातयेत्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः ॥
प्रायश्चित्ते व्यवसिते यदि कर्ता विपद्यते
enastatprāpnuyādenamiha loke paratra ca ||
tadahaṃ kiṃ karomyeṣa kva gacchāmi durātmavān
||54||एनस्तत्प्राप्नुयादेनमिह लोके परत्र च ॥
तदहं किं करोम्येष क्व गच्छामि दुरात्मवान्
dhiṅmāṃ ca pāpacaritaṃ mahāduṣkṛtakarmiṇam
||55||धिङ्मां च पापचरितं महादुष्कृतकर्मिणम्
īśvara uvāca
ityevaṃ vilapanyāvacchokā kulitamānasaḥ ||
tāvadākāśasaṃbhūtā vāguvācāśarīriṇī
||56||इत्येवं विलपन्यावच्छोका कुलितमानसः ॥
तावदाकाशसंभूता वागुवाचाशरीरिणी
bhobho rāma na saṃtāpastvayā kāryaḥ kathaṃcana ||
gaccha prābhāsikaṃ kṣetraṃ yatra devī sarasvatī
||57||भोभो राम न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन ॥
गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र देवी सरस्वती
pañcasrotāḥ sthitā tatra pañcapātakanāśanī ||
nadīnāṃ pravarā sā tu brahmabhūtā sarasvatī
||58||पञ्चस्रोताः स्थिता तत्र पञ्चपातकनाशनी ॥
नदीनां प्रवरा सा तु ब्रह्मभूता सरस्वती
ekataḥ sarvatīrthāni brahmāṇḍe sacarācare ||
gaṃgādīni naraśreṣṭha teṣāṃ puṇyā sarasvatī
||59||एकतः सर्वतीर्थानि ब्रह्माण्डे सचराचरे ॥
गंगादीनि नरश्रेष्ठ तेषां पुण्या सरस्वती
tāvadgarjaṃti pāpāni brahmahatyādikāni ca ||
yāvanna dṛśyate devī prabhāsasthā sara svatī
||60||तावद्गर्जंति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च ॥
यावन्न दृश्यते देवी प्रभासस्था सर स्वती
tasmāttatraiva gaccha tvaṃ yatra devī sarasvatī ||
nānyaistīrthaiḥ sahasraistvaṃ kartuṃ śakyo vikalmaṣaḥ
||61||तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं यत्र देवी सरस्वती ॥
नान्यैस्तीर्थैः सहस्रैस्त्वं कर्तुं शक्यो विकल्मषः
tanmā kārṣīrvilaṃbaṃ tvaṃ gaccha tīraṃ mahodadheḥ ||
prābhāsike mahādevīṃ pratilomāṃ vigāhaya
||62||तन्मा कार्षीर्विलंबं त्वं गच्छ तीरं महोदधेः ॥
प्राभासिके महादेवीं प्रतिलोमां विगाहय
tatraivārādhaya vibhuṃ liṃgarūpiṇamīśvaram ||
pratiṣṭhāpya mahāpāpācchārī rāttvaṃ vimokṣyasi
||63||तत्रैवाराधय विभुं लिंगरूपिणमीश्वरम् ॥
प्रतिष्ठाप्य महापापाच्छारी रात्त्वं विमोक्ष्यसि
iti śrutvā vaco rāmaḥ paramānaṃdapūritaḥ ||
prabhāsakṣetragamane matiṃ cakre mahāmanāḥ
||64||इति श्रुत्वा वचो रामः परमानंदपूरितः ॥
प्रभासक्षेत्रगमने मतिं चक्रे महामनाः
tataḥ svasainyasaṃyukto dravyopaskarasaṃyutaḥ ||
ājagāma mahākṣetraṃ prabhāsamiti viśrutam
||65||ततः स्वसैन्यसंयुक्तो द्रव्योपस्करसंयुतः ॥
आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम्
dṛṣṭvā manorama tīrthaṃ sarasvatyabdhisaṃgame ||
cakāra hṛdi saṃkalpaṃ prati lomāvagāhane
||66||दृष्ट्वा मनोरम तीर्थं सरस्वत्यब्धिसंगमे ॥
चकार हृदि संकल्पं प्रति लोमावगाहने
āhūya brāhmaṇāṃstatra prabhāsakṣetravāsinaḥ ||
samyagyātrāvidhānena yātrāṃ tatrākarodvibhuḥ
||67||आहूय ब्राह्मणांस्तत्र प्रभासक्षेत्रवासिनः ॥
सम्यग्यात्राविधानेन यात्रां तत्राकरोद्विभुः
yāni prābhāsike kṣetre tīrthāni vividhāni tu ||
raviyojanasaṃsthāni teṣu yātrāṃ cakāra saḥ
||68||यानि प्राभासिके क्षेत्रे तीर्थानि विविधानि तु ॥
रवियोजनसंस्थानि तेषु यात्रां चकार सः
pratyekaṃ ca dadau teṣu dānāni vividhāni tu ||
tathā'dhaḥ sthāpa yāmāsa sarasvatyabdhisaṃgame
||69||प्रत्येकं च ददौ तेषु दानानि विविधानि तु ॥
तथाऽधः स्थाप यामास सरस्वत्यब्धिसंगमे
pūrvabhāge mahāliṃgaṃ kṛtvā yajñavidhikriyām ||
evaṃ kṛte mahādevi vimuktaḥ pātakairabhūt
||70||पूर्वभागे महालिंगं कृत्वा यज्ञविधिक्रियाम् ॥
एवं कृते महादेवि विमुक्तः पातकैरभूत्
nirmarlāṃgastato devi dināni daśa saṃsthitaḥ ||
tatastāṃ caiva sa snātvā pratilomāṃ kramādyayau ||
plakṣāvaharaṇaṃ yāvatsamudrācca himāhvayam
||71||निर्मर्लांगस्ततो देवि दिनानि दश संस्थितः ॥
ततस्तां चैव स स्नात्वा प्रतिलोमां क्रमाद्ययौ ॥
प्लक्षावहरणं यावत्समुद्राच्च हिमाह्वयम्
evaṃ muktaḥ sa pāpaughai rāmo'bhūtprathitaḥ priye ||
tasya liṃgasya māhātmyātsarasvatyāḥ prasādataḥ
||72||एवं मुक्तः स पापौघै रामोऽभूत्प्रथितः प्रिये ॥
तस्य लिंगस्य माहात्म्यात्सरस्वत्याः प्रसादतः
yastatpūjayate devi liṃgaṃ pāpabhayāpaham ||
rāmeśvareti kathitaṃ so'pi mucyeta pātakāt
||73||यस्तत्पूजयते देवि लिंगं पापभयापहम् ॥
रामेश्वरेति कथितं सोऽपि मुच्येत पातकात्
aṣṭamyāṃ ca viśeṣeṇa brahmakūrcavidhānataḥ ||
yastatra kurute devi so'śvamedhaphalaṃ labhet
||74||अष्टम्यां च विशेषेण ब्रह्मकूर्चविधानतः ॥
यस्तत्र कुरुते देवि सोऽश्वमेधफलं लभेत्
snātvā tatra varārohe sarasvatyabdhisaṃgame ||
rāmeśvaretināmānaṃ tataḥ saṃpūjya śaṃkaram ||
godānaṃ tatra deyaṃ tu samyagyātrāphalepsubhiḥ
||75||स्नात्वा तत्र वरारोहे सरस्वत्यब्धिसंगमे ॥
रामेश्वरेतिनामानं ततः संपूज्य शंकरम् ॥
गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
ityevaṃ kathitaṃ devi rāmeśvaramahodayam ||
yacchrutvā mānavaḥ samyakchraddhāvānprāpnuyāddivam
||76||इत्येवं कथितं देवि रामेश्वरमहोदयम् ॥
यच्छ्रुत्वा मानवः सम्यक्छ्रद्धावान्प्राप्नुयाद्दिवम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye rāmeśvarakṣetramāhātmyavarṇanaṃnāma dvyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ || 202 ||