evamuktvā sa bhagavānvirarāma pitāmahaḥ
sūta uvāca
evamuktvā sa bhagavānvirarāma pitāmahaḥ ||
saṃtoṣya pāvakaṃ kruddhaṃ svayameva dvijottamāḥ
||1||एवमुक्त्वा स भगवान्विरराम पितामहः ॥
संतोष्य पावकं क्रुद्धं स्वयमेव द्विजोत्तमाः
tataḥ sarvaiḥ suraiḥ sārdhaṃ śakraviṣṇuśivādibhiḥ ||
jagāma brahmalokaṃ ca devāste ca nijaṃ padam
||2||ततः सर्वैः सुरैः सार्धं शक्रविष्णुशिवादिभिः ॥
जगाम ब्रह्मलोकं च देवास्ते च निजं पदम्
pāvako'pi dvijeṃdrāṇāmagnihotreṣu saṃsthitaḥ ||
havirjagrāha vidhivadvasorddhārodbhavaṃ tathā
||3||पावकोऽपि द्विजेंद्राणामग्निहोत्रेषु संस्थितः ॥
हविर्जग्राह विधिवद्वसोर्द्धारोद्भवं तथा
evaṃ tatra samudbhūtamagnitīrthamanuttamam ||
yatra snāto naraḥ prātarmucyate dinajādaghāt
||4||एवं तत्र समुद्भूतमग्नितीर्थमनुत्तमम् ॥
यत्र स्नातो नरः प्रातर्मुच्यते दिनजादघात्
atha saṃprasthitāndṛṣṭvā tāndevānsvāśramaṃ prati ||
gajeṃdraśukamaṇḍūkāste procurduḥkhasaṃyutāḥ
||5||अथ संप्रस्थितान्दृष्ट्वा तान्देवान्स्वाश्रमं प्रति ॥
गजेंद्रशुकमण्डूकास्ते प्रोचुर्दुःखसंयुताः
yuṣmatkṛte vayaṃ śaptāḥ pāvakena sureśvarāḥ ||
tasmājjihvākṛte'smākamupāyaściṃtyatāmapi
||6||युष्मत्कृते वयं शप्ताः पावकेन सुरेश्वराः ॥
तस्माज्जिह्वाकृतेऽस्माकमुपायश्चिंत्यतामपि
devā ūcuḥ
viparītāpi te jihvā yathānyeṣāṃ gajottama ||
kāryakṣamā na saṃdeho bhaviṣyati viśeṣataḥ
||7||विपरीतापि ते जिह्वा यथान्येषां गजोत्तम ॥
कार्यक्षमा न संदेहो भविष्यति विशेषतः
tathā yūyaṃ narendrāṇāṃ maṃdireṣu vyavasthitāḥ ||
bahu mānasamāyuktā mṛṣṭānnaṃ bhakṣayiṣyatha
||8||तथा यूयं नरेन्द्राणां मंदिरेषु व्यवस्थिताः ॥
बहु मानसमायुक्ता मृष्टान्नं भक्षयिष्यथ
yathā ca śuka te jihvā kṛtā maṃdā havirbhujā ||
tathāpi bhūmipālānāṃ śaṃsanīyā bhaviṣyati
||9||यथा च शुक ते जिह्वा कृता मंदा हविर्भुजा ॥
तथापि भूमिपालानां शंसनीया भविष्यति
śrīmatāṃ ca tathānyeṣāmasmadīyaprasādataḥ ||
tvaṃ ca maṃḍūka yattena vijihvo vahninā kṛtaḥ ||
tadbhaviṣyati te śabdo vijihvasyāpi dīrghagaḥ
||10||श्रीमतां च तथान्येषामस्मदीयप्रसादतः ॥
त्वं च मंडूक यत्तेन विजिह्वो वह्निना कृतः ॥
तद्भविष्यति ते शब्दो विजिह्वस्यापि दीर्घगः
evamuktvā'tha te devāḥ svasthānaṃ prasthitāstataḥ ||
teṣāmanugrahaṃ kṛtvā kṛpayā parayā yutā
||11||एवमुक्त्वाऽथ ते देवाः स्वस्थानं प्रस्थितास्ततः ॥
तेषामनुग्रहं कृत्वा कृपया परया युता
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgararakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye'gnitīrthotpattivarṇanaṃnāmaikanavatitamo'dhyāyaḥ || 91 ||