मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

क्रीडाखण्डः, अध्याय 106

3
क्रीडाखण्डः · 106

षडधिकशततमोऽध्यायः

क उवाच

ततस्रयोदशे वर्षे नमस्कृत्य महेश्वरम् ।

भस्माङ्गरागरुचिरं पञ्चास्यं दिग्भुजं शुभम्

॥१॥

रुण्डमालाधरं सुप्तं चन्द्रशेखरमच्युतम् ।

मयूरेशोऽथ जग्राह शशिनं तच्छिरोगतम्

॥२॥

क्रीडन् बहिः समायातो बालकैः परिवारितः ।

सुहृद्भिः परिनृत्यद्भिर्वद्भिश्च परस्परम्

॥३॥

एतस्मिन्नन्तरे तत्र दैत्यो मङ्गलसंज्ञकः ।

करालवदनः क्रोडी विजेता मरमाद्भुतः

॥४॥

वराहरूपो बलवान्दन्तच्छिन्नमहीरुहः ।

वज्रसारसटाभिः स भिन्दन्व्योमपदैर्धराम्

॥५॥

अञ्जनाद्रिरिव श्यामो वह्निकुण्डनिभेक्षणः ।

दृष्ट्वा तं विद्रुता बाला वर्षाघननिभस्वनः

॥६॥

न दृष्टः सूकरः क्वापीदृश इत्यब्रुवंश्च ते ।

यावन् मारयते बालांस्तावद् देवो मयूरराट्

॥७॥

दधार दन्तयोर्दुष्टं तदा सूकरदानवम् ।

अथापरेण हस्तेन दधाराधरपोत्रकम्

॥८॥

पाटयामास सहसा वंशखण्डमिवार्भकः ।

पूर्वदेहं समास्थाय दशयोजनविस्तृतम्

॥९॥

पतितश्चूर्णयन्वृक्षान्दारयन्धरणीतलम् ।

ततस्तमब्रुवन् बाला धन्योऽयं पार्वतीसुतः

॥१०॥

क्षणेन नाशितो दैत्यो लीलयाऽसौ महाबलः ।

अस्य दर्शनतस्त्रस्ता वयं याता दिशो दश

॥११॥

पतमानेन येनेह चूर्णितानि गृहाणि च ।

क उवाच ।

ततः शिवो ललाटे स्वे नापश्यच्छशिनं यदा

॥१२॥

क्रोधासंरक्तनयनो विष्टपं प्रदहन्निव ।

गणानूचे रुषाविष्टो रक्षणं क्रियते कथम्

॥१३॥

केन दैत्येन नीतो मे ललाटस्थोऽमलः शशी ।

क उवाच ।

ततो लीना गणाः सर्वे कम्पमाना भयातुराः

॥१४॥

अपरे धैर्यमालम्ब्य वदन्ति स्म शिवं प्रति ।

उमाकान्त भवत्पुत्रो मयूरेश्वरसंज्ञकः

॥१५॥

क्रीडितुं बहिरायातस्तस्य हस्ते विलोकितः ।

चन्द्रस्तेन कदा नीतो न जानीमो वयं विभो

॥१६॥

इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रोचे रुष्टो महेश्वरः ।

कथं नु क्रियते रक्षा भवद्भिर्भक्ष्यतत्परैः

॥१७॥

चन्द्रो वा चन्द्रहर्ता वा यद्यानीतस्तदा शुभम् ।

नो चेद्भस्मीकरिष्यामि सर्वेषां नात्र संशयः

॥१८॥

ततस्ते क्षुब्धमनसो धावमानास्त्वरान्विताः ।

मयूरेशं समभेत्य प्राभणन् रुष्टचेतसः

॥१९॥

याहि दुष्टं शिवं देवं चन्द्रं वा यच्छ तस्कर ।

गणवाक्यं परिश्रुत्य चुकोप गणनायकः

॥२०॥

न मेऽस्ति गणना कापि भवतां तस्य वा गणाः ।

जगत् त्रय जनन्या मे तनयस्य प्रभाविनः

॥२१॥

क उवाच

तस्य श्वासेन सर्वे ते वात्या पत्रमिवोद्धृताः ।

पेतुः शिवस्य पुरतो गणा दीनास्तदाऽखिलाः

॥२२॥

अतिरोषान्महादेवः प्रमथादीनथाब्रवीत् ।

आनीयता स दुष्टात्माबद्ध्वोमातनयो लघुः

॥२३॥

ते तु शीघ्रतरं याता यत्र क्रीडारतः शिशुः ।

ददृशुस्तं शिशुगतं क्रीडन्तमकुतो भयम्

॥२४॥

वेष्टितुं तान्समायातान् मोहयित्वा विनायकः ।

अन्तर्हितश्चतुर्दिक्षु गणास्ते तं व्यलोकयन्

॥२५॥

गृहे गृहे काननेषु नापश्यंस्ते विनायकम् ।

क्वचिदृष्ट्वा तु तं प्राहुरस्मदग्रे कथं भवान्

॥२६॥

गन्तुं शक्तो ब्रह्मलोके स्थितं नेष्याम तं शिवम् ।

एवमन्तर्हितो दृश्यो वारंवारं बभूव सः

॥२७॥

ततः खिन्नान्गणान् दृष्ट्वा परमात्मा कृपान्वितः ।

तस्थौ तत्पुरतः सम्यग्दृष्ट्वा तं हर्षनिर्भराः

॥२८॥

बबन्धुर्गिरिजासूनुं निन्युस्ते शङ्करं प्रति ।

पृथिवीभारसदृशमुपविष्टं तु ते गणाः

॥२९॥

न शेकुरुत्थापयितुं ततो विस्मितमानसाः ।

हतोद्यमा गणाः सर्वे शिवमेत्य समूचिरे

॥३०॥

सर्वे वयं समानेतुमेकं शक्ता न शङ्कर ।

आज्ञापयामास शिवो नन्दिनं पुरतः स्थितम्

॥३१॥

झटित्यानय गच्छ त्वं मयूरेशं तु तस्करम् ।

नन्द्युवाच ।

शेषं सूर्यं शशाङ्कं च हनिष्येऽहं तवाज्ञया

॥३२॥

कनीयसो न मे काचिद् गणनाऽस्ति महेश्वर ।

क उवाच ।

इत्युक्त्वाऽगाद्वायुवेगो भञ्जन्वृक्षांश्च पर्वतान्

॥३३॥

क्रोधसंरक्तनयनस्तीक्ष्णश‍ृङ्गोग्रसन् दिवम् ।

उवाच तं मयूरेशं याहि रे त्वं शिवं प्रति

॥३४॥

नो चेदद्य नयिष्यामि न समो हि गणैरहम् ।

(नो चेदद्यैव नेष्यामि) एवं वदति तस्मिंस्तु मयूरेशो रुषान्वितः

॥३५॥

श्वासचक्रेऽक्षिपत्तं तु गमनागमसङ्कुले ।

तत्याज तं दृढं श्वासादतिखिन्न शिवान्तिके

॥३६॥

वमन्तं रुधिरं वक्त्रात् पृथिव्यां पतितं तु तम् ।

ब्रुवन्तं पौरुषं नाना मूर्च्छितं द्विमुहूर्ततः

॥३७॥

अपश्यच्च मयूरेशं जानुभागे स्थितं शिवः ।

देदीप्यमानं वपुषादिव्यभूषासमन्वितम्

॥३८॥

गणा ऊचुः शिवं दृष्ट्वा भालचन्द्रं यथा पुरा ।

ललाटे ते शशीदेव वृथाज्ञप्ता वयं शिव

॥३९॥

मयूरेशं गणांश्चाह शशिनं वीक्ष्यमस्तके ।

शिव उवाच ॥

श्रान्तास्तेच गणास्त्वञ्च नन्दीचापि ममाज्ञया

॥४०॥

चन्द्रे स्थिते ललाटे मे वृथा युद्धमभूद्धि यत् ।

प्रमथा ऊचुः ।

अद्यप्रभृति देवेश स्वामी नोऽस्तु मयूरराट्

॥४१॥

क उवाच

तथेति शिव ऊचे तान्गणराजोऽभवत्तु सः ।

नत्वा शिवं गणेशं च गणेशजननीमपि

॥४२॥

प्रशंसयित्वा देवेशं मयूरेशं तथाविधम् ।

गर्जन्तोऽथ गणा जग्मुर्मुदा स्वं स्वं निवेशनम्

॥४३॥

इति श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे शिवललाटगतचन्द्रहरणं नाम षडधिकशततमोऽध्यायः ॥ १०६ ॥