dharmarājaputrākhyānavarṇanam
ṛṣaya ūcuḥ
yadetadbhavatā proktaṃ putro mānuṣavigrahaḥ ||
bhaviṣyati yamasyātra kaḥ saṃbhūtaḥ sa sūtaja
||1||यदेतद्भवता प्रोक्तं पुत्रो मानुषविग्रहः ॥
भविष्यति यमस्यात्र कः संभूतः स सूतज
sūta uvāca
tasya putraḥ samutpannaḥ pāṃḍoḥ kṣetre mahītale ||
yudhiṣṭhira iti khyātaḥ sarvakṣatriyapuṃgavaḥ
||2||तस्य पुत्रः समुत्पन्नः पांडोः क्षेत्रे महीतले ॥
युधिष्ठिर इति ख्यातः सर्वक्षत्रियपुंगवः
rājasūyo makho yena iṣṭaḥ sampūrṇadakṣiṇaḥ ||
sarvānbhūmipatīnvīryātsaṃvidhāya karapradān
||3||राजसूयो मखो येन इष्टः सम्पूर्णदक्षिणः ॥
सर्वान्भूमिपतीन्वीर्यात्संविधाय करप्रदान्
aśvamedhāḥ kṛtāḥ paṃca tathā sampūrṇadakṣiṇāḥ ||
bhrāmayitvā hayaṃ bhūmau paścātprāpa sa sadgatim
||4||अश्वमेधाः कृताः पंच तथा सम्पूर्णदक्षिणाः ॥
भ्रामयित्वा हयं भूमौ पश्चात्प्राप स सद्गतिम्
eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyekopi gayāṃ vrajet ||
yajeta vā'śvamedhena nīlaṃ vā vṛṣamutsṛjet
||5||एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोपि गयां व्रजेत् ॥
यजेत वाऽश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सृजेत्
yadanena vṛtaṃ mattaḥ putritvaṃ sumahātmanā ||
hayamedhānmahāyajñānkartā syādasya vai sutaḥ
||6||यदनेन वृतं मत्तः पुत्रित्वं सुमहात्मना ॥
हयमेधान्महायज्ञान्कर्ता स्यादस्य वै सुतः
manyeta kṛtakṛtyatvaṃ yena putreṇa dharmapaḥ ||
anyaiḥ putraśataiḥ kiṃ vā vaṃśānuddhārakārakaiḥ
||7||मन्येत कृतकृत्यत्वं येन पुत्रेण धर्मपः ॥
अन्यैः पुत्रशतैः किं वा वंशानुद्धारकारकैः
sūta uvāca
etadvaḥ sarvamākhyātaṃ dharmarājasutodbhavam ||
ākhyānaṃ brāhmaṇaśreṣṭhā dharmavṛddhikaraṃ param
||8||एतद्वः सर्वमाख्यातं धर्मराजसुतोद्भवम् ॥
आख्यानं ब्राह्मणश्रेष्ठा धर्मवृद्धिकरं परम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe śrīhāṭakeśvarakṣetramāhātmye dharmarājaputrākhyānavarṇanaṃnāma catvāriṃśaduttara śatatamo'dhyāyaḥ || 140 ||