मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Nāgarakhaṇḍaḥ, adhyāya 146

3
Nāgarakhaṇḍaḥ · 146

hāṭakeśvarakṣetramāhātmye'mareśvarakuṇḍamāhātmyavarṇanam

ṛṣaya ūcuḥ

ādityānāṃ ca sarveṣāṃ vasurudrādikāśvinām ||

pratyekaśaḥ samācakṣva nāmāni tvaṃ mahāmate

||1||

आदित्यानां च सर्वेषां वसुरुद्रादिकाश्विनाम् ॥

प्रत्येकशः समाचक्ष्व नामानि त्वं महामते

sūta uvāca

vṛṣadhvajaśca śarvaśca mṛgavyādhastṛtīyakaḥ ||

ajaikapādahirbudhnyaḥ pinākī ṣaṣṭha eva hi

||2||

वृषध्वजश्च शर्वश्च मृगव्याधस्तृतीयकः ॥

अजैकपादहिर्बुध्न्यः पिनाकी षष्ठ एव हि

dahanaśceśvaraścaiva kapālī navamastathā ||

vṛṣākapistu daśamo rudrastryaṃbaka eva ca

||3||

दहनश्चेश्वरश्चैव कपाली नवमस्तथा ॥

वृषाकपिस्तु दशमो रुद्रस्त्र्यंबक एव च

dhuro dhruvaśca somaśca makhaścaivānilo'nalaḥ ||

pratyūṣaśca prabhāsaśca vasavo'ṣṭau prakīrtitāḥ

||4||

धुरो ध्रुवश्च सोमश्च मखश्चैवानिलोऽनलः ॥

प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः

varuṇaśca tathā sūryo bhānuḥ khyātaśca tāpanaḥ ||

iṃdraścaivāryamā caiva dhātā caiva bhagastathā

||5||

वरुणश्च तथा सूर्यो भानुः ख्यातश्च तापनः ॥

इंद्रश्चैवार्यमा चैव धाता चैव भगस्तथा

gabhastirdharmarājaśca svarṇaretā divākaraḥ ||

mitraśca vāsudevaśca dvādaśaite ca bhāskarāḥ

||6||

गभस्तिर्धर्मराजश्च स्वर्णरेता दिवाकरः ॥

मित्रश्च वासुदेवश्च द्वादशैते च भास्कराः

nāsatyaścaiva dasraśca khyātāvetau tathāśvinau ||

devavaidyau mahābhāgau tvāṣṭrīgarbhasamudbhavau

||7||

नासत्यश्चैव दस्रश्च ख्यातावेतौ तथाश्विनौ ॥

देववैद्यौ महाभागौ त्वाष्ट्रीगर्भसमुद्भवौ

trayastriṃśatsamākhyātā ete ye suranāyakāḥ ||

kṣetre'traivāsthitā nityaṃ dānavānāṃ vadhāya ca

||8||

त्रयस्त्रिंशत्समाख्याता एते ये सुरनायकाः ॥

क्षेत्रेऽत्रैवास्थिता नित्यं दानवानां वधाय च

yastānsaṃpūjayedbhaktyā puruṣaḥ saṃyateṃdriyaḥ ||

yathoktadivase prāpte nāpamṛtyuḥ prajāyate

||9||

यस्तान्संपूजयेद्भक्त्या पुरुषः संयतेंद्रियः ॥

यथोक्तदिवसे प्राप्ते नापमृत्युः प्रजायते

aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ rudrāḥ pūjyā vicakṣaṇaiḥ ||

tasminkṣetre viśeṣeṇa vāṃchadbhiḥ paramaṃ padam

||10||

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां रुद्राः पूज्या विचक्षणैः ॥

तस्मिन्क्षेत्रे विशेषेण वांछद्भिः परमं पदम्

daśamyāṃ vasavaḥ pūjyāstathāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ ||

svargaṃ samīhamānaiśca vilāsairvividhaistathā

||11||

दशम्यां वसवः पूज्यास्तथाष्टम्यां विशेषतः ॥

स्वर्गं समीहमानैश्च विलासैर्विविधैस्तथा

saptamyāmatha ṣaṣṭhyāṃ ca pūjanīyā divākarāḥ ||

ye vāṃchanti narāḥ sattvaṃ paripaṃthivivarjitam

||12||

सप्तम्यामथ षष्ठ्यां च पूजनीया दिवाकराः ॥

ये वांछन्ति नराः सत्त्वं परिपंथिविवर्जितम्

devavaidyau tathā pūjyau dvādaśyāṃ vyādhisaṃkṣayam ||

ye vāṃchanti sadā martyā nīrujā sambhavaṃti te

||13||

देववैद्यौ तथा पूज्यौ द्वादश्यां व्याधिसंक्षयम् ॥

ये वांछन्ति सदा मर्त्या नीरुजा सम्भवंति ते

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye'mareśvarakuṇḍamāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣaṭcatvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 146 ||