viśvāmitravaralabdhir
sūta uvāca
tacchrutvā vacanaṃ tasya triśaṃkormunipuṃgavaḥ|
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ kiṃcillajjāsamanvitaḥ
||1||तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य त्रिशंकोर्मुनिपुंगवः।
विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं किंचिल्लज्जासमन्वितः
mā viṣādaṃ mahīpāla viṣaye'tra kariṣyasi|
anenaiva śarīreṇa tvāṃ nayiṣyāmyahaṃ divam
||2||मा विषादं महीपाल विषयेऽत्र करिष्यसि।
अनेनैव शरीरेण त्वां नयिष्याम्यहं दिवम्
tattatkarma kariṣyāmi svargārthe nṛpasattama|
tavābhīṣṭaṃ kariṣyāmi kiṃ vā yāsyāmi saṃkṣayam
||3||तत्तत्कर्म करिष्यामि स्वर्गार्थे नृपसत्तम।
तवाभीष्टं करिष्यामि किं वा यास्यामि संक्षयम्
evamuktvā paraṃ kopaṃ kṛtvopari divaukasām|
uvāca ca tato raudraṃ pratyakṣaṃ tasya bhūpateḥ
||4||एवमुक्त्वा परं कोपं कृत्वोपरि दिवौकसाम्।
उवाच च ततो रौद्रं प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः
yathā mayā dvijatvaṃ hi svayamevārjitaṃ balāt|
tathā sṛṣṭiṃ kariṣyāmi svakīyāṃ nātra saṃśayaḥ
||5||यथा मया द्विजत्वं हि स्वयमेवार्जितं बलात्।
तथा सृष्टिं करिष्यामि स्वकीयां नात्र संशयः
tatastaṃ sa samālokya śaṃkaraṃ śaśiśekharam|
praṇamya vidhivadbhaktyā stutiṃ cakre mahāmuniḥ
||6||ततस्तं स समालोक्य शंकरं शशिशेखरम्।
प्रणम्य विधिवद्भक्त्या स्तुतिं चक्रे महामुनिः
viśvāmitra uvāca
jaya deva jayāciṃtya jaya pārvativallabha|
jaya kṛṣṇa jagannātha jaya kṛṣṇa jagadguro
||7||जय देव जयाचिंत्य जय पार्वतिवल्लभ।
जय कृष्ण जगन्नाथ जय कृष्ण जगद्गुरो
jayāciṃtya jayāmeya jayānaṃta jayācyuta|
jayāmara jayājeya jayāvyaya sureśvara
||8||जयाचिंत्य जयामेय जयानंत जयाच्युत।
जयामर जयाजेय जयाव्यय सुरेश्वर
jaya sarvaga sarveśa jaya sarvasurāśraya|
jaya sarvajanadhyeya jaya sarvāghanāśana
||9||जय सर्वग सर्वेश जय सर्वसुराश्रय।
जय सर्वजनध्येय जय सर्वाघनाशन
tvaṃ dhātā ca vidhātā ca tvaṃ kartā tvaṃ ca rakṣakaḥ|
caturvidhasya deveśa bhūtagrāmasya śaṃkara
||10||त्वं धाता च विधाता च त्वं कर्ता त्वं च रक्षकः।
चतुर्विधस्य देवेश भूतग्रामस्य शंकर
yathā tilasthitaṃ tailaṃ yathā dadhigataṃ ghṛtam|
tathaivādhiṣṭhitaṃ kṛtsnaṃ tvayā guptena vai jagat
||11||यथा तिलस्थितं तैलं यथा दधिगतं घृतम्।
तथैवाधिष्ठितं कृत्स्नं त्वया गुप्तेन वै जगत्
tvaṃ brahmā tvaṃ hṛṣīkeśastvaṃ śakrastvaṃ hutāśanaḥ|
tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkārastvamindustvaṃ divākaraḥ
||12||त्वं ब्रह्मा त्वं हृषीकेशस्त्वं शक्रस्त्वं हुताशनः।
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमिन्दुस्त्वं दिवाकरः
athavā bahunoktena kiṃ stavena tava prabho|
samāsādeva vakṣyāmi vibhūtiṃ śrutinoditām
||13||अथवा बहुनोक्तेन किं स्तवेन तव प्रभो।
समासादेव वक्ष्यामि विभूतिं श्रुतिनोदिताम्
yatkiṃcittriṣu lokeṣu sthāvaraṃ jaṃgamaṃ vibho|
tatsarvaṃ bhavatā vyāptaṃ kāṣṭhaṃ havyabhujā yathā
||14||यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु स्थावरं जंगमं विभो।
तत्सर्वं भवता व्याप्तं काष्ठं हव्यभुजा यथा
śrībhagavānuvāca
parituṣṭo'smi bhadraṃ te varaṃ prārthaya sanmune|
yatte hṛdi sthitaṃ nityaṃ sarvaṃ dāsyāmyasaṃśayam
||15||परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं प्रार्थय सन्मुने।
यत्ते हृदि स्थितं नित्यं सर्वं दास्याम्यसंशयम्
viśvāmitra uvāca
yadi tuṣṭosi deveśa yadi deyo varo mama|
tanme syātsṛṣṭimāhātmyaṃ tvatprasādānmaheśvara
||16||यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम।
तन्मे स्यात्सृष्टिमाहात्म्यं त्वत्प्रसादान्महेश्वर
evamastviti taṃ coktvā bhagavānvṛṣabhadhvajaḥ|
sarvairgaṇaiḥ samāyuktastataścādarśanaṃ gataḥ
||17||एवमस्त्विति तं चोक्त्वा भगवान्वृषभध्वजः।
सर्वैर्गणैः समायुक्तस्ततश्चादर्शनं गतः
viśvāmitro'pi tatraiva sthito dhyānaparāyaṇaḥ|
cakre caturvidhāṃ sṛṣṭiṃ sparddhayā haṃsagāminaḥ
||18||विश्वामित्रोऽपि तत्रैव स्थितो ध्यानपरायणः।
चक्रे चतुर्विधां सृष्टिं स्पर्द्धया हंसगामिनः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvakṣetramāhātmye triśaṃkūpākhyāne viśvāmitravaralabdhirnāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 ||