मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Nāgarakhaṇḍaḥ, adhyāya 76

3
Nāgarakhaṇḍaḥ · 76

muṃḍīrakālapriyamūlasthānapratiṣṭhāvarṇanam

sūta uvāca

tathānyadapi tatrāsti bhāskaratritayaṃ śubham ||

yaistuṣṭaistriṣu lokeṣu mānavo muktimāpnuyāt

||1||

तथान्यदपि तत्रास्ति भास्करत्रितयं शुभम् ॥

यैस्तुष्टैस्त्रिषु लोकेषु मानवो मुक्तिमाप्नुयात्

muṇḍīraṃ prathamaṃ tatra kālapriyaṃ tathāparam ||

mūlasthānaṃ tṛtīyaṃ ca sarvavyādhivināśanam

||2||

मुण्डीरं प्रथमं तत्र कालप्रियं तथापरम् ॥

मूलस्थानं तृतीयं च सर्वव्याधिविनाशनम्

tatra saṃkramate sūryo muṃḍīre rajanīkṣaye ||

kālapriye ca madhyāhne mūlasthāne kṣapāgame

||3||

तत्र संक्रमते सूर्यो मुंडीरे रजनीक्षये ॥

कालप्रिये च मध्याह्ने मूलस्थाने क्षपागमे

tasminkāle naro bhaktyā paśyedapyekamevaca ||

kṛtakṣaṇo naro mokṣaṃ satyaṃ yāti na saṃśayaḥ

||4||

तस्मिन्काले नरो भक्त्या पश्येदप्येकमेवच ॥

कृतक्षणो नरो मोक्षं सत्यं याति न संशयः

ṛṣaya ūcuḥ

muṃḍīraḥ pūrvadigbhāge dharitryāḥ śrūyate kila ||

madhye kālapriyo devo mūlasthānaṃ tadantare

||5||

मुंडीरः पूर्वदिग्भागे धरित्र्याः श्रूयते किल ॥

मध्ये कालप्रियो देवो मूलस्थानं तदन्तरे

tatkathaṃ te trayastatra saṃjātāḥ sūta bhāskarāḥ ||

hāṭakeśvaraje kṣetre sarvaṃ no brūhi vistarāt

||6||

तत्कथं ते त्रयस्तत्र संजाताः सूत भास्कराः ॥

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वं नो ब्रूहि विस्तरात्

sūta uvāca

asti sāgaraparyaṃte viṭaṃkapuramuttamam ||

samudravīcisaṃsaktaproccaprākāramaṇḍanam

||7||

अस्ति सागरपर्यंते विटंकपुरमुत्तमम् ॥

समुद्रवीचिसंसक्तप्रोच्चप्राकारमण्डनम्

tatrābhūdbrāhmaṇaḥ kaścitkuṣṭhavyādhisamanvitaḥ ||

pūrvakarmavipākena yauvanesamupasthite

||8||

तत्राभूद्ब्राह्मणः कश्चित्कुष्ठव्याधिसमन्वितः ॥

पूर्वकर्मविपाकेन यौवनेसमुपस्थिते

tasya bhāryā'bhavatsādhvī kulīnā śīlamaṃḍanā ||

tathābhūtamapi prāyaḥ sā paśyati yathā smaram

||9||

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी कुलीना शीलमंडना ॥

तथाभूतमपि प्रायः सा पश्यति यथा स्मरम्

auṣadhāni vicitrāṇi mahārghyāṇyapi cādade ||

tadarthamupalepāṃśca pathyāni vividhāni ca

||10||

औषधानि विचित्राणि महार्घ्याण्यपि चाददे ॥

तदर्थमुपलेपांश्च पथ्यानि विविधानि च

tathā bhiṣagvarānnityamānināya ca sādaram ||

tadarthe na guṇastasya tathāpi syāccharīrajaḥ

||11||

तथा भिषग्वरान्नित्यमानिनाय च सादरम् ॥

तदर्थे न गुणस्तस्य तथापि स्याच्छरीरजः

yathāyathā sa gṛhṇāti bheṣajāni dvijottamāḥ ||

kuṣṭhena sarvagātreṣu vyāpyate ca tathātathā

||12||

यथायथा स गृह्णाति भेषजानि द्विजोत्तमाः ॥

कुष्ठेन सर्वगात्रेषु व्याप्यते च तथातथा

athaivaṃ vartamānasya tasya vipravarasya ca ||

gṛhe'tithiḥ samāyātaḥ kaścitpāṃthaḥ śramānvitaḥ

||13||

अथैवं वर्तमानस्य तस्य विप्रवरस्य च ॥

गृहेऽतिथिः समायातः कश्चित्पांथः श्रमान्वितः

atha vipraṃ gṛhaṃ prāptaṃ dṛṣṭvā tasya satī priyā ||

ajñātamapisadbhaktyā sūpacārairatoṣayat

||14||

अथ विप्रं गृहं प्राप्तं दृष्ट्वा तस्य सती प्रिया ॥

अज्ञातमपिसद्भक्त्या सूपचारैरतोषयत्

atha taṃ snātamācāṃtaṃ kṛtāhāraṃ dvijottamam ||

viśrāntaṃ śayane vipraḥ provāca sa gṛhādhipaḥ

||15||

अथ तं स्नातमाचांतं कृताहारं द्विजोत्तमम् ॥

विश्रान्तं शयने विप्रः प्रोवाच स गृहाधिपः

tejo'nvitaṃ yathā bhānuṃ rūpaudāryaguṇānvitam ||

yauvane vartamānaṃ ca mūrtaṃ kāmamivāparam

||16||

तेजोऽन्वितं यथा भानुं रूपौदार्यगुणान्वितम् ॥

यौवने वर्तमानं च मूर्तं काममिवापरम्

kuṣṭhyuvāca

kuta āgamyate vipra kva yāsyasi vadā'dhunā ||

evaṃ lāvaṇyayukto'pi kimekākī yathārtibhāk

||17||

कुत आगम्यते विप्र क्व यास्यसि वदाऽधुना ॥

एवं लावण्ययुक्तोऽपि किमेकाकी यथार्तिभाक्

pathika uvāca

asti kāntīpurīnāma puraṃdarapurī yathā ||

susthitaiḥ sevitā nityaṃ janairdharmavratānvitaiḥ

||18||

अस्ति कान्तीपुरीनाम पुरंदरपुरी यथा ॥

सुस्थितैः सेविता नित्यं जनैर्धर्मव्रतान्वितैः

tasyāmahaṃ kṛtāvāso gṛhasthāśramamāvahan ||

grastaḥ kuṣṭhena raudreṇa yathā tvaṃ dvijasattama

||19||

तस्यामहं कृतावासो गृहस्थाश्रममावहन् ॥

ग्रस्तः कुष्ठेन रौद्रेण यथा त्वं द्विजसत्तम

tataḥ śrutaṃ mayā tāvatpurāṇe skāndasaṃjñite ||

bhāskaratritayaṃ bhūmau sarvavyādhivināśanam

||20||

ततः श्रुतं मया तावत्पुराणे स्कान्दसंज्ञिते ॥

भास्करत्रितयं भूमौ सर्वव्याधिविनाशनम्

tato nirvedamāpanno bheṣajaiḥ kleśitaściram ||

kṣāraiścāmlaiḥ kaṣāyaiśca kaṭukairatha tiktakaiḥ

||21||

ततो निर्वेदमापन्नो भेषजैः क्लेशितश्चिरम् ॥

क्षारैश्चाम्लैः कषायैश्च कटुकैरथ तिक्तकैः

tato viniścayaṃ citte kṛtvā gṛhya dhanaṃ mahat ||

muṇḍīrasvāminaṃ gatvā sthitastasyaiva sannidhau

||22||

ततो विनिश्चयं चित्ते कृत्वा गृह्य धनं महत् ॥

मुण्डीरस्वामिनं गत्वा स्थितस्तस्यैव सन्निधौ

tataḥ prātaḥ samutthāya nityaṃ paśyāmi taṃ vibhum ||

pūjayāmi svaśaktyā ca praṇamāmi tataḥ param

||23||

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यं पश्यामि तं विभुम् ॥

पूजयामि स्वशक्त्या च प्रणमामि ततः परम्

sūryavāre viśeṣeṇa nirāhāro yatendriyaḥ ||

karomi jāgaraṃ rātrau gītavāditraniḥsvanaiḥ

||24||

सूर्यवारे विशेषेण निराहारो यतेन्द्रियः ॥

करोमि जागरं रात्रौ गीतवादित्रनिःस्वनैः

tataḥ saṃvatsarasyāṃte taṃ praṇamya dinādhipam ||

kālapriyaṃ tataḥ paścācchraddhayā parayā yutaḥ

||25||

ततः संवत्सरस्यांते तं प्रणम्य दिनाधिपम् ॥

कालप्रियं ततः पश्चाच्छ्रद्धया परया युतः

tenaiva vidhinā vipra tasyāpi divaseśituḥ ||

pūjāṃ karomi madhyāhne śraddhā pūtena cetasā

||26||

तेनैव विधिना विप्र तस्यापि दिवसेशितुः ॥

पूजां करोमि मध्याह्ने श्रद्धा पूतेन चेतसा

tato'pi vatsarasyāṃte taṃ praṇamyātha śaktitaḥ ||

mūlasthānaṃ gato devamaparasyāṃ diśi sthitam

||27||

ततोऽपि वत्सरस्यांते तं प्रणम्याथ शक्तितः ॥

मूलस्थानं गतो देवमपरस्यां दिशि स्थितम्

tenaiva vidhinā pūjā tasyāpi vihitā mayā ||

saṃdhyākāle dvijaśreṣṭha yāvatsaṃvatsaraṃ sthitaḥ

||28||

तेनैव विधिना पूजा तस्यापि विहिता मया ॥

संध्याकाले द्विजश्रेष्ठ यावत्संवत्सरं स्थितः

tataḥ saṃvatsarasyāṃte svapne māṃ bhāskaro'bravīt ||

sametya prahasanvipraḥ saṃprahṛṣṭena cetasā

||29||

ततः संवत्सरस्यांते स्वप्ने मां भास्करोऽब्रवीत् ॥

समेत्य प्रहसन्विप्रः संप्रहृष्टेन चेतसा

parituṣṭo'smi te vipra karmaṇā'nena bhaktitaḥ ||

mamārādhanajenaiva tasmātkuṣṭhaṃ prayātu te

||30||

परितुष्टोऽस्मि ते विप्र कर्मणाऽनेन भक्तितः ॥

ममाराधनजेनैव तस्मात्कुष्ठं प्रयातु ते

gaccha śīghraṃ dvijaśreṣṭha śrāṃto'si nijamaṃdiram ||

paśya baṃdhujanaṃ sarvaṃ sotkaṇṭhaṃ tatkṛte sthitam

||31||

गच्छ शीघ्रं द्विजश्रेष्ठ श्रांतोऽसि निजमंदिरम् ॥

पश्य बंधुजनं सर्वं सोत्कण्ठं तत्कृते स्थितम्

tvayā hṛtaṃ purā rukmaṃ brāhmaṇasya mahātmanaḥ ||

tena karmavipākena kuṣṭhavyādhirupasthitaḥ

||32||

त्वया हृतं पुरा रुक्मं ब्राह्मणस्य महात्मनः ॥

तेन कर्मविपाकेन कुष्ठव्याधिरुपस्थितः

sa mayā nāśitastubhyaṃ prahṛṣṭenādhunā dvija ||

etajjñātvā na kartavyaṃ suvarṇaharaṇaṃ punaḥ

||33||

स मया नाशितस्तुभ्यं प्रहृष्टेनाधुना द्विज ॥

एतज्ज्ञात्वा न कर्तव्यं सुवर्णहरणं पुनः

dṛśyante ye narā loke kuṣṭhavyādhisamākulāḥ ||

suvarṇaharaṇaṃ sarvaistaiḥ kṛtaṃ pāpakarmabhiḥ

||34||

दृश्यन्ते ये नरा लोके कुष्ठव्याधिसमाकुलाः ॥

सुवर्णहरणं सर्वैस्तैः कृतं पापकर्मभिः

tasmāddeyaṃ yathāśaktyā na steyaṃ kanakaṃ budhaiḥ ||

icchadbhiḥ paramaṃ saukhyaṃ svaśarīrasya śāśvatam

||35||

तस्माद्देयं यथाशक्त्या न स्तेयं कनकं बुधैः ॥

इच्छद्भिः परमं सौख्यं स्वशरीरस्य शाश्वतम्

evamuktvā sahasrāṃśustataścādarśanaṃ gataḥ ||

ahaṃ ca vismayāviṣṭaḥ protthitaḥ śayanāddrutam

||36||

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः ॥

अहं च विस्मयाविष्टः प्रोत्थितः शयनाद्द्रुतम्

yāvatpaśyāmi dehaṃ svaṃ kuṣṭhavyādhiparicyutam ||

dvādaśārkaprabhaṃ divyaṃ yathā tvaṃ paśyase dvija

||37||

यावत्पश्यामि देहं स्वं कुष्ठव्याधिपरिच्युतम् ॥

द्वादशार्कप्रभं दिव्यं यथा त्वं पश्यसे द्विज

tasmāttvamapi vipreṃdra bhaktyā tadbhāskaratrayam ||

anena vidhinā paśya yena kuṣṭhaṃ praśāmyati

||38||

तस्मात्त्वमपि विप्रेंद्र भक्त्या तद्भास्करत्रयम् ॥

अनेन विधिना पश्य येन कुष्ठं प्रशाम्यति

kimauṣadhaiḥ kimāhāṃraiḥ kaṭukairapi yojitaiḥ ||

sarvavyādhipraṇāśeśe sthite'sminbhāskaratraye

||39||

किमौषधैः किमाहांरैः कटुकैरपि योजितैः ॥

सर्वव्याधिप्रणाशेशे स्थितेऽस्मिन्भास्करत्रये

svasti te'stu gamiṣyāmi sāṃprataṃ tāṃ purīṃ prati ||

gṛhe'dya tava viśrāṃto yathā vipra nije gṛhe

||40||

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं तां पुरीं प्रति ॥

गृहेऽद्य तव विश्रांतो यथा विप्र निजे गृहे

evamuktaḥ sa pāṃthena tena vipraḥ sa kuṣṭhabhāk ||

vīkṣāṃcakre tato vaktraṃ svapatnyā duḥkhasaṃyutaḥ

||41||

एवमुक्तः स पांथेन तेन विप्रः स कुष्ठभाक् ॥

वीक्षांचक्रे ततो वक्त्रं स्वपत्न्या दुःखसंयुतः

sā'bravīdyuktamuktaṃ te pāṃthenānena vallabha ||

tasmāttatra drutaṃ gaccha yatra tadbhāskaratrayam

||42||

साऽब्रवीद्युक्तमुक्तं ते पांथेनानेन वल्लभ ॥

तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ यत्र तद्भास्करत्रयम्

ahaṃ tvayā samaṃ tatra śuśrūṣāniratā satī ||

gamiṣyāmi na saṃdehastasmādgaccha drutaṃ vibho

||43||

अहं त्वया समं तत्र शुश्रूषानिरता सती ॥

गमिष्यामि न संदेहस्तस्माद्गच्छ द्रुतं विभो

evamuktastayā so'tha vittamādāya bhūriśaḥ ||

prasthitaḥ kāṃtayā sārdhaṃ muṇḍīrasvāminaṃ prati

||44||

एवमुक्तस्तया सोऽथ वित्तमादाय भूरिशः ॥

प्रस्थितः कांतया सार्धं मुण्डीरस्वामिनं प्रति

pratijñayā gamiṣyāmi draṣṭuṃ taddevatātrayam ||

muṃḍīraṃ kālanāthaṃ ca mūla sthānaṃ ca bhāskaram

||45||

प्रतिज्ञया गमिष्यामि द्रष्टुं तद्देवतात्रयम् ॥

मुंडीरं कालनाथं च मूल स्थानं च भास्करम्

tataḥ kṛcchreṇa mahatā kuṣṭhavyādhisamākulaḥ ||

hāṭakeśvaraje kṣetre saṃprāptaḥ sa dvijottamāḥ

||46||

ततः कृच्छ्रेण महता कुष्ठव्याधिसमाकुलः ॥

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संप्राप्तः स द्विजोत्तमाः

taddṛṣṭvā sumahatkṣetraṃ tāpasaughaniṣevitam ||

nirviṇṇaḥ kuṣṭharogeṇa pathi śrāṃto'bravītpriyām

||47||

तद्दृष्ट्वा सुमहत्क्षेत्रं तापसौघनिषेवितम् ॥

निर्विण्णः कुष्ठरोगेण पथि श्रांतोऽब्रवीत्प्रियाम्

ahaṃ nirvedamāpanno rogeṇātha bubhukṣayā ||

muṇḍīrasvāminaṃ yāvanna śakromi prasarpitum

||48||

अहं निर्वेदमापन्नो रोगेणाथ बुभुक्षया ॥

मुण्डीरस्वामिनं यावन्न शक्रोमि प्रसर्पितुम्

tasmādatraiva dehaṃ svaṃ vihāsyāmi na saṃśayaḥ ||

tvaṃ gaccha svagṛhaṃ kāṃte sārthamāsādya śobhanam

||49||

तस्मादत्रैव देहं स्वं विहास्यामि न संशयः ॥

त्वं गच्छ स्वगृहं कांते सार्थमासाद्य शोभनम्

patnyuvāca

abhukte tvayi no bhuktaṃ kadācitkāṃta vai mayā ||

ekāṃte'pi mahābhāga na suptaṃ jāgrati tvayi

||50||

अभुक्ते त्वयि नो भुक्तं कदाचित्कांत वै मया ॥

एकांतेऽपि महाभाग न सुप्तं जाग्रति त्वयि

tasmādetanmahākṣetraṃ saṃprāpya tvāṃ vyavasthitam ||

paralokāya saṃtyajya kathaṃ gacchāmyahaṃ gṛham

||51||

तस्मादेतन्महाक्षेत्रं संप्राप्य त्वां व्यवस्थितम् ॥

परलोकाय संत्यज्य कथं गच्छाम्यहं गृहम्

darśayiṣye mukhaṃ teṣāṃ tvayā hīnā ahaṃ katham ||

bāṃdhavānāṃ gurūṇāṃ ca anyeṣāṃ sudṛdā mapi

||52||

दर्शयिष्ये मुखं तेषां त्वया हीना अहं कथम् ॥

बांधवानां गुरूणां च अन्येषां सुदृदा मपि

tasmāttvayā samaṃ nātha pravekṣyāmi hutāśanam ||

snehapāśavinirbaddhā satyenātmānamālabhe

||53||

तस्मात्त्वया समं नाथ प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् ॥

स्नेहपाशविनिर्बद्धा सत्येनात्मानमालभे

yāvatastava saṃjātā upavāsā mahāmate ||

tāvaṃtaśca tathāsmākaṃ kathaṃ gacchāmi tadgṛham

||54||

यावतस्तव संजाता उपवासा महामते ॥

तावंतश्च तथास्माकं कथं गच्छामि तद्गृहम्

evaṃ tasyā viditvā sa niścayaṃ brāhmaṇastadā ||

citiṃ kṛtvā tu dāhārthaṃ tayā sārdhe tato'viśat

||55||

एवं तस्या विदित्वा स निश्चयं ब्राह्मणस्तदा ॥

चितिं कृत्वा तु दाहार्थं तया सार्धे ततोऽविशत्

bhāskaraṃ manasi dhyātvā yāvadagniṃ samādade ||

tāvatpaśyati cāgrasthaṃ sudīptaṃ puruṣatrayam

||56||

भास्करं मनसि ध्यात्वा यावदग्निं समाददे ॥

तावत्पश्यति चाग्रस्थं सुदीप्तं पुरुषत्रयम्

taddṛṣṭvā vismayāviṣṭaḥ ka ete puruṣāstrayaḥ ||

na kadācinmayā dṛṣṭā īdṛktejaḥsamanvitāḥ

||57||

तद्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टः क एते पुरुषास्त्रयः ॥

न कदाचिन्मया दृष्टा ईदृक्तेजःसमन्विताः

puruṣā ūcuḥ

mā tvaṃ mṛtyupathaṃ gaccha kṛtvā vairāgyamākulaḥ ||

vyāvṛtya svagṛhaṃ gaccha sva bhāryāsahito dvija

||58||

मा त्वं मृत्युपथं गच्छ कृत्वा वैराग्यमाकुलः ॥

व्यावृत्य स्वगृहं गच्छ स्व भार्यासहितो द्विज

brāhmaṇa uvāca

pratijñāya mayā pūrva gṛhaṃ muktaṃ nijaṃ yataḥ ||

muṇḍīrasvāminaṃ dṛṣṭvā tathā'nyaṃ kālavallabham

||59||

प्रतिज्ञाय मया पूर्व गृहं मुक्तं निजं यतः ॥

मुण्डीरस्वामिनं दृष्ट्वा तथाऽन्यं कालवल्लभम्

mūlasthānaṃ ca kartavyaṃ tataḥ sasyaprabhakṣaṇam ||

so'haṃ tānavilokyātha kathaṃ gacchāmi mandiram ||

bhakṣayāmi tathā sasyaṃ tena tyakṣyāmi jīvitam

||60||

मूलस्थानं च कर्तव्यं ततः सस्यप्रभक्षणम् ॥

सोऽहं तानविलोक्याथ कथं गच्छामि मन्दिरम् ॥

भक्षयामि तथा सस्यं तेन त्यक्ष्यामि जीवितम्

puruṣā ūcuḥ

vayaṃ te bhāskarā brahmaṃstrayo'traiva samāgatāḥ ||

tvadbhaktyākṛṣṭamanaso brūhi kiṃ karavāmahe

||61||

वयं ते भास्करा ब्रह्मंस्त्रयोऽत्रैव समागताः ॥

त्वद्भक्त्याकृष्टमनसो ब्रूहि किं करवामहे

brāhmaṇa uvāca

yadi yūyaṃ samāyātāḥ svayameva mamāṃtikam ||

trayo'pi bhāskarā nāśameṣa kuṣṭhaḥ pragacchatu

||62||

यदि यूयं समायाताः स्वयमेव ममांतिकम् ॥

त्रयोऽपि भास्करा नाशमेष कुष्ठः प्रगच्छतु

tathā'traiva sadā stheyaṃ kṣetre yuṣmābhireva hi ||

sāṃnidhyaṃ triṣu lokeṣu gantavyaṃ ca yathā purā

||63||

तथाऽत्रैव सदा स्थेयं क्षेत्रे युष्माभिरेव हि ॥

सांनिध्यं त्रिषु लोकेषु गन्तव्यं च यथा पुरा

bhāskarā ūcuḥ

evaṃ vipra kariṣyāmaḥ sthāsyāmo 'tra sadā vayam ||

tvaṃ cāpi roganirmuktaḥ sukhaṃ prāpsyasyanuttamam

||64||

एवं विप्र करिष्यामः स्थास्यामो ऽत्र सदा वयम् ॥

त्वं चापि रोगनिर्मुक्तः सुखं प्राप्स्यस्यनुत्तमम्

prāsādatritayaṃ tasmādasmadarthaṃ nirūpaya ||

yena trikālamāsādya gacchāmaḥ saṃnidhiṃ dvija

||65||

प्रासादत्रितयं तस्मादस्मदर्थं निरूपय ॥

येन त्रिकालमासाद्य गच्छामः संनिधिं द्विज

evamuktvā tu te sarve gatāścāddarśanaṃ tataḥ ||

so'pi paśyati kāyaṃ svaṃ yāvadrogavivarjitam

||66||

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे गताश्चाद्दर्शनं ततः ॥

सोऽपि पश्यति कायं स्वं यावद्रोगविवर्जितम्

dvādaśārka pratīkāśaṃ sarvalakṣaṇalakṣitam ||

tataḥ provāca tāṃ bhāryāṃ vinayāvanatāṃ sthitām

||67||

द्वादशार्क प्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम् ॥

ततः प्रोवाच तां भार्यां विनयावनतां स्थिताम्

paśya tvaṃ subhrūrme gātraṃ yādṛgrūpaṃ punaḥ sthitam ||

prasādāddevadevasya bhāskarasyāṃśumālinaḥ

||68||

पश्य त्वं सुभ्रूर्मे गात्रं यादृग्रूपं पुनः स्थितम् ॥

प्रसादाद्देवदेवस्य भास्करस्यांशुमालिनः

so'hamatra sthito nityaṃ pūjayiṣyāmi bhāskaram ||

na yāsyāmi punaḥ sadma satyametanmayoditam

||69||

सोऽहमत्र स्थितो नित्यं पूजयिष्यामि भास्करम् ॥

न यास्यामि पुनः सद्म सत्यमेतन्मयोदितम्

evamuktvā sa viprendrastasminkṣetre suśobhane ||

prāsādatritayaṃ ramyaṃ nirmame bhaktisaṃyutaḥ

||7||

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रस्तस्मिन्क्षेत्रे सुशोभने ॥

प्रासादत्रितयं रम्यं निर्ममे भक्तिसंयुतः

muṇḍīrasvāminaścaikamanyatkālapriyasya ca ||

mūlasthānasya cānyattu satpatākāvibhūṣitam

||7||

मुण्डीरस्वामिनश्चैकमन्यत्कालप्रियस्य च ॥

मूलस्थानस्य चान्यत्तु सत्पताकाविभूषितम्

trayāṇāmapi teṣāṃ tu sādhvarcāḥ śāstrasūcitāḥ ||

sthāpayāmāsa sūryāṇāṃ hastārke sūryavāsare

||72||

त्रयाणामपि तेषां तु साध्वर्चाः शास्त्रसूचिताः ॥

स्थापयामास सूर्याणां हस्तार्के सूर्यवासरे

tatastāḥ puṣpadhūpādyaiḥ samabhyarcya ciraṃ dvijaḥ ||

trisaṃdhyaṃ kramaśaḥ prāpto dehāṃte bhāskarālayam

||73||

ततस्ताः पुष्पधूपाद्यैः समभ्यर्च्य चिरं द्विजः ॥

त्रिसंध्यं क्रमशः प्राप्तो देहांते भास्करालयम्

sūta uvāca

evaṃ te tatra saṃjātāstrayo'pi dvijasattamāḥ ||

bhāskarā bhaktalokasya sarvavyādhivināśakāḥ

||74||

एवं ते तत्र संजातास्त्रयोऽपि द्विजसत्तमाः ॥

भास्करा भक्तलोकस्य सर्वव्याधिविनाशकाः

yastānpaśyati kāle sve yathokte sūraryavāsare ||

sa vāṃchitām̐llabhetkāmāndurlabhānapi mānavaiḥ

||75||

यस्तान्पश्यति काले स्वे यथोक्ते सूरर्यवासरे ॥

स वांछिताँल्लभेत्कामान्दुर्लभानपि मानवैः

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye muṃḍīrakālapriyamūlasthānapratiṣṭhāvarṇanaṃnāma ṣaṭsaptatitamo'dhyāyaḥ || 76 ||