मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Nāgarakhaṇḍaḥ, adhyāya 219

3
Nāgarakhaṇḍaḥ · 219

kāmyāni te'dhunā vacmi śrāddhāni pṛthivīpate

bhartṛyajña uvāca

kāmyāni te'dhunā vacmi śrāddhāni pṛthivīpate ||

yaiḥ kṛtaiḥ samavāpnoti martyo hṛdayasaṃsthitam

||1||

काम्यानि तेऽधुना वच्मि श्राद्धानि पृथिवीपते ॥

यैः कृतैः समवाप्नोति मर्त्यो हृदयसंस्थितम्

yo nārīṃ vāṃchate kṣmāpa rūpāḍhyāṃ śīlamaṇḍanām ||

iha loke pare caiva tasyārhaṃ prathamaṃ dinam

||2||

यो नारीं वांछते क्ष्माप रूपाढ्यां शीलमण्डनाम् ॥

इह लोके परे चैव तस्यार्हं प्रथमं दिनम्

śrāddhīyapretapakṣasya mukhyabhūtaṃ ca yannṛpa ||

ya icchetkanyakāṃ śreṣṭhāṃ suśīlāṃ rūpasaṃyu tām ||

dvitīyādivase tena śrāddhaṃ kāryaṃ mahīpate

||3||

श्राद्धीयप्रेतपक्षस्य मुख्यभूतं च यन्नृप ॥

य इच्छेत्कन्यकां श्रेष्ठां सुशीलां रूपसंयु ताम् ॥

द्वितीयादिवसे तेन श्राद्धं कार्यं महीपते

yo vāṃchati naro'śvāṃśca vāyuvegasamāñjave ||

tṛtīyādivase śrāddhaṃ tena kāryaṃ vipaścitā

||4||

यो वांछति नरोऽश्वांश्च वायुवेगसमाञ्जवे ॥

तृतीयादिवसे श्राद्धं तेन कार्यं विपश्चिता

yo vāṃchati paśūnmukhyānkupyākupyadhanāni ca ||

caturthyāṃ tena kartavyaṃ śrāddhaṃ pitṛpratuṣṭaye

||5||

यो वांछति पशून्मुख्यान्कुप्याकुप्यधनानि च ॥

चतुर्थ्यां तेन कर्तव्यं श्राद्धं पितृप्रतुष्टये

putrānvāṃchati yo'bhīṣṭānsuśīlānvaṃśamaṃḍanān ||

pañcamyāṃ tena kartavyaṃ sadā śrāddhaṃ narādhipa

||6||

पुत्रान्वांछति योऽभीष्टान्सुशीलान्वंशमंडनान् ॥

पञ्चम्यां तेन कर्तव्यं सदा श्राद्धं नराधिप

yaḥ śrāddhaṃ vaṃśajairdattaṃ paralokagato nṛpa ||

vāṃchate tena kartavyaṃ ṣaṣṭhyāṃ śrāddhaṃ vipaścitā

||7||

यः श्राद्धं वंशजैर्दत्तं परलोकगतो नृप ॥

वांछते तेन कर्तव्यं षष्ठ्यां श्राद्धं विपश्चिता

kṛṣisiddhiṃ ya iccheta graiṣmikīṃ śāradīmapi ||

saptamyāṃ yujyate tasya śrāddhaṃ kartuṃ na saṃśayaḥ

||8||

कृषिसिद्धिं य इच्छेत ग्रैष्मिकीं शारदीमपि ॥

सप्तम्यां युज्यते तस्य श्राद्धं कर्तुं न संशयः

ya icchetpaṇyasaṃsiddhiṃ vyavahārasamudbhavām ||

aṣṭamyāṃ yujyate śrāddhaṃ tasya kartuṃ narādhipa

||9||

य इच्छेत्पण्यसंसिद्धिं व्यवहारसमुद्भवाम् ॥

अष्टम्यां युज्यते श्राद्धं तस्य कर्तुं नराधिप

navamyāṃ śrāddhakṛnnānā catuṣpadagaṇāllam̐bhet ||

saubhāgyaṃ roganāśaṃ ca tathā vallabhasaṃgamam

||10||

नवम्यां श्राद्धकृन्नाना चतुष्पदगणाल्लँभेत् ॥

सौभाग्यं रोगनाशं च तथा वल्लभसंगमम्

daśamīdivase śrāddhaṃ yaḥ karoti samāhitaḥ ||

tasya syādvāṃchitā siddhiḥ sarvakṛtyeṣu sarvadā

||11||

दशमीदिवसे श्राद्धं यः करोति समाहितः ॥

तस्य स्याद्वांछिता सिद्धिः सर्वकृत्येषु सर्वदा

ekādaśyāṃ dhanaṃ dhānyaṃ śrāddhakartā labhennaraḥ ||

tathā bhūpaprasādaṃ ca yaccānyanmanasi sthitam

||12||

एकादश्यां धनं धान्यं श्राद्धकर्ता लभेन्नरः ॥

तथा भूपप्रसादं च यच्चान्यन्मनसि स्थितम्

yaḥ karoti ca dvādaśyāṃ śrāddhaṃ śraddhāsamanvitaḥ ||

putrāṃstu pravarāṃścaiva sa paśūnvāṃchitāllam̐bhet

||13||

यः करोति च द्वादश्यां श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः ॥

पुत्रांस्तु प्रवरांश्चैव स पशून्वांछिताल्लँभेत्

yo vāṃchati naro muktiṃ pitṛbhiḥ saha cātmanaḥ ||

asaṃtānaśca yastasya śrāddhe proktā trayodaśī

||14||

यो वांछति नरो मुक्तिं पितृभिः सह चात्मनः ॥

असंतानश्च यस्तस्य श्राद्धे प्रोक्ता त्रयोदशी

saṃtānakāmo yaḥ kuryāttasya vaṃśakṣayo bhavet ||

na saṃtānavivṛddhayai ca tasya proktā trayodaśī

||15||

संतानकामो यः कुर्यात्तस्य वंशक्षयो भवेत् ॥

न संतानविवृद्धयै च तस्य प्रोक्ता त्रयोदशी

śrāddhakarmaṇi rājeṃdra śrutireṣā purātanī ||

api naḥ sa kule bhūyādyo no dadyāttrayodaśīm

||16||

श्राद्धकर्मणि राजेंद्र श्रुतिरेषा पुरातनी ॥

अपि नः स कुले भूयाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम्

pāyasaṃ madhusarpirbhyāṃ varṣāsu ca maghāsu ca ||

maghātrayodaśīyoge pāyasena yajetpitṝn

||17||

पायसं मधुसर्पिर्भ्यां वर्षासु च मघासु च ॥

मघात्रयोदशीयोगे पायसेन यजेत्पितॄन्

pitarastasya necchaṃti tadvarṣaṃ śrāddhasatkriyām ||

puṇyātiśayabhītena piṃḍadānaṃ nirākṛtam

||18||

पितरस्तस्य नेच्छंति तद्वर्षं श्राद्धसत्क्रियाम् ॥

पुण्यातिशयभीतेन पिंडदानं निराकृतम्

śakreṇa taddine putramaraṇaṃ darśitaṃ bhayam ||

yeṣāṃ ca śastramṛtyuḥ syādapamṛtyurathāpi vā

||19||

शक्रेण तद्दिने पुत्रमरणं दर्शितं भयम् ॥

येषां च शस्त्रमृत्युः स्यादपमृत्युरथापि वा

upasargamṛtānāṃ ca viṣamṛtyumupeyuṣām ||

vahninā tu pradagdhānāṃ jalamṛtyu mupeyuṣām

||20||

उपसर्गमृतानां च विषमृत्युमुपेयुषाम् ॥

वह्निना तु प्रदग्धानां जलमृत्यु मुपेयुषाम्

sarpavyālahatānāṃ ca śṛṃgairudbandhanairapi ||

ekoddiṣṭaṃ prakartavyaṃ caturdaśyāṃ narādhipa

||21||

सर्पव्यालहतानां च शृंगैरुद्बन्धनैरपि ॥

एकोद्दिष्टं प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप

teṣāṃ tasminkṛte tṛptistatastatpakṣajā bhavet

||22||

तेषां तस्मिन्कृते तृप्तिस्ततस्तत्पक्षजा भवेत्

sarve kāmāḥ puraḥ proktā yuṣmākaṃ ye mayā nṛpa ||

amāvāsyādine śrāddhāttānāpnoti na saṃśa yaḥ

||23||

सर्वे कामाः पुरः प्रोक्ता युष्माकं ये मया नृप ॥

अमावास्यादिने श्राद्धात्तानाप्नोति न संश यः

etatte sarvamākhyātaṃ kāmyaśrāddhaphalaṃ nṛpa ||

yacchrutvā vāṃchitānkāmānsarvānāpnoti mānavaḥ

||24||

एतत्ते सर्वमाख्यातं काम्यश्राद्धफलं नृप ॥

यच्छ्रुत्वा वांछितान्कामान्सर्वानाप्नोति मानवः

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye śrāddhakalpe kāmyaśrāddhavarṇanaṃnāmaikonaviṃśottaradviśatatamo' dhyāyaḥ || 219 ||