narādityamāhātmyavarṇanam
ṛṣaya ūcuḥ
māhittheyaṃ tvayākhyātā yā purā sūtanandana ||
kena saṃsthāpitā tatra vada sarvamaśeṣataḥ
||1||माहित्थेयं त्वयाख्याता या पुरा सूतनन्दन ॥
केन संस्थापिता तत्र वद सर्वमशेषतः
sūta uvāca
śoṣaṇīnāma yā vidyā purāgastyena sādhitā ||
ātharvaṇena mantreṇa svayaṃ ca parameśvarī
||2||शोषणीनाम या विद्या पुरागस्त्येन साधिता ॥
आथर्वणेन मन्त्रेण स्वयं च परमेश्वरी
tataḥ saṃśoṣitastena sa samudro mahātmanā ||
mitrāvaruṇaputreṇa sā proktā purataḥ sthitā
||3||ततः संशोषितस्तेन स समुद्रो महात्मना ॥
मित्रावरुणपुत्रेण सा प्रोक्ता पुरतः स्थिता
māhitthaṃ sādhitaṃ yasmāttvayā me sakalaṃ śubham ||
māhitthānāma tasmāttvaṃ devatā saṃbhaviṣyasi
||4||माहित्थं साधितं यस्मात्त्वया मे सकलं शुभम् ॥
माहित्थानाम तस्मात्त्वं देवता संभविष्यसि
camatkārapurakṣetre pūjāṃ prāpsyasyanuttamām ||
yastvāmātharvaṇairmantraistatrasthāṃ bhaktisaṃyutaḥ
||5||चमत्कारपुरक्षेत्रे पूजां प्राप्स्यस्यनुत्तमाम् ॥
यस्त्वामाथर्वणैर्मन्त्रैस्तत्रस्थां भक्तिसंयुतः
pūjayiṣyati vṛddhiṃ ca sarvakālamavāpsyati ||
tasmāttatra drutaṃ gaccha mayā sārddhaṃ purottame
||6||पूजयिष्यति वृद्धिं च सर्वकालमवाप्स्यति ॥
तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ मया सार्द्धं पुरोत्तमे
dvijānāṃ rakṣaṇārthāya nityaṃ saṃnihitā bhava ||
evaṃ sā tatra saṃbhūtā māhitthā varadevatā
||7||द्विजानां रक्षणार्थाय नित्यं संनिहिता भव ॥
एवं सा तत्र संभूता माहित्था वरदेवता
yayā'yaṃ calitaḥ śailaḥ svaśaktyā niścalīkṛtaḥ ||
skandeneha dvijaśreṣṭhāḥ śaktyā viddhastadagrataḥ ||
narādityastataścānyo yo nareṇa pratiṣṭhitaḥ ||
ṣaṣṭhyāṃ taṃ sūryavāreṇa dṛṣṭvā pāpātpramucyate
||9||ययाऽयं चलितः शैलः स्वशक्त्या निश्चलीकृतः ॥
स्कन्देनेह द्विजश्रेष्ठाः शक्त्या विद्धस्तदग्रतः ॥
नरादित्यस्ततश्चान्यो यो नरेण प्रतिष्ठितः ॥
षष्ठ्यां तं सूर्यवारेण दृष्ट्वा पापात्प्रमुच्यते
na śatrūṇāṃ parābhūtiṃ prayāsyati yathārjunaḥ ||
rogī vimucyate rogāddaridro dhanamāpnuyāt
||10||न शत्रूणां पराभूतिं प्रयास्यति यथार्जुनः ॥
रोगी विमुच्यते रोगाद्दरिद्रो धनमाप्नुयात्
tathā govardhanadharaṃ tatra devaṃ janārdanam ||
yaḥ paśyetkārtike śukle saṃprāpte prathame dine ||
tasya gāvaḥ prabhūtāḥ syurnīrogā dvisattamāḥ
||11||तथा गोवर्धनधरं तत्र देवं जनार्दनम् ॥
यः पश्येत्कार्तिके शुक्ले संप्राप्ते प्रथमे दिने ॥
तस्य गावः प्रभूताः स्युर्नीरोगा द्विसत्तमाः
narasiṃhavapuḥ sākṣāttathā devo hariḥ svayam ||
tathā vināyakastatra sarvakāmapradāyakaḥ ||
sarvavighnaharaścaiva sthāpitaścārjunena hi
||12||नरसिंहवपुः साक्षात्तथा देवो हरिः स्वयम् ॥
तथा विनायकस्तत्र सर्वकामप्रदायकः ॥
सर्वविघ्नहरश्चैव स्थापितश्चार्जुनेन हि
yastaṃ pūjayate bhaktyā caturthyāṃ modakāśanaiḥ ||
sa sarvavighnanirmukto labhate vāṃchitaṃ phalam ||
tatra sthito dvijeṃdrāṇāṃ hitāya dvijasattamāḥ 413 ||
yastamātharvaṇairmaṃtraiḥ pūjayeddvādaśīdine ||
kārtikasya site pakṣe sa yāti paramāṃ gatim
||14||यस्तं पूजयते भक्त्या चतुर्थ्यां मोदकाशनैः ॥
स सर्वविघ्ननिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम् ॥
तत्र स्थितो द्विजेंद्राणां हिताय द्विजसत्तमाः ४१३ ॥
यस्तमाथर्वणैर्मंत्रैः पूजयेद्द्वादशीदिने ॥
कार्तिकस्य सिते पक्षे स याति परमां गतिम्
tathā tatra dvijaśreṣṭhā naranārāyaṇāvubhau ||
devau paramatejasvī yastau paśyati bhaktitaḥ
||15||तथा तत्र द्विजश्रेष्ठा नरनारायणावुभौ ॥
देवौ परमतेजस्वी यस्तौ पश्यति भक्तितः
pūjayecca dvijaśreṣṭhā dvādaśyā divase svayam ||
sa yāti paramaṃ sthānaṃ jarāmaraṇavarjitam
||16||पूजयेच्च द्विजश्रेष्ठा द्वादश्या दिवसे स्वयम् ॥
स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्
tīrthayātrākṛtāraṃbhaḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥ ||
hāṭakeśvaraje kṣetre samāyāto dvijottamāḥ
||17||तीर्थयात्राकृतारंभः कुन्तीपुत्रो धनंजयः ॥
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे समायातो द्विजोत्तमाः
dṛṣṭvā tatpāvanaṃ kṣetraṃ tīrthapūgaprapūritam ||
ādityaṃ sthāpayāmāsa prāsāde sumanohare
||18||दृष्ट्वा तत्पावनं क्षेत्रं तीर्थपूगप्रपूरितम् ॥
आदित्यं स्थापयामास प्रासादे सुमनोहरे
naranārāyaṇau devau tasyāgre sthāpitau tataḥ ||
tathā govardhanadharastatra devaḥ pratiṣṭhitaḥ
||19||नरनारायणौ देवौ तस्याग्रे स्थापितौ ततः ॥
तथा गोवर्धनधरस्तत्र देवः प्रतिष्ठितः
narasiṃhaṃ tathaivānyaṃ śraddhayā parayā yutaḥ ||
evaṃ saṃsthāpya kauṃteyo devagṛhasupaṃcakam
||20||नरसिंहं तथैवान्यं श्रद्धया परया युतः ॥
एवं संस्थाप्य कौंतेयो देवगृहसुपंचकम्
tato viprānsamāhūya sarvāṃstānpurasaṃbhavān ||
provāca praṇato bhaktyā dhanaṃ dattvā supuṣkalam
||21||ततो विप्रान्समाहूय सर्वांस्तान्पुरसंभवान् ॥
प्रोवाच प्रणतो भक्त्या धनं दत्त्वा सुपुष्कलम्
mayā saṃsthāpitaḥ sūryaḥ sarvarogakṣayāvahaḥ ||
tathārpitaśca yuṣmākaṃ ciṃtanīyaṃ sadaiva tu
||22||मया संस्थापितः सूर्यः सर्वरोगक्षयावहः ॥
तथार्पितश्च युष्माकं चिंतनीयं सदैव तु
viprā ūcuḥ
gaccha tvaṃ pāṃḍavaśreṣṭha suviśrabdhaḥ svamālayam ||
vayaṃ sarve kariṣyāmastavaśreyo'bhivardhanam
||23||गच्छ त्वं पांडवश्रेष्ठ सुविश्रब्धः स्वमालयम् ॥
वयं सर्वे करिष्यामस्तवश्रेयोऽभिवर्धनम्
tato'rjunaḥ prahṛṣṭātmā tebhyo dattvā dhanaṃ bahu ||
tānāmaṃtrya namaskṛtya jagāma svapuraṃ prati
||24||ततोऽर्जुनः प्रहृष्टात्मा तेभ्यो दत्त्वा धनं बहु ॥
तानामंत्र्य नमस्कृत्य जगाम स्वपुरं प्रति
sūta uvāca
etadvaḥ sarvamākhyātaṃ narādityasya saṃbhavam ||
māhātmyaṃ brāhmaṇaśreṣṭhāḥ śṛṇvatāṃ pāpanāśanam
||25||एतद्वः सर्वमाख्यातं नरादित्यस्य संभवम् ॥
माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः शृण्वतां पापनाशनम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye narādityamāhātmyavarṇanaṃnāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 60 ||