kalakaleśvaramāhātmyavarṇanam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi liṃgaṃ śākalakaleśvaram ||
śākalyeśvaranairṛtye dhanuṣāṃ ṣaṣṭibhiḥ sthitam
||1||ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं शाकलकलेश्वरम् ॥
शाकल्येश्वरनैर्ऋत्ये धनुषां षष्टिभिः स्थितम्
taccaturyuganāmāḍhyaṃ smṛtaṃ pātakanāśanam ||
pūrvaṃ kāmeśvaraṃnāma tretāyāṃ pulaheśvaram
||2||तच्चतुर्युगनामाढ्यं स्मृतं पातकनाशनम् ॥
पूर्वं कामेश्वरंनाम त्रेतायां पुलहेश्वरम्
dvāpare siddhināthaṃ tu nāradeśaṃ kalau smṛtam ||
tathā kalakaleśaṃ ca nāma tasyaiva kīrttitam
||3||द्वापरे सिद्धिनाथं तु नारदेशं कलौ स्मृतम् ॥
तथा कलकलेशं च नाम तस्यैव कीर्त्तितम्
samudre ca mahāpuṇye yasminkāle sarasvatī ||
āgatā sā mahābhāgā hṛṣṭā tuṣṭā saridvarā ||
tasya toyasya śabdena sāgarasya mahātmanaḥ
||4||समुद्रे च महापुण्ये यस्मिन्काले सरस्वती ॥
आगता सा महाभागा हृष्टा तुष्टा सरिद्वरा ॥
तस्य तोयस्य शब्देन सागरस्य महात्मनः
tato devāḥ sagandharvā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ ||
neduḥ kalakalaṃ tatra tumulaṃ lomaharṣaṇam
||5||ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः ॥
नेदुः कलकलं तत्र तुमुलं लोमहर्षणम्
tena śabdena mahatā mama mūrttiḥ samutthitā ||
kalkaleśvaranāmeti tato liṃgaṃ prakīrtitam
||6||तेन शब्देन महता मम मूर्त्तिः समुत्थिता ॥
कल्कलेश्वरनामेति ततो लिंगं प्रकीर्तितम्
iti te pūrvavṛttāṃtaṃ kathitaṃ nāmakāra ṇam ||
sāṃprataṃ tu yathā jātaṃ punaḥ kalakaleśvaram ||
tatte'haṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ priye
||7||इति ते पूर्ववृत्तांतं कथितं नामकार णम् ॥
सांप्रतं तु यथा जातं पुनः कलकलेश्वरम् ॥
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये
purā dvāparasaṃdhau ca praviṣṭe tu kalau yuge ||
nāradastu samāgatya kṣetraṃ prābhāsikaṃ śubham ||
saṃcakāra tapaścograṃ tatra liṃgasamīpataḥ
||9||पुरा द्वापरसंधौ च प्रविष्टे तु कलौ युगे ॥
नारदस्तु समागत्य क्षेत्रं प्राभासिकं शुभम् ॥
संचकार तपश्चोग्रं तत्र लिंगसमीपतः
tato varṣaśate pūrṇe samārādhya vṛṣadhvajam ||
gāṃdharvaṃ prāpya deveśi bhūṣitaṃ saptabhiḥ svaraiḥ
||9||ततो वर्षशते पूर्णे समाराध्य वृषध्वजम् ॥
गांधर्वं प्राप्य देवेशि भूषितं सप्तभिः स्वरैः
tato hṛṣṭamanā bhūtvā talliṃgasya samīpataḥ ||
sa cakāra mahāyajñaṃ pauṃḍarīkamiti śrutam
||10||ततो हृष्टमना भूत्वा तल्लिंगस्य समीपतः ॥
स चकार महायज्ञं पौंडरीकमिति श्रुतम्
devadevasya tuṣṭyarthaṃ sa sadā bhāvitātmavān ||
samāhūya ṛṣīṃstatra brahmalokātsahasraśaḥ
||11||देवदेवस्य तुष्ट्यर्थं स सदा भावितात्मवान् ॥
समाहूय ऋषींस्तत्र ब्रह्मलोकात्सहस्रशः
tataḥ saṃbhṛtasaṃbhāro yajñopakaraṇānvitaḥ ||
kṛtvā kuṇḍādikaṃ sarvaṃ samārebhe tataḥ kratum
||12||ततः संभृतसंभारो यज्ञोपकरणान्वितः ॥
कृत्वा कुण्डादिकं सर्वं समारेभे ततः क्रतुम्
tataḥ saṃpūrṇatāṃ prāpte tasminkratau varānane
||13||ततः संपूर्णतां प्राप्ते तस्मिन्क्रतौ वरानने
athāgamaṃstato viprāstatra kṣetranivāsinaḥ ||
dakṣiṇārthaṃ mahadevi śataśo'tha sahasraśaḥ
||14||अथागमंस्ततो विप्रास्तत्र क्षेत्रनिवासिनः ॥
दक्षिणार्थं महदेवि शतशोऽथ सहस्रशः
tataḥ sa kautukāviṣṭasteṣāṃ yuddhārthameva hi ||
prākṣipattatra ratnāni suvarṇaṃ ca mahītale
||15||ततः स कौतुकाविष्टस्तेषां युद्धार्थमेव हि ॥
प्राक्षिपत्तत्र रत्नानि सुवर्णं च महीतले
tataste brāhmaṇāḥ sarve yudhyamānāḥ parasparam ||
kolāhalaṃ paraṃ cakrurbahudravyaparīpsayā
||16||ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे युध्यमानाः परस्परम् ॥
कोलाहलं परं चक्रुर्बहुद्रव्यपरीप्सया
eke digaṃbarā devi tyaktayajñopavītinaḥ ||
vikacāḥ ke'pi dṛśyaṃte tvanye rudhiraviplavāḥ
||17||एके दिगंबरा देवि त्यक्तयज्ञोपवीतिनः ॥
विकचाः केऽपि दृश्यंते त्वन्ये रुधिरविप्लवाः
anye parasparaṃ jaghnurmuṣṭibhiścaraṇaistathā ||
evaṃ tatra tadā kṣiptaṃ yaddravyaṃ nāradena tu
||18||अन्ये परस्परं जघ्नुर्मुष्टिभिश्चरणैस्तथा ॥
एवं तत्र तदा क्षिप्तं यद्द्रव्यं नारदेन तु
athābhāve tu vittasya ye ca viprā hyakiṃcanāḥ ||
vidyāvinayasaṃpannā brāhmaṇairjarjarīkṛtāḥ
||19||अथाभावे तु वित्तस्य ये च विप्रा ह्यकिंचनाः ॥
विद्याविनयसंपन्ना ब्राह्मणैर्जर्जरीकृताः
te tamūcurbhṛśaṃ śāṃtāḥ smayamānaṃ muhurmuhuḥ ||
kalahārthaṃ yato dānaṃ tvayā dattamidaṃ mune
||20||ते तमूचुर्भृशं शांताः स्मयमानं मुहुर्मुहुः ॥
कलहार्थं यतो दानं त्वया दत्तमिदं मुने
vidyāyuktānparityajya vidhiṃ tyaktvā tu yājñikam ||
tasmādasya mune nāma khyātaṃ kalakaleśvaram
||21||विद्यायुक्तान्परित्यज्य विधिं त्यक्त्वा तु याज्ञिकम् ॥
तस्मादस्य मुने नाम ख्यातं कलकलेश्वरम्
tena nāmnā dvijaśreṣṭha liṃgametadbhaviṣyati ||
etasmātkāraṇāddevi jātaṃ kalakaleśvaram
||22||तेन नाम्ना द्विजश्रेष्ठ लिंगमेतद्भविष्यति ॥
एतस्मात्कारणाद्देवि जातं कलकलेश्वरम्
yastaṃ snāpya naro bhaktyā kurute triḥ pradakṣiṇam ||
sa gacchedrudralokaṃ tu tvatprasādādasaṃśayam
||23||यस्तं स्नाप्य नरो भक्त्या कुरुते त्रिः प्रदक्षिणम् ॥
स गच्छेद्रुद्रलोकं तु त्वत्प्रसादादसंशयम्
yastaṃ pūjayate bhaktyā gaṃdhapuṣpānulepanaiḥ ||
hemaṃ dattvā dvijātibhyaḥ sa gacchetparamaṃ padam
||24||यस्तं पूजयते भक्त्या गंधपुष्पानुलेपनैः ॥
हेमं दत्त्वा द्विजातिभ्यः स गच्छेत्परमं पदम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye kalakaleśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma pañcasaptatitamo'dhyāyaḥ || 75 ||