मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यम्, अध्याय ११९

3
प्रभासखण्डः · प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यम् · 119

ततो गच्छेन्महादेवि महादेवीं महाप्रभाम्

ईश्वर उवाच

ततो गच्छेन्महादेवि महादेवीं महाप्रभाम् ॥

बलातिबलदैत्यघ्नीं नाम्नेति प्रथितां क्षितौ

॥१॥

अनादिनिधनां देवीं तत्र क्षेत्रे व्यवस्थिताम् ॥

कोटिभूतपरीवारां सर्वदैत्यनिबर्हिणीम्

॥२॥

देव्युवाच

बलातिबलदैत्यघ्नी कथमुक्ता त्वया प्रभो ॥

बलातिबलनामानौ कथं दैत्यौ निपातितौ

॥३॥

कुत्र तिष्ठति सा देवी किंप्रभावा महेश्वर ॥

माहात्म्यमखिलं तस्याः सर्वं विस्तरतो वद

॥४॥

ईश्वर उवाच

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशनीम् ॥

यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

॥५॥

आसीद्रक्तासुरोनाम महिषस्य सुतो बली ॥

महाकायो महाबाहुर्हिरण्याक्ष इवापरः

॥६॥

बलातिबल नामानौ तस्य पुत्रौ बभूवतुः ॥

तौ विजित्य सुरान्सर्वान्देवेन्द्राग्निपुरोगमान्

॥७॥

त्रैलोक्येऽस्मिन्निरातंकौ चक्रतू राज्यमञ्जसा ॥

तयोः सेना मुखे वीरास्त्रयस्त्रिंशत्प्रकीर्तिताः

॥८॥

रौद्रात्मानो महायोधाः सहस्राक्षौहिणीमुखाः ॥

सिंहस्कन्धा महाकाया दुरात्मानो महाबलाः

॥९॥

धूम्राक्षो भीमदंष्ट्रश्च कालवश्यो महाहनुः ॥

ब्रह्मघ्नो यज्ञकोपश्च स्त्रीघ्नः पापनिकेतनः

॥१०॥

विद्युन्माली च बन्धूकः शंकुकर्णो विभावसुः ॥

देवांतको विकर्मा च दुर्भिक्ष क्रूर एव च

॥११॥

हयग्रीवोऽश्वकर्णश्च केतुमान्वृषभो द्विजः ॥

शरभः शलभो व्याघ्रो निकुंभो मणिको बकः

॥१२॥

शूर्पको विक्षरो माली कालो दण्डककेरलः ॥

एते दैत्या महाकायास्तयोः सेनाधिकारिणः

॥१३॥

एवं तैः पृथिवी व्याप्ता पञ्चाशत्कोटि विस्तरा ॥

एवं ज्ञात्वा तदा देवा भयेनोद्विग्नमानसाः

॥१४॥

सर्वैर्देवर्षिभिः सार्धं जग्मुस्ते हिमवद्वनम् ॥

स्तोत्रेणानेन तां देवीं तुष्टुवुः प्रयतास्तदा

॥१५॥

देवा ऊचुः

जयाक्षरे जयाऽनंते जयाऽव्यक्ते निरामये ॥

जय देवि महामाये जय देवर्षिवंदिते

॥१६॥

जय विश्वेश्वरे गंगे जय सर्वार्थसिद्धिदे ॥

जय ब्रह्माणि कौमारि जय नारायणीश्वरि

॥१७॥

जय ब्रह्माणि चामुंडे जयेन्द्राणि महेश्वरि ॥

जय मातर्महालक्ष्मि जय पार्वति सर्वगे

॥१८॥

जय देवि जगत्सृष्टे जयैरावति भारति ॥

जयानंते जय जये जय देवि जलाविले

॥१९॥

जयेशानि शिवे शर्वे जय नित्यं जयार्चिते ॥

मोक्षदे जय सर्वज्ञे जय धर्मार्थकामदे

॥२०॥

जय गायत्रि कल्याणि जय सह्ये विभावरि ॥

जय दुर्गे महाकालि शिव दूति जयाऽजये

॥२१॥

जय चण्डे महामुण्डे जय नन्दे शिवप्रिये ॥

जय क्षेमंकरि शिवे जय कल्याणि रेवति

॥२२॥

जयोमे सिद्धिमांगल्ये हरसिद्धे नमोस्तु ते ॥

जयापर्णे जयानन्दे महिषाऽसुरघातिनि

॥२३॥

जय मेधे विशालाक्षि जयानंगे सरस्वति ॥

जयाशेषगुणावासे जयावर्ते सुरान्तके

॥२४॥

जय संकल्पसंसिद्धे जय त्रैलोक्यसुंदरि ॥

जय शुंभनिशुंभघ्ने जय पद्मेऽद्रिसंभवे

॥२५॥

जय कौशिकि कौमारि जय वारुणि कामदे ॥

नमोनमस्ते शर्वाणि भूयोभूयो जयाम्बिके

॥२६॥

त्राहि नस्त्राहि नो देवि शरण्ये शरणागतान्

॥२७॥

सैवं स्तुता भगवती देवैः सर्वैर्वरानने ॥

आत्मानं दर्शयामास भाभासितदिगन्तरम्

॥२८॥

नमस्कृत्य तु तामूचुः सुरास्ते भयनाशनीम् ॥

बलातिबलनामानौ हत्वा दैत्यौ महाबलौ ॥

तेषां चैव महत्सैन्यं पाह्यतो महतो भयात्

॥२९॥

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दत्त्वा तेभ्योऽभयं ततः ॥

बभूवाद्भुतरूपा सा त्रिनेत्रा चेन्दुशेखरा

॥३०॥

सिंहारूढा महादेवि नानाशस्त्रास्त्रधारिणी ॥

सुवक्त्रा विंशतिभुजा स्फूर्जद्विद्युल्लतोपमा

॥३१॥

ततों ऽबिका निनादोच्चैः साट्टहासं मुहुर्मुहुः

॥३२॥

तस्या नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः ॥

प्रकंपिताखिला चोर्वी सरिद्वारिधिमेखला

॥३३॥

शैलतुंगस्तनी रम्या प्रमदेव भयातुरा ॥

तेऽपि तत्रासुराः प्राप्ताश्चतुरंगबलान्विताः

॥३४॥

सम्यग्विदितविक्रान्ताः कालान्तकयमोपमाः ॥

रक्षो दानवदैत्याश्च पाताले येऽपि संस्थिताः

॥३५॥

ते सर्व एव दैत्येन्द्राः कोटिशः समुपागताः ॥

ततोऽभवन्महायुद्धं देव्यास्तत्रासुरैः सह

॥३६॥

बभूव सर्वब्रह्माण्डे ह्यकाण्डक्षयकारणम् ॥

अक्षौहिणीसहस्राणि त्रयस्त्रिंशत्सुरेश्वरि

॥३७॥

एकविंशत्सहस्राणि शतान्यष्टौ च सप्ततिः ॥

सानुगानां सयोधानां रथानां वातरंहसाम्

॥३८॥

हत्वा सा लीलया देवी निन्ये क्षयमनाकुला

॥३९॥

ततो देव्या हतानां च दानवानां महौजसाम् ॥

गजवाजिरथानां च शरीरैरावृता मही

॥४०॥

कबंधनृत्यसंकुले स्रवद्वसास्थिकर्द्दमे ॥

रणाजिरे निशाचरास्ततो विचेरुरूर्जिताः

॥४१॥

शृगाल गृधवायसाः परं प्रपातमादधुः ॥

क्वचित्परे निशाचराः प्रपीतशोणितोत्कटाः ॥

प्रतर्प्य चात्मनः पितॄन्समर्चयंस्तथा ऋषीन्

॥४२॥

गजान्नरांस्तुरंगमान्बभक्षिरे सुनिर्घृणाः ॥

रथोडुपैस्तथा परे तरंति शोणितार्णवम्

॥४३॥

इति प्रगाढसंगरे सुरारिसंघसंकुले ॥

विराजतेऽम्बिका धनुः शराऽसिशूलधारिणी

॥४४॥

गजेन्द्रदर्पमर्द्दनी तुरंगयूथपोथिनी ॥

सुरारिसैन्यनाशिनी इतस्ततः प्रपश्यती

॥४५॥

सिंहाष्टकयुक्ते महा प्रेतके भूधरहंसशुभ्रोज्जलद्भास्वराभे वृषभसमाने मानिनीमथो ते दैत्येन्द्रवीराः पश्यंतः समुद्भूतरोषास्ततोऽपि जग्मुर्नदन्तो रवन्तो रवं मेघनादाः

॥४६॥

हाहाकारं विकुर्वाणा हन्यमानास्ततोऽसुराः ॥

केचित्समुद्रं विविशुरद्रीन्केचिच्च दानवाः

॥४७॥

केचिल्लुञ्चितमूर्धानो जाल्मा भूत्वा वनेऽवसन् ॥

दयाधर्मं ब्रुवाणाश्च निर्ग्रंथव्रतमास्थिताः

॥४८॥

केचित्प्राणपरा भीताः पाखण्डाश्रममास्थिताः ॥

हेतुवादपरा मूढा निःशौचा निरपेक्षकाः

॥४९॥

ते चाद्यापीह दृश्यन्ते लोके क्षपणकाः किल ॥

तथैव भिन्दकाश्चान्ये शिवशास्त्रबहिष्कृताः

॥५०॥

केचित्कौलव्रता ह्यस्मिन्दृश्यन्ते सकलैर्जनैः ॥

सुरास्त्रीमांसभूयिष्ठा विकर्मस्थाश्च लिङ्गिनः

॥५१॥

प्रायो नैष्कृतिकाः पापा जिह्वोपस्थपरायणा ॥

एवं देव्या हताः सर्वे बलातिबलसंयुताः

॥५२॥

प्रभासं क्षेत्रमासाद्य संस्थिता सा तदाम्बिका ॥

योगिनीनां चतुःषष्ट्या संयुता पापनाशिनी ॥

बलातिबलनाशीति प्रभासे प्रथिता क्षितौ

॥५३॥

देव्युवाच

चतुःषष्टिस्त्वया प्रोक्ता योगिन्यो याः सुरेश्वर ॥

तासां नामानि मे ब्रूहि सर्वपापहराणि च

॥५४॥

ईश्वर उवाच

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि योगिनीनां महोदयम् ॥

सर्वरक्षाकरं दिव्यं महाभयविनाशनम्

॥५५॥

आदौ तत्र महालक्ष्मीर्नंदा क्षेमंकरी तथा ॥

शिवदूती महाभद्रा भ्रामरी चन्द्रमण्डला

॥५६॥

रेवती हरसिद्धिश्च दुर्गा विषमलोचना ॥

सहजा कुलजा कुब्जा मायावी शांभवी क्रिया

॥५७॥

आद्या सर्वगता शुद्धा भावगम्या मनोतिगा ॥

विद्याविद्या महामाया सुषुम्ना सर्वमंगला

॥५८॥

ॐकारात्मा महादेवि वेदार्थजननी शिवा ॥

पुराणान्वीक्षिकी दीक्षा चामुण्डा शंकरप्रिया

॥५९॥

ब्राह्मी शांतिकरी गौरी ब्रह्मण्या ब्राह्मणप्रिया ॥

भद्रा भगवती कृष्णा ग्रहनक्षत्रमालिनी

॥६०॥

त्रिपुरा त्वरिता नित्या सांख्या कुंडलिनी ध्रुवा ॥

कल्याणी शोभना निरया निष्कला परमा कला

॥६१॥

योगिनी योगसद्भावा योगगम्या गुहाशया ॥

कात्यायनी उमा शर्वा ह्यपर्णेति प्रकीर्तिता

॥६२॥

चतुःषष्टिर्महादेवि एवं ते परिकीर्तिताः ॥

स्तोत्रेणानेन दिव्येन भक्त्या यः स्तौति चंडिकाम्

॥६३॥

तं पुत्रमिव शर्वाणी सर्वापत्स्वभिरक्षति ॥

चतुर्दश्यामथाष्टम्यां नवम्यां च विशेषतः

॥६४॥

उपवासैकभक्तेन तथैवायाचितेन च ॥

गृहीतनियमा देवि ये जपंति च चंडिकाम्

॥६५॥

वर्षार्धं वर्षमेकं वा सिद्धास्ते तत्त्वचारिणः ॥

आश्वयुक्छुक्लपक्षे च मन्वादिष्वष्टकासु च

॥६६॥

कृत्वा महोत्सवं देवीं यजेच्छ्रेयोऽभिवृद्धये ॥

पादुके धारयेद्देव्या दुर्गाभक्तो हिरण्मये

॥६७॥

प्रमादविघ्नशांत्यर्थं क्षुरिकां च सदा पुमान् ॥

पशुमांसासवैश्चैवमासुरं भावमाश्रिताः

॥६८॥

ये यजन्त्यम्बिकां ते स्युर्दैत्या ऐश्वर्यभोगिनः ॥

देवत्वं सात्त्विका यांति सात्त्विकीं भक्तिमास्थिताः

॥६९॥

एतत्ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् ॥

बलातिबलनाशिन्या देव्या सर्वार्थसाधकम् ॥

प्रभासक्षेत्रसंस्थायाः संक्षेपात्कीर्तिवर्धनम्

॥७०॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये बलातिबलदैत्यघ्नीमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥ ११९ ॥