tasmācchukreśvarādgaccheddevi liṃgaṃ mahāprabham
īśvara uvāca
tasmācchukreśvarādgaccheddevi liṃgaṃ mahāprabham ||
śanaiścaraiśvaraṃnāma mahāpātakanāśanam
||1||तस्माच्छुक्रेश्वराद्गच्छेद्देवि लिंगं महाप्रभम् ॥
शनैश्चरैश्वरंनाम महापातकनाशनम्
budheśvarātpaścimato hyajādevyagnigocare ||
tasyā dhanuḥ paṃcakena nātidūre vyavasthitam
||2||बुधेश्वरात्पश्चिमतो ह्यजादेव्यग्निगोचरे ॥
तस्या धनुः पंचकेन नातिदूरे व्यवस्थितम्
kalpaliṃgaṃ mahādevi pūjitaṃ devadānavaiḥ ||
chāyāputreṇa saṃtaptaṃ tapaḥ paramaduṣkaram
||3||कल्पलिंगं महादेवि पूजितं देवदानवैः ॥
छायापुत्रेण संतप्तं तपः परमदुष्करम्
anādi nidhano devo yena liṃge'vatāritaḥ ||
prāptavānyo graheśatvaṃ bhaktyā śaṃbhoḥ prasādataḥ
||4||अनादि निधनो देवो येन लिंगेऽवतारितः ॥
प्राप्तवान्यो ग्रहेशत्वं भक्त्या शंभोः प्रसादतः
yasya dṛṣṭyā bibheti sma devāsuragaṇo mahān ||
na sa ko'pyasti vai prāṇī brahmāṃḍe sacarācare
||5||यस्य दृष्ट्या बिभेति स्म देवासुरगणो महान् ॥
न स कोऽप्यस्ति वै प्राणी ब्रह्मांडे सचराचरे
devo vā dānavo vāpi sauriṇā pīḍito na yaḥ ||
śanivāreṇa saṃpūjya bhaktyā saurīśvaraṃ śivam
||6||देवो वा दानवो वापि सौरिणा पीडितो न यः ॥
शनिवारेण संपूज्य भक्त्या सौरीश्वरं शिवम्
śamīpatrairmahādevi tilamāṣaguḍaudanaiḥ ||
saṃtarpya tu vidhānena dadyātkṛṣṇaṃ vṛṣaṃ dvije
||7||शमीपत्रैर्महादेवि तिलमाषगुडौदनैः ॥
संतर्प्य तु विधानेन दद्यात्कृष्णं वृषं द्विजे
stutvā stotraiśca vividhaiḥ purāṇaśrutisaṃbhavaiḥ ||
atha vaikena deveśaḥ stotreṇa paritoṣitaḥ
||8||स्तुत्वा स्तोत्रैश्च विविधैः पुराणश्रुतिसंभवैः ॥
अथ वैकेन देवेशः स्तोत्रेण परितोषितः
rājñā daśarathenaiva kṛtena tu balīyasā ||
stutyaḥ saurīśvaro devaḥ sarvapīḍopaśāṃtaye
||9||राज्ञा दशरथेनैव कृतेन तु बलीयसा ॥
स्तुत्यः सौरीश्वरो देवः सर्वपीडोपशांतये
devyu vāca
kathaṃ daśaratho rājā cakre śānaiścarīṃ stutim ||
kathaṃ saṃtuṣṭimagamattasya devaḥ śanaiścaraḥ
||10||कथं दशरथो राजा चक्रे शानैश्चरीं स्तुतिम् ॥
कथं संतुष्टिमगमत्तस्य देवः शनैश्चरः
īśvara uvāca
raghuvaṃśe'ti vikhyāto rājā daśaratho balī ||
cakravartī sa vijñeyaḥ saptadvīpādhipaḥ purā
||11||रघुवंशेऽति विख्यातो राजा दशरथो बली ॥
चक्रवर्ती स विज्ञेयः सप्तद्वीपाधिपः पुरा
kṛttikāṃte śaniṃ kṛtvā daivajñairjñāpito hi saḥ ||
rohiṇīṃ bheda yitvā tu śaniryāsyati sāṃpratam
||12||कृत्तिकांते शनिं कृत्वा दैवज्ञैर्ज्ञापितो हि सः ॥
रोहिणीं भेद यित्वा तु शनिर्यास्यति सांप्रतम्
uktaṃ śakaṭabhedaṃ tu surāsurabhayaṃkaram ||
dvādaśābdaṃ tu durbhikṣaṃ bhaviṣyati sudāruṇam
||13||उक्तं शकटभेदं तु सुरासुरभयंकरम् ॥
द्वादशाब्दं तु दुर्भिक्षं भविष्यति सुदारुणम्
etacchrutvā munervākyaṃ maṃtribhiḥ sahito nṛpaḥ ||
ākulaṃ tu jagaddṛṣṭvā paurajānapadādikam
||14||एतच्छ्रुत्वा मुनेर्वाक्यं मंत्रिभिः सहितो नृपः ॥
आकुलं तु जगद्दृष्ट्वा पौरजानपदादिकम्
vadaṃti satataṃ lokā niyamena samāgatāḥ ||
deśāśca nagara grāmā bhayākrāṃtāḥ samaṃtataḥ ||
munīnvasiṣṭhapramukhānpapraccha ca svayaṃ nṛpaḥ
||15||वदंति सततं लोका नियमेन समागताः ॥
देशाश्च नगर ग्रामा भयाक्रांताः समंततः ॥
मुनीन्वसिष्ठप्रमुखान्पप्रच्छ च स्वयं नृपः
daśaratha uvāca
samādhānaṃ kimatrāste brūhi me dvija sattama
||16||समाधानं किमत्रास्ते ब्रूहि मे द्विज सत्तम
vasiṣṭha uvāca
prājāpatye ca nakṣatre tasminbhinne kutaḥ prajāḥ ||
ayaṃ yogo hyasādhyastu brahmādīṃdrādibhiḥ suraiḥ
||17||प्राजापत्ये च नक्षत्रे तस्मिन्भिन्ने कुतः प्रजाः ॥
अयं योगो ह्यसाध्यस्तु ब्रह्मादींद्रादिभिः सुरैः
tadā saṃciṃtya manasā sāhasaṃ paramaṃ mahat ||
samādāya dhanurdivyaṃ divyairastraiḥ samanvitam
||18||तदा संचिंत्य मनसा साहसं परमं महत् ॥
समादाय धनुर्दिव्यं दिव्यैरस्त्रैः समन्वितम्
rathamāruhya vegena gato nakṣatramaṃḍalam ||
rathaṃ tu kāṃcanaṃ divyaṃ maṇiratnavibhūṣitam
||19||रथमारुह्य वेगेन गतो नक्षत्रमंडलम् ॥
रथं तु कांचनं दिव्यं मणिरत्नविभूषितम्
dhvajaiśca cāmaraiśchatraiḥ kiṃkiṇairatha śobhitam ||
haṃsavarṇahayairyuktaṃ mahāketusamanvitam
||20||ध्वजैश्च चामरैश्छत्रैः किंकिणैरथ शोभितम् ॥
हंसवर्णहयैर्युक्तं महाकेतुसमन्वितम्
dīpyamāno mahāratnaiḥ kirīṭamukuṭojjvalaḥ ||
babhrāja sa tadākāśe dvitīya iva bhāskaraḥ
||21||दीप्यमानो महारत्नैः किरीटमुकुटोज्ज्वलः ॥
बभ्राज स तदाकाशे द्वितीय इव भास्करः
ākarṇaṃ cāpamāpūrya saṃhārāstraṃ niyojya ca ||
kṛttikāṃte śaniṃ jñātvā praviśya kila rohiṇīm
||22||आकर्णं चापमापूर्य संहारास्त्रं नियोज्य च ॥
कृत्तिकांते शनिं ज्ञात्वा प्रविश्य किल रोहिणीम्
dṛṣṭvā daśaratho'syāgre tasthau sabhrukuṭīmukhaḥ ||
saṃhārāstraṃ śanirdṛṣṭvā surāsuravimarddanam
||23||दृष्ट्वा दशरथोऽस्याग्रे तस्थौ सभ्रुकुटीमुखः ॥
संहारास्त्रं शनिर्दृष्ट्वा सुरासुरविमर्द्दनम्
hasitvā tadrayātsauriridaṃ vacanamabravīt ||
pauruṣaṃ tava rājeṃdra paraṃ ripubhayaṃkaram
||24||हसित्वा तद्रयात्सौरिरिदं वचनमब्रवीत् ॥
पौरुषं तव राजेंद्र परं रिपुभयंकरम्
devāsuramanuṣyāśca siddhavidyādharoragāḥ ||
mayā vilokitāḥ sarve bhayaṃ cāśu vrajaṃti te
||25||देवासुरमनुष्याश्च सिद्धविद्याधरोरगाः ॥
मया विलोकिताः सर्वे भयं चाशु व्रजंति ते
tuṣṭohaṃ tava rājeṃdra tapasā pauruṣeṇa ca ||
varaṃ brūhi pradāsyāmi manasā yadabhīpsitam
||26||तुष्टोहं तव राजेंद्र तपसा पौरुषेण च ॥
वरं ब्रूहि प्रदास्यामि मनसा यदभीप्सितम्
daśaratha uvāca
rohiṇīṃ bhedayitvā tu na gaṃtavyaṃ tvayā śane ||
saritaḥ sāgarā yāvadyāvaccadrārkamedinī
||27||रोहिणीं भेदयित्वा तु न गंतव्यं त्वया शने ॥
सरितः सागरा यावद्यावच्चद्रार्कमेदिनी
yācitaṃ te mayā saure nānya micchāmi te varam ||
evamuktaḥ śaniḥ prādādvaraṃ tasmai tu śāśvatam
||28||याचितं ते मया सौरे नान्य मिच्छामि ते वरम् ॥
एवमुक्तः शनिः प्रादाद्वरं तस्मै तु शाश्वतम्
prāpyaivaṃ tu varaṃ rājā kṛtakṛtyo'bhavattadā ||
punarevābravītsaurirvaraṃ varaya suvrata
||29||प्राप्यैवं तु वरं राजा कृतकृत्योऽभवत्तदा ॥
पुनरेवाब्रवीत्सौरिर्वरं वरय सुव्रत
prārthayāmāsa hṛṣṭātmā varamevaṃ śanestadā ||
na bhettavyaṃ ca śakaṭaṃ tvayā bhāskaranaṃdana
||30||प्रार्थयामास हृष्टात्मा वरमेवं शनेस्तदा ॥
न भेत्तव्यं च शकटं त्वया भास्करनंदन
dvādaśābdaṃ tu durbhikṣaṃ na kartavyaṃ kadācana ||
kīrtireṣā madīyā ca trailokye vicariṣyati
||31||द्वादशाब्दं तु दुर्भिक्षं न कर्तव्यं कदाचन ॥
कीर्तिरेषा मदीया च त्रैलोक्ये विचरिष्यति
īśvara uvāca
varadvayaṃ tataḥ prāpya hṛṣṭaromā sa pārthivaḥ ||
rathopari dhanurmuktvā bhūtvā caiva kṛtāṃjaliḥ
||32||वरद्वयं ततः प्राप्य हृष्टरोमा स पार्थिवः ॥
रथोपरि धनुर्मुक्त्वा भूत्वा चैव कृतांजलिः
dhyātvā sarasvatīṃ devīṃ gaṇanāthaṃ vināyakam ||
rājā daśarathaḥ stotraṃ saureridamathākarot
||33||ध्यात्वा सरस्वतीं देवीं गणनाथं विनायकम् ॥
राजा दशरथः स्तोत्रं सौरेरिदमथाकरोत्
rājovāca
namo nīlamayūkhāya nīlotpalanibhāya ca ||
namo nirmāṃsadehāya dīrghaśmaśrujaṭāya ca
||34||नमो नीलमयूखाय नीलोत्पलनिभाय च ॥
नमो निर्मांसदेहाय दीर्घश्मश्रुजटाय च
namo viśālanetrāya śuṣkodarabhayāna ka ||
namaḥ paruṣagātrāya sthūlaromāya vai namaḥ
||35||नमो विशालनेत्राय शुष्कोदरभयान क ॥
नमः परुषगात्राय स्थूलरोमाय वै नमः
namo nityaṃ kṣudhārttāya nityataptāya vai namaḥ ||
namaḥ kālāgnirūpāya kṛtāṃtaka namostu te
||36||नमो नित्यं क्षुधार्त्ताय नित्यतप्ताय वै नमः ॥
नमः कालाग्निरूपाय कृतांतक नमोस्तु ते
namo dīrghāya śuṣkāya kāladṛṣṭe namo'stu te ||
namaste koṭarākṣāya durnirīkṣyāya vai namaḥ
||37||नमो दीर्घाय शुष्काय कालदृष्टे नमोऽस्तु ते ॥
नमस्ते कोटराक्षाय दुर्निरीक्ष्याय वै नमः
namo ghorāya raudrāya bhīṣaṇāya karā line ||
namaste sarvabhakṣāya valīmukha namo'stu te
||38||नमो घोराय रौद्राय भीषणाय करा लिने ॥
नमस्ते सर्वभक्षाय वलीमुख नमोऽस्तु ते
sūryaputra namaste'stu bhāskare bhayadāyaka ||
adhodṛṣṭe namastubhyaṃ vapuḥśyāma namo'stu te
||39||सूर्यपुत्र नमस्तेऽस्तु भास्करे भयदायक ॥
अधोदृष्टे नमस्तुभ्यं वपुःश्याम नमोऽस्तु ते
namo mandagate tubhyaṃ nistriṃśāya namonamaḥ ||
namasta ugrarūpāya caṇḍatejāya te namaḥ
||40||नमो मन्दगते तुभ्यं निस्त्रिंशाय नमोनमः ॥
नमस्त उग्ररूपाय चण्डतेजाय ते नमः
tapasā dagdhadehāya nityaṃ yogaratāya ca ||
namaste jñānanetrāya kaśyapātmajasūnave
||41||तपसा दग्धदेहाय नित्यं योगरताय च ॥
नमस्ते ज्ञाननेत्राय कश्यपात्मजसूनवे
tuṣṭo dadāsi vai rājyaṃ ruṣṭo harasi tatkṣaṇāt ||
devāsuramanuṣyāśca paśupakṣisarīsṛpāḥ
||42||तुष्टो ददासि वै राज्यं रुष्टो हरसि तत्क्षणात् ॥
देवासुरमनुष्याश्च पशुपक्षिसरीसृपाः
tvayā vilokitāḥ saure dainyamāśu vrajaṃti ca ||
brahmā śakro yamaścaiva ṛṣayaḥ saptatārakāḥ
||43||त्वया विलोकिताः सौरे दैन्यमाशु व्रजंति च ॥
ब्रह्मा शक्रो यमश्चैव ऋषयः सप्ततारकाः
rājyabhraṣṭāśca te sarve tava dṛṣṭyā vilokitāḥ ||
deśāśca nagaragrāmā dvīpāścaivādrayastathā
||44||राज्यभ्रष्टाश्च ते सर्वे तव दृष्ट्या विलोकिताः ॥
देशाश्च नगरग्रामा द्वीपाश्चैवाद्रयस्तथा
raudradṛṣṭyā tu ye dṛṣṭāḥ kṣayaṃ gacchaṃti tatkṣaṇāt
||45||रौद्रदृष्ट्या तु ये दृष्टाः क्षयं गच्छंति तत्क्षणात्
prasādaṃ kuru me saure varārthe'haṃ tavāśritaḥ saure kṣamasvāparādhaṃ sarvabhūtahitāya ca
||46||प्रसादं कुरु मे सौरे वरार्थेऽहं तवाश्रितः सौरे क्षमस्वापराधं सर्वभूतहिताय च
īśvara uvāca
evaṃ stutastadā saurī rājñā daśarathena ca ||
maharājaḥ śanirvākyaṃ hṛṣṭaro mā'bravīdidam
||47||एवं स्तुतस्तदा सौरी राज्ञा दशरथेन च ॥
महराजः शनिर्वाक्यं हृष्टरो माऽब्रवीदिदम्
śaniruvāca
tuṣṭo'haṃ tava rājendra stavenānena suvrata ||
varaṃ brūhi pradāsyāmi svecchayā raghunaṃdana
||48||तुष्टोऽहं तव राजेन्द्र स्तवेनानेन सुव्रत ॥
वरं ब्रूहि प्रदास्यामि स्वेच्छया रघुनंदन
daśaratha uvāca
adyaprabhṛti piṃgākṣa pīḍā kāryā na kasyacit ||
devāsuramanuṣyāṇāṃ paśupakṣisarīsṛpām
||49||अद्यप्रभृति पिंगाक्ष पीडा कार्या न कस्यचित् ॥
देवासुरमनुष्याणां पशुपक्षिसरीसृपाम्
śaniruvāca
grahāṇāṃ durgraho jñeyo grahapīḍāṃ karomyaham ||
adeyaṃ prārthitaṃ rājankiṃcidyuktaṃ dadāmyaham
||50||ग्रहाणां दुर्ग्रहो ज्ञेयो ग्रहपीडां करोम्यहम् ॥
अदेयं प्रार्थितं राजन्किंचिद्युक्तं ददाम्यहम्
tvayā proktaṃ mama stotraṃ ye paṭhi ṣyaṃti mānavāḥ ||
puruṣāśca striyo vāpi madbhayenopapīḍitāḥ
||51||त्वया प्रोक्तं मम स्तोत्रं ये पठि ष्यंति मानवाः ॥
पुरुषाश्च स्त्रियो वापि मद्भयेनोपपीडिताः
devāsuramanuṣyāstu siddhavidyādharoragāḥ ||
mṛtyusthāne sthito vāpi janmaprāṃtagatastathā
||52||देवासुरमनुष्यास्तु सिद्धविद्याधरोरगाः ॥
मृत्युस्थाने स्थितो वापि जन्मप्रांतगतस्तथा
ekakālaṃ dvikālaṃ vā teṣāṃ śreyo dadāmyaham ||
pūjayitvā japetstotraṃ bhūtvā caiva kṛtāṃjaliḥ
||53||एककालं द्विकालं वा तेषां श्रेयो ददाम्यहम् ॥
पूजयित्वा जपेत्स्तोत्रं भूत्वा चैव कृतांजलिः
tasya pīḍāṃ na caivāhamiha kuryāṃ kadācana ||
janmasthāne sthito vāpi mṛtyusthāne sthito'pi ca
||54||तस्य पीडां न चैवाहमिह कुर्यां कदाचन ॥
जन्मस्थाने स्थितो वापि मृत्युस्थाने स्थितोऽपि च
janmaṛkṣe ca lagne ca daśāsvaṃtardaśāsu ca ||
rakṣāmi satataṃ tasya pīḍāṃ cānyagrahasya ca
||55||जन्मऋक्षे च लग्ने च दशास्वंतर्दशासु च ॥
रक्षामि सततं तस्य पीडां चान्यग्रहस्य च
anenaiva prakāreṇa rpāḍāmuktastvasau bhavet ||
etatproktaṃ mayā dattaṃ varaṃ ca raghunaṃdana
||56||अनेनैव प्रकारेण र्पाडामुक्तस्त्वसौ भवेत् ॥
एतत्प्रोक्तं मया दत्तं वरं च रघुनंदन
īśvara uvāca
varadvayaṃ ca saṃprāpya rājā daśarathaḥ purā ||
mene kṛtārthamātmānaṃ namaskṛtya śanaiścaram
||57||वरद्वयं च संप्राप्य राजा दशरथः पुरा ॥
मेने कृतार्थमात्मानं नमस्कृत्य शनैश्चरम्
śaniṃ stutvā'bhyanujñāto rathamāruhya vīryavān ||
svasthānaṃ gatavānrājā pūjyamāno divaukasaiḥ
||58||शनिं स्तुत्वाऽभ्यनुज्ञातो रथमारुह्य वीर्यवान् ॥
स्वस्थानं गतवान्राजा पूज्यमानो दिवौकसैः
ya idaṃ prātarutthāya saurivāre paṭhennaraḥ ||
sarvagrahodbhavā pīḍā na bhavedbhuvi tasya tu
||59||य इदं प्रातरुत्थाय सौरिवारे पठेन्नरः ॥
सर्वग्रहोद्भवा पीडा न भवेद्भुवि तस्य तु
śanaiścaraṃ smareddevaṃ nityaṃ bhaktisamanvitaḥ ||
pūjayitvā paṭhetstotraṃ tasya tuṣyati bhāskariḥ
||60||शनैश्चरं स्मरेद्देवं नित्यं भक्तिसमन्वितः ॥
पूजयित्वा पठेत्स्तोत्रं तस्य तुष्यति भास्करिः
iti te kathitaṃ devi māhātmyaṃ śanidaivatam ||
sarvapāpopaśamanaṃ sarvakāmaphalapradam
||61||इति ते कथितं देवि माहात्म्यं शनिदैवतम् ॥
सर्वपापोपशमनं सर्वकामफलप्रदम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathamaṃ prabhāsakṣetramāhātmye śanaiścareśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonapañcāśo'dhyāyaḥ || 49 ||