kaṃṭakaśoṣaṇīmāhātmyavarṇanam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi devīṃ kaṃṭakaśoṣiṇīm ||
uttareṇa devakulāddakṣiṇenonnatātsthitāt
||1||ततो गच्छेन्महादेवि देवीं कंटकशोषिणीम् ॥
उत्तरेण देवकुलाद्दक्षिणेनोन्नतात्स्थितात्
tasyotpattiṃ pravakṣyāmi śṛṇu hyekamanāḥ priye ||
unnatāddakṣiṇe bhāge yajaṃte dvijasattamāḥ
||2||तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये ॥
उन्नताद्दक्षिणे भागे यजंते द्विजसत्तमाः
bhṛguratrirmarīciśca bharadvājo'tha kaśyapaḥ ||
kaṇvo maṃkiśca sāvarṇirjātūkarṇyastathaiva ca
||3||भृगुरत्रिर्मरीचिश्च भरद्वाजोऽथ कश्यपः ॥
कण्वो मंकिश्च सावर्णिर्जातूकर्ण्यस्तथैव च
vatsaścaiva vasiṣṭhaśca pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ ||
manuryamoṃ'girā viṣṇuḥ śātātapaparāśarau
||4||वत्सश्चैव वसिष्ठश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥
मनुर्यमोंऽगिरा विष्णुः शातातपपराशरौ
śāṃḍilyaḥ kauśikaścaiva gautamo gārgya eva ca ||
dālbhyaśca śaunakaścaiva śākalyo gālavastathā
||5||शांडिल्यः कौशिकश्चैव गौतमो गार्ग्य एव च ॥
दाल्भ्यश्च शौनकश्चैव शाकल्यो गालवस्तथा
jābālirmudgalaścaiva ṛṣyaśṛṃgo vibhāṃḍakaḥ ||
viśvāmitraḥ śatānaṃdo jahnurviśvāvasustathā
||6||जाबालिर्मुद्गलश्चैव ऋष्यशृंगो विभांडकः ॥
विश्वामित्रः शतानंदो जह्नुर्विश्वावसुस्तथा
ete cānye ca munayo yajaṃte vividhairmakhaiḥ ||
yajñavāṭaṃ ca nirmāya ṛṣitoyātaṭe śubhe
||7||एते चान्ये च मुनयो यजंते विविधैर्मखैः ॥
यज्ञवाटं च निर्माय ऋषितोयातटे शुभे
devagandharvanṛtyaiśca veṇuvīṇānināditam ||
vedadhvanitaghoṣeṇa yajñahomāgnihotrajaiḥ
||8||देवगन्धर्वनृत्यैश्च वेणुवीणानिनादितम् ॥
वेदध्वनितघोषेण यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः
dhūpaiḥ samāvṛtaṃ sarvamājyagaṃdhibhirarcitam ||
śobhitaṃ munibhirdivyaiścāturvedyairdvijottamaiḥ
||9||धूपैः समावृतं सर्वमाज्यगंधिभिरर्चितम् ॥
शोभितं मुनिभिर्दिव्यैश्चातुर्वेद्यैर्द्विजोत्तमैः
evaṃvidhaṃ pradeśaṃ tu dṛṣṭvā daityā mahābalāḥ ||
samudramadhyādāyātā yajñavidhvaṃsahetave
||10||एवंविधं प्रदेशं तु दृष्ट्वा दैत्या महाबलाः ॥
समुद्रमध्यादायाता यज्ञविध्वंसहेतवे
māyāvino mahākāyāḥ śyāmavarṇā mahodarāḥ ||
laṃbabhrūśmaśrunāsāgrā raktākṣā raktamūrdhajāḥ
||11||मायाविनो महाकायाः श्यामवर्णा महोदराः ॥
लंबभ्रूश्मश्रुनासाग्रा रक्ताक्षा रक्तमूर्धजाः
yajñaṃ samāgatāḥ sarve daityāścaiva varānane ||
tāndṛṣṭvā munayaḥ sarve raudrarūpānbhayaṃkarān
||12||यज्ञं समागताः सर्वे दैत्याश्चैव वरानने ॥
तान्दृष्ट्वा मुनयः सर्वे रौद्ररूपान्भयंकरान्
kecinnipatitā bhūmau tathānye 'gnau srucīkarāḥ ||
patnīśālāṃ samāviṣṭā havirdhānaṃ tathā pare
||13||केचिन्निपतिता भूमौ तथान्ये ऽग्नौ स्रुचीकराः ॥
पत्नीशालां समाविष्टा हविर्धानं तथा परे
ṛtvijastu sadomadhye sthitā vācaṃyamāstathā
||14||ऋत्विजस्तु सदोमध्ये स्थिता वाचंयमास्तथा
evaṃ devi yadā vṛttaṃ munīnāṃ ca mahātmanām ||
tadādhvaryurmahātejā dhairyamālambya sādaraḥ
||15||एवं देवि यदा वृत्तं मुनीनां च महात्मनाम् ॥
तदाध्वर्युर्महातेजा धैर्यमालम्ब्य सादरः
agnihotraṃ haviṣyaṃ ca havirvinyasya mantravit ||
susamiddhaṃ juhāvāgniṃ rakṣasāṃ nāśahetave
||16||अग्निहोत्रं हविष्यं च हविर्विन्यस्य मन्त्रवित् ॥
सुसमिद्धं जुहावाग्निं रक्षसां नाशहेतवे
hute haviṣi deveśi tatkṣaṇādeva cotthitā ||
śaktiḥ śaktitriśūlāḍhyā carmahastā mahojjvalā
||17||हुते हविषि देवेशि तत्क्षणादेव चोत्थिता ॥
शक्तिः शक्तित्रिशूलाढ्या चर्महस्ता महोज्ज्वला
tayā te nihatā daityā yajñavidhvaṃsakāriṇaḥ ||
tatastāṃ vividhaiḥ stotrairmunayastuṣṭuvustadā
||18||तया ते निहता दैत्या यज्ञविध्वंसकारिणः ॥
ततस्तां विविधैः स्तोत्रैर्मुनयस्तुष्टुवुस्तदा
prasannā bhūyasī devī tānṛṣīnpratyuvāca ha ||
varaṃ vṛṇudhvaṃ munayo dāsyāmi varamuttamam
||19||प्रसन्ना भूयसी देवी तानृषीन्प्रत्युवाच ह ॥
वरं वृणुध्वं मुनयो दास्यामि वरमुत्तमम्
ṛṣaya ūcuḥ
kṛtaṃ vai sakalaṃ kāryaṃ yajñā no rakṣitāstvayā ||
yadi deyo varo'smākaṃ tvayā cāsuramarddini
||20||कृतं वै सकलं कार्यं यज्ञा नो रक्षितास्त्वया ॥
यदि देयो वरोऽस्माकं त्वया चासुरमर्द्दिनि
asminsthāne sadā tiṣṭha munīnāṃ hitakāmyayā ||
kaṃṭakāḥ śoṣitā daityāstena kaṃṭakaśoṣiṇī ||
adyaprabhṛti nāmāstu tena devi sadā tviha
||21||अस्मिन्स्थाने सदा तिष्ठ मुनीनां हितकाम्यया ॥
कंटकाः शोषिता दैत्यास्तेन कंटकशोषिणी ॥
अद्यप्रभृति नामास्तु तेन देवि सदा त्विह
īśvara uvāca
evaṃ bhaviṣyatītyuktvā sā devyantarhitā tadā ||
aṣṭamyāṃ vā navamyāṃ vā pūjayiṣyati mā navaḥ
||22||एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सा देव्यन्तर्हिता तदा ॥
अष्टम्यां वा नवम्यां वा पूजयिष्यति मा नवः
rākṣasebhyaḥ piśācebhyo bhayaṃ tasya na jāyate ||
prāpnuyātparamāṃ siddhiṃ mānavo nātra saṃśayaḥ
||23||राक्षसेभ्यः पिशाचेभ्यो भयं तस्य न जायते ॥
प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं मानवो नात्र संशयः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye kaṃṭakaśoṣaṇīmāhātmyavarṇanaṃnāma saptadaśottaratriśatatamo'dhyāyaḥ || 317 ||