मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Prabhāsakṣetramāhātmyam, adhyāya 68

3
Prabhāsakhaṇḍaḥ · Prabhāsakṣetramāhātmyam · 68

sthānaṃ mahāprabhāvaṃ hi surasiddhaniṣevitam

īśvara uvāca

iti proktāni te devi vaktraliṃgāni paṃca vai ||

atha te saṃpravakṣyāmi yatra gauryāstapo vanam ||

sthānaṃ mahāprabhāvaṃ hi surasiddhaniṣevitam

||1||

इति प्रोक्तानि ते देवि वक्त्रलिंगानि पंच वै ॥

अथ ते संप्रवक्ष्यामि यत्र गौर्यास्तपो वनम् ॥

स्थानं महाप्रभावं हि सुरसिद्धनिषेवितम्

someśātpūrvadigbhāge ṣaṣṭidhanvaṃtare sthitam ||

yatra devyā tapastaptaṃ satyā vai pūrvajanmani

||2||

सोमेशात्पूर्वदिग्भागे षष्टिधन्वंतरे स्थितम् ॥

यत्र देव्या तपस्तप्तं सत्या वै पूर्वजन्मनि

kṛtvā ca praṇayātkopaṃ mayā sārddhaṃ varānane ||

prabhāsakṣetramāsādya saṃsthitā sā tapasvinī

||3||

कृत्वा च प्रणयात्कोपं मया सार्द्धं वरानने ॥

प्रभासक्षेत्रमासाद्य संस्थिता सा तपस्विनी

devyuvāca

kimarthaṃ sā parityajya satī tvāṃ tapasi sthitā ||

kasminsthāne sthitā devī etanme vistarādvada

||4||

किमर्थं सा परित्यज्य सती त्वां तपसि स्थिता ॥

कस्मिन्स्थाने स्थिता देवी एतन्मे विस्तराद्वद

īcara.uvāca

purā''sīstvaṃ mahādevi śyāmavarṇā manasvinī ||

nāmārthaṃ ca mayā proktā kālīti rahasi sthitā

||5||

पुराऽऽसीस्त्वं महादेवि श्यामवर्णा मनस्विनी ॥

नामार्थं च मया प्रोक्ता कालीति रहसि स्थिता

sā śrutvā vismayaṃ vākyaṃ bhṛśaṃ roṣaparāyaṇā ||

abravītparuṣaṃ vākyaṃ bhṛkuṭī kuṭilānanā

||6||

सा श्रुत्वा विस्मयं वाक्यं भृशं रोषपरायणा ॥

अब्रवीत्परुषं वाक्यं भृकुटी कुटिलानना

yasmātkālītyahaṃ proktā tvayā śaṃbho'tiviplavāt ||

tasmādyāsyāmi gaurīti bhaviṣyāmi ca yatra hi

||7||

यस्मात्कालीत्यहं प्रोक्ता त्वया शंभोऽतिविप्लवात् ॥

तस्माद्यास्यामि गौरीति भविष्यामि च यत्र हि

evamuktvā mahābhāgā sakhīgaṇasamāvṛtā ||

gatvā prabhāsakṣetraṃ sā pratiṣṭhāpya maheśvaram ||

gaurīśvareti vikhyātaṃ pūjayaṃtī vidhānataḥ

||8||

एवमुक्त्वा महाभागा सखीगणसमावृता ॥

गत्वा प्रभासक्षेत्रं सा प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् ॥

गौरीश्वरेति विख्यातं पूजयंती विधानतः

tato liṃgasamīpasthā ekapāde sthitā satī ||

liṃgamārādhayaṃtī sā cakāra sumahattapaḥ

||9||

ततो लिंगसमीपस्था एकपादे स्थिता सती ॥

लिंगमाराधयंती सा चकार सुमहत्तपः

paṃcāgnisādhikā devī grīṣma jāpyaparāyaṇā ||

varṣāsvākāśaśayanā hemaṃte salilāśayā

||10||

पंचाग्निसाधिका देवी ग्रीष्म जाप्यपरायणा ॥

वर्षास्वाकाशशयना हेमंते सलिलाशया

yathā yathā tapo vṛddhiṃ yāti tasyā mahāprabhā ||

tathātathā śarīrasya gauratvaṃ pratipadyate

||11||

यथा यथा तपो वृद्धिं याति तस्या महाप्रभा ॥

तथातथा शरीरस्य गौरत्वं प्रतिपद्यते

kālena mahatā gaurī sarvāṃgeṇātha sā'bhavat ||

tato vihasya bhagavānuvāca śaśiśekharaḥ

||12||

कालेन महता गौरी सर्वांगेणाथ साऽभवत् ॥

ततो विहस्य भगवानुवाच शशिशेखरः

gaurīti ca muhurvākyamuttiṣṭha vraja mandiram ||

varaṃ varaya kalyāṇi yatte manasi varttate

||13||

गौरीति च मुहुर्वाक्यमुत्तिष्ठ व्रज मन्दिरम् ॥

वरं वरय कल्याणि यत्ते मनसि वर्त्तते

gauryuvāca

yo māmatra sthitāṃ paśyennārī vā puruṣo'tha vā ||

sa bhūyātsutasaubhāgyaiḥ saptajanmāni saṃyutaḥ

||14||

यो मामत्र स्थितां पश्येन्नारी वा पुरुषोऽथ वा ॥

स भूयात्सुतसौभाग्यैः सप्तजन्मानि संयुतः

gītavādyādikaṃ nṛtyaṃ yaḥ kuryātpurato mama ||

tasyānvaye na daurbhāgyaṃ bhūyāttava prasādataḥ

||15||

गीतवाद्यादिकं नृत्यं यः कुर्यात्पुरतो मम ॥

तस्यान्वये न दौर्भाग्यं भूयात्तव प्रसादतः

mayā pratiṣṭhitaṃ liṃgaṃ pūrvamabhyarcya māṃ tataḥ ||

pūjayiṣyati yo bhaktyā sa yāsyati paraṃ padam

||16||

मया प्रतिष्ठितं लिंगं पूर्वमभ्यर्च्य मां ततः ॥

पूजयिष्यति यो भक्त्या स यास्यति परं पदम्

gaurīśvareti vikhyātaṃ nāma tasya bhavetprabho ||

tathetyahaṃ pratijñāya tatra sthāne sthito 'bhavam

||17||

गौरीश्वरेति विख्यातं नाम तस्य भवेत्प्रभो ॥

तथेत्यहं प्रतिज्ञाय तत्र स्थाने स्थितो ऽभवम्

devyā saha mahādevi prahṛṣṭenāṃtarātmanā ||

adyāpi ayane prāpte uttare dakṣiṇe'pi vā

||18||

देव्या सह महादेवि प्रहृष्टेनांतरात्मना ॥

अद्यापि अयने प्राप्ते उत्तरे दक्षिणेऽपि वा

gaurīṃsthānaṃ samabhyeti tatra deva guṇairyutaḥ ||

tasminnahani yastatra viśiṣṭāni phalāni ca ||

saṃprayacchati viprebhyastasya putrā bhavaṃti ca

||19||

गौरींस्थानं समभ्येति तत्र देव गुणैर्युतः ॥

तस्मिन्नहनि यस्तत्र विशिष्टानि फलानि च ॥

संप्रयच्छति विप्रेभ्यस्तस्य पुत्रा भवंति च

putrahīnā tu yā nārī nālikeraṃ prayacchati ||

putraṃ sā labhate śīghraṃ sabalaṃ lakṣaṇānvitam

||20||

पुत्रहीना तु या नारी नालिकेरं प्रयच्छति ॥

पुत्रं सा लभते शीघ्रं सबलं लक्षणान्वितम्

ghṛtena dīpakaṃ tatra yā nārī saṃprayacchati ||

raktavarttyā mahādevi yāvattasyaiva taṃtava

||21||

घृतेन दीपकं तत्र या नारी संप्रयच्छति ॥

रक्तवर्त्त्या महादेवि यावत्तस्यैव तंतव

tāvajjanmāṃtarāṇyeva sā saubhāgyamavāpnuyāt

||22||

तावज्जन्मांतराण्येव सा सौभाग्यमवाप्नुयात्

yā nṛtyaṃ kurute tatra bhaktyā paramayā yutā ||

ārogyasukhasaubhāgyaiḥ saṃyuktā sā bhavecciram

||23||

या नृत्यं कुरुते तत्र भक्त्या परमया युता ॥

आरोग्यसुखसौभाग्यैः संयुक्ता सा भवेच्चिरम्

tatrāṃte sumahatkuḍaṃ tīrthaṃ svacchodapūritam ||

yaḥ snānamācarettatra mucyate sarvapātakaiḥ

||24||

तत्रांते सुमहत्कुडं तीर्थं स्वच्छोदपूरितम् ॥

यः स्नानमाचरेत्तत्र मुच्यते सर्वपातकैः

yaḥ śrāddhaṃ kurute tatra pitṝnuddiśya bhaktitaḥ ||

sa yāti paramaṃ sthānaṃ pitṛbhiḥ saha puṇyabhāk

||25||

यः श्राद्धं कुरुते तत्र पितॄनुद्दिश्य भक्तितः ॥

स याति परमं स्थानं पितृभिः सह पुण्यभाक्

tasmātsarvaprayatnena śrāddhaṃ tatra samācaret ||

gītavādyādibhirnṛtyai rātrau kurvīta jāgaram

||26||

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत् ॥

गीतवाद्यादिभिर्नृत्यै रात्रौ कुर्वीत जागरम्

daṃpatyoḥ paridhānaṃ ca tatra deyaṃ sadakṣiṇam ||

yaścaitatpaṭhate nityaṃ tṛtīyāyāṃ viśeṣataḥ ||

pārvatyāḥ purato devi sa saubhāgyamavāpnuyāt ]

||27||

दंपत्योः परिधानं च तत्र देयं सदक्षिणम् ॥

यश्चैतत्पठते नित्यं तृतीयायां विशेषतः ॥

पार्वत्याः पुरतो देवि स सौभाग्यमवाप्नुयात् ]

śṛṇuyādvā'pi yo bhaktyā samyagbhaktiparāyaṇaḥ ||

so'pi saubhāgyamāpnoti yāvajjīvaṃ na saṃśayaḥ

||28||

शृणुयाद्वाऽपि यो भक्त्या सम्यग्भक्तिपरायणः ॥

सोऽपि सौभाग्यमाप्नोति यावज्जीवं न संशयः

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye gaurītapovanamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 68 ||