मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

क्रीडाखण्डः, अध्याय 70

3
क्रीडाखण्डः · 70

बालचरिते पुरप्रवेशो नामसप्ततितमोऽध्यायः

क उवाच

एवं वदति यावत्स भयभ्रान्तः सुरान्तकः ।

तावद् देवो दधारैनमुत्सङ्गे लघुबालवत्

॥१॥

कृत्वा पद्मासनं चारु गणेशः स्वप्रभावतः ।

उवाच चैनं दैत्येन्द्रं वरं स्मर निजं शुभम्

॥२॥

स दैत्यो रदनं चास्य धृत्वा हस्तद्वयेन ह ।

दोलयामास देहं स्वमन्तरिक्षे मुहूर्मुहुः

॥३॥

यावत् पपात भूपृष्ठे भङ्क्त्वा दन्तं सुरान्तकः ।

तावद् दधार तं देवः स्वदन्तं लाघवाद् विभुः

॥४॥

अहनत् तेन दन्तेन मस्तके तं सुरान्तकम् ।

जगर्ज च महारावैर्गर्जयन् विदिशो दिशः

॥५॥

चालयन् पृथिवीं सर्वां पातालान्यखिलानि च ।

द्विजाघातेन शतधाऽकारि देहोऽस्य तत्क्षणात्

॥६॥

असृग्वृष्टिः पपाताशु गगनान्मेघवृष्टिवत् ।

उत्पातं मेनिरे लोकाः सर्वे भूतलवासिनः

॥७॥

दैत्यदेहगतं ज्योतिस्तं विवेश विनायकम् ।

पश्यतां सर्वदेवानां प्रधनालोकितं पुनः

॥८॥

देहस्तु निपपाताऽस्य धरापृष्ठे त्रियोजनम् ।

चूर्णयन्वृक्षसङ्घातान् पर्वतान् पादपैर्युतान्

॥९॥

एवं दृष्ट्वा गतिं तस्य सैनिकाश्च दिशो दश ।

याताश्च कतिचिन्नाशं प्राप्तास्तद्देहपाततः

॥१०॥

मुमुचुः पुष्पवर्षं ते देवाः स्वस्थानमागताः ।

देवदुन्दुभयो नेदुर्नृपदुन्दुभिनिस्वनैः

॥११॥

दिशश्च विमला आसन् ववुर्वाताः सुखावहा ।

तेजांसि वह्नेर्लोकानां प्रसन्नानि तदाऽभवन्

॥१२॥

प्रतिकूलवहा नद्य आसन्सन्मार्गगास्तथा ।

ततः शक्रादयो देवा मुनयस्तं पुपूजिरे

॥१३॥

तुष्टुवुः परया भक्त्या देवदेवं विनायकम् ।

विमोचिता वयं बन्धाद् देवान्तककृताद् विभो

॥१४॥

उपेन्द्र इव देवेन्द्र कार्यं यस्मात्कृतं त्वया ।

उपेन्द्र इति नाम्ना त्वं ख्यातिं लोके गमिष्यसि

॥१५॥

वयं स्वस्वाधिकारेषु निरातङ्का वसामहे ।

स्वाहास्वधावषट्कारा भविष्यन्ति गृहे गृहे

॥१६॥

एवमुक्त्वा नमस्कृत्य देवं ते च प्रदक्षिणम् ।

अनुज्ञाता ययुः सर्वे स्वं स्वं स्थानं मुदान्विताः

॥१७॥

मुनयश्च तदा देवैर्हृषीकेशेति नाम च ।

कृत्वा नत्वा ययुः स्वं स्वमाश्रमं हर्षनिर्भराः

॥१८॥

ततः सर्वे धराधीशाः सम्पूज्य च प्रणम्य च ।

ऊचुविनायकं देवमुद्धृता धरणी त्वया

॥१९॥

दैत्यभार भराक्रान्ता तस्मात् त्वं धरणीधरः ।

इत्युक्त्वा ते गताः स्वस्वपत्तनानि तदाज्ञया

॥२०॥

ततः पश्चात् पश्चति स्म काशिराजो विनायकम् ।

सिंहारूढं बालरूपं क्रीडन्तं बालकैः सह

॥२१॥

बालोऽपितं नृपं दृष्ट्वा लिलिङ्ग परमादरात् ।

उभावानन्दभरितौ मुञ्चतोऽश्रूणि नेत्रतः

॥२२॥

तत ऊचे नृपो देवं महद् भाग्यं ममोदितम् ।

ब्रह्मादीनामगम्यं यत्परं ब्रह्म सनातनम्

॥२३॥

तन्मे दृग्गोचरं नित्यं पूर्वपुण्यफलोदयात् ।

विश्वस्य कारणानां च कारणं तद्विवर्जितम्

॥२४॥

वेदान्तवेद्यं सत् ज्योतिर्ज्योतिषामपि भास्वरम् ।

नानारूपमरूपं यद् बालरूपेण मे गृहे

॥२५॥

क्रीडते स्वेच्छया पृथ्वी भारहारि मनोहरम् ।

क उवाच ।

एवं श्रुत्वा स्तुतिं तस्य प्रमृज्याश्रूणि विघ्नराट्

॥२६॥

उवाच न क्षणं त्वत्तो यामि दूरं कदाचन ।

ततो राजा पुपूजैनमुपचारैरनेकशः

॥२७॥

ततो वादित्रनिर्घोषैर्बन्दिशब्दैर्विमिश्रितैः ।

सुरान्तकवधाद्धर्षयुक्तैः सेनाचरैः सह

॥२८॥

विनायकं बालरूपं स्तुवद्भि स्वपुरं ययौ ।

विसृज्य सर्वलोकाँश्च दत्त्वा वासांसि चैकशः

॥२९॥

ताम्बुलानि च केषाञ्चित् पुरस्कृत्य विनायकम् ।

विवेश स्वगृहं रम्यं हर्षनिर्भरमानसः

॥३०॥

इति श्रीगणेशपुराणे क्रीडाखण्डे बालचरिते पुरप्रवेशो नामसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७० ॥