tato gacchenmahādevi pūrvoktaṃ brahmapūjitam
īśvara uvāca
tato gacchenmahādevi pūrvoktaṃ brahmapūjitam ||
sarasvatyāstaṭe saṃsthaṃ parṇādityasya paścime
||1||ततो गच्छेन्महादेवि पूर्वोक्तं ब्रह्मपूजितम् ॥
सरस्वत्यास्तटे संस्थं पर्णादित्यस्य पश्चिमे
tasyotpattiṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ priye ||
sṛjato brahmaṇaḥ pūrvaṃ bhūtagrāmaṃ caturvidham
||2||तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये ॥
सृजतो ब्रह्मणः पूर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम्
utpannādbhutarūpāḍhyā nārī kamalalocanā ||
kaṃbugrīvā sukeśāṃtā biṃboṣṭhī tanumadhyamā
||3||उत्पन्नाद्भुतरूपाढ्या नारी कमललोचना ॥
कंबुग्रीवा सुकेशांता बिंबोष्ठी तनुमध्यमा
gaṃbhīranābhiḥ suśroṇī pīnaśroṇipayodharā ||
pūrṇacandramukhī sā tu gūḍhagulphā sitānanā
||4||गंभीरनाभिः सुश्रोणी पीनश्रोणिपयोधरा ॥
पूर्णचन्द्रमुखी सा तु गूढगुल्फा सितानना
na devī na ca gandharvī nāsurī na ca pannagī ||
yādṛgrūpā varārohā tādṛśī sā vyajāyata
||5||न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी ॥
यादृग्रूपा वरारोहा तादृशी सा व्यजायत
tāṃ dṛṣṭvā rūpasaṃpannāṃ brahmā kāmavaśo'bhavat ||
atha tāṃ prārthayāmāsa ratyarthaṃ varavarṇini
||6||तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां ब्रह्मा कामवशोऽभवत् ॥
अथ तां प्रार्थयामास रत्यर्थं वरवर्णिनि
atha prārthayatastasya nyapatatpaṃcamaṃ śiraḥ ||
khararūpaṃ mahādevi tena pāpena tatkṣaṇāt
||7||अथ प्रार्थयतस्तस्य न्यपतत्पंचमं शिरः ॥
खररूपं महादेवि तेन पापेन तत्क्षणात्
tato jñātvā mahatpāpaṃ duhituḥ kāmasaṃbhavam ||
ghṛṇayā parayā yuktaḥ prabhāsaṃ kṣetramāgataḥ
||8||ततो ज्ञात्वा महत्पापं दुहितुः कामसंभवम् ॥
घृणया परया युक्तः प्रभासं क्षेत्रमागतः
na kāyasya yataḥ śuddhirvinā tīrthāvagāhanāt ||
sa snātaḥ salile puṇye sarasvatyā varānane
||9||न कायस्य यतः शुद्धिर्विना तीर्थावगाहनात् ॥
स स्नातः सलिले पुण्ये सरस्वत्या वरानने
liṃgaṃ saṃsthāpayāmāsa devadevasya śūlinaḥ ||
tato vikalmaṣo bhūtvā jagāma svagṛhaṃ punaḥ
||10||लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः ॥
ततो विकल्मषो भूत्वा जगाम स्वगृहं पुनः
snātvā sārasvate toye yastalliṃgaṃ prapaśyati ||
sarvapāpavinirmukto brahmaloke mahīyate
||11||स्नात्वा सारस्वते तोये यस्तल्लिंगं प्रपश्यति ॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते
caitre śuklacaturdaśyāṃ yastaṃ paśyati mānavaḥ ||
sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ
||12||चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां यस्तं पश्यति मानवः ॥
स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye brahmeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭacatvāriṃśaduttaradviśatatamo'dhyāyaḥ || 248 ||