kumārīmāhātmyavarṇanam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi yatra devīkumārikā ||
tasyaiva pūrvadigbhāge sthitā rakṣārthameva hi
||1||ततो गच्छेन्महादेवि यत्र देवीकुमारिका ॥
तस्यैव पूर्वदिग्भागे स्थिता रक्षार्थमेव हि
purā rathaṃtare kalpe rururnāma mahāsuraḥ ||
utpannaḥ sa mahākāyaḥ sarvalokabhayāvahaḥ
||2||पुरा रथंतरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः ॥
उत्पन्नः स महाकायः सर्वलोकभयावहः
tena devāḥ sagandharvāstrāsitāstridaśā layāt ||
tasya bhītyā tataḥ sarve brahmalokamadhisthitāḥ
||3||तेन देवाः सगन्धर्वास्त्रासितास्त्रिदशा लयात् ॥
तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः
tathā bhūmitale viprānyajvano'tha tapasvinaḥ ||
nijaghāna sa duṣṭātmā ye cānye dharmacāriṇaḥ
||4||तथा भूमितले विप्रान्यज्वनोऽथ तपस्विनः ॥
निजघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ tadā''sīddharaṇītalam ||
naṣṭayajñotsavaṃ sarvaṃ rurorbhayanipīḍitam
||5||निःस्वाध्यायवषट्कारं तदाऽऽसीद्धरणीतलम् ॥
नष्टयज्ञोत्सवं सर्वं रुरोर्भयनिपीडितम्
tataḥ pravyathitā devāstathā sarve maharṣayaḥ ||
sametyāmaṃtrayanmaṃtraṃ vadhārthaṃ tasya durmateḥ
||6||ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः ॥
समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः
tataḥ kāyodbhavaḥ svedaḥ sarveṣāṃ samajāyata ||
teṣāṃ ciṃtayatāṃ devi nirodhājjagṛhuśca tam
||7||ततः कायोद्भवः स्वेदः सर्वेषां समजायत ॥
तेषां चिंतयतां देवि निरोधाज्जगृहुश्च तम्
tatra kanyā samutpannā divyā kamalalocanā ||
vyāpayaṃtī diśaḥ sarvāḥ sarveṣāṃ purataḥ sthitā
||8||तत्र कन्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना ॥
व्यापयंती दिशः सर्वाः सर्वेषां पुरतः स्थिता
sarvāndevāṃstataḥ prāha kimarthaṃ nirmitāsmya ham ||
tadvaḥ kāryaṃ kariṣyāmi śrutvā tasyāstadā giram
||9||सर्वान्देवांस्ततः प्राह किमर्थं निर्मितास्म्य हम् ॥
तद्वः कार्यं करिष्यामि श्रुत्वा तस्यास्तदा गिरम्
ācakhyuḥ saṃkaṭaṃ tasyāste devā ruruceṣṭitam ||
śrutvā jahāsa sā devī devānāṃ kārya siddhaye
||10||आचख्युः संकटं तस्यास्ते देवा रुरुचेष्टितम् ॥
श्रुत्वा जहास सा देवी देवानां कार्य सिद्धये
tasyā hasaṃtyā niścerurvarāṃgāḥ kanyakāḥ punaḥ ||
pāśāṃkuśadharāḥ sarvāḥ pīnaśroṇipayodharāḥ
||11||तस्या हसंत्या निश्चेरुर्वरांगाः कन्यकाः पुनः ॥
पाशांकुशधराः सर्वाः पीनश्रोणिपयोधराः
phetkārārāvamātreṇa trāsa yaṃtyaścarācaram ||
anvagātsā rururyatra tābhiḥ sārddhaṃ yaśasvinī
||12||फेत्कारारावमात्रेण त्रास यंत्यश्चराचरम् ॥
अन्वगात्सा रुरुर्यत्र ताभिः सार्द्धं यशस्विनी
athābhūttumulaṃ tāsāṃ yuddhaṃ ghoraṃ tu taiḥ saha ||
śastrāstrairvividhairghoraiḥ śatrupakṣa kṣayaṃkaraiḥ
||13||अथाभूत्तुमुलं तासां युद्धं घोरं तु तैः सह ॥
शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्घोरैः शत्रुपक्ष क्षयंकरैः
tābhistadanugāḥ sarve prahārairjarjarīkṛtāḥ ||
parāṅmukhāḥ kṣaṇenaiva jātāḥ kecinnipātitāḥ
||14||ताभिस्तदनुगाः सर्वे प्रहारैर्जर्जरीकृताः ॥
पराङ्मुखाः क्षणेनैव जाताः केचिन्निपातिताः
tato hataṃ balaṃ dṛṣṭvā rururmāyāmathā'sṛjat ||
tāmasīṃnāma deveśi tayāmuhyata naiva sā
||15||ततो हतं बलं दृष्ट्वा रुरुर्मायामथाऽसृजत् ॥
तामसींनाम देवेशि तयामुह्यत नैव सा
tamobhūte tatastatra devī daityaṃ tadā rurum ||
śaktyā bibheda hṛdaye tato mūrchāṃ jagāma ha
||16||तमोभूते ततस्तत्र देवी दैत्यं तदा रुरुम् ॥
शक्त्या बिभेद हृदये ततो मूर्छां जगाम ह
muhūrttāllabdhasaṃjño'tha jñātvā tasyāḥ parākramam ||
palāyanakṛtotsāhaḥ samudrābhimukho yayau
||17||मुहूर्त्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् ॥
पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ
sā'pi devī jagāmātha pṛṣṭhato'sya durātmanaḥ ||
stūyamānā suragaṇaiḥ kiṃnaraiḥ samahoragaiḥ
||18||साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः ॥
स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः
tataḥ praviśya jaladhiṃ taṃ dṛṣṭvā dānavaṃ ruṣā ||
khaṅgāgreṇa śiraśchittvā carmamuṇḍadharā tataḥ
||19||ततः प्रविश्य जलधिं तं दृष्ट्वा दानवं रुषा ॥
खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा चर्ममुण्डधरा ततः
niścakrāma punastasmātprabhāsaṃ kṣetramāgatā ||
kanyā sainyena saṃyuktā bahurūpeṇa bhāsvatā
||20||निश्चक्राम पुनस्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागता ॥
कन्या सैन्येन संयुक्ता बहुरूपेण भास्वता
devaiḥ suvismitairdṛṣṭā carmamuṇḍadharā varā ||
tato devāḥ stutiṃ cakruḥ kṛtāṃjalipuṭāḥ sthitāḥ
||21||देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुण्डधरा वरा ॥
ततो देवाः स्तुतिं चक्रुः कृतांजलिपुटाः स्थिताः
devā ūcuḥ
jaya tvaṃ devi cāmuṃḍe jaya bhūtāpahāriṇi ||
jaya sarvagate devi kālarātri namo'stu te
||22||जय त्वं देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि ॥
जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते
bhīmarūpe śive vidye mahāmāye mahodaye ||
mahābhāge jaye jṛmbhe bhīmākṣi bhīmadarśane
||23||भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये ॥
महाभागे जये जृम्भे भीमाक्षि भीमदर्शने
mahāmāye vicitrāṃgi geyanṛtyapriye śubhe ||
vikarāli mahākāli kālike kālarūpiṇi
||24||महामाये विचित्रांगि गेयनृत्यप्रिये शुभे ॥
विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि
prāsahaste daṇḍahaste bhīmahaste bhayānane ||
cāmuṇḍe jvalamānāsye tīkṣṇadaṃṣṭre mahābale ||
śavayānasthite devi pretasaṃghaniṣevite
||25||प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने ॥
चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले ॥
शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते
evaṃ stutā tadā devī sarvaiḥ śakrapurogamaiḥ ||
prahṛṣṭavadanā bhūtvā vākyametaduvāca ha
||26||एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः ॥
प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह
varaṃ vṛṇudhvaṃ bhadraṃ vo nityaṃ yanmanasi sthitam ||
ahaṃ dāsyāmi tatsarvaṃ yadyapi syātsudurllabham
||27||वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् ॥
अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्
devā ūcuḥ
kṛtakṛtyāstvayā bhadre dānavasya niṣūdanāt
||28||कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात्
stotreṇānena yo devi tvāṃ vai stauti varānane ||
tasya tvaṃ varadā devi bhava sarvagatā satī
||29||स्तोत्रेणानेन यो देवि त्वां वै स्तौति वरानने ॥
तस्य त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती
yaścedaṃ śṛṇuyādbhaktyā tava devi samudbhavam ||
sarvapāpavinirmuktaḥ sa prāpnotu parāṃ gatim
||30||यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् ॥
सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम्
asminkṣetre tvayā devi sthitiḥ kāryā sadā śubhe
||31||अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे
atra tvāṃ pūjayedyastu śuklapakṣe samāhitaḥ ||
navamyāmāśvine māsi tasya kāryaṃ sadā śubham
||32||अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः ॥
नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम्
īśvara uvāca
evamuktā mahādevī tatraiva niratā'bhavat ||
devāstriviṣṭapaṃ jagmuḥ prahṛṣṭā hataśatravaḥ
||33||एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् ॥
देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ sahitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye kumārīmāhātmyavarṇanaṃnāma dvicatvāriṃśaduttaradviśatatamo'dhyāyaḥ || 242 ||