मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Nāgarakhaṇḍaḥ, adhyāya 119

3
Nāgarakhaṇḍaḥ · 119

yatvayā sūtaja proktaṃ devī kātyāyanī ca sā

ṛṣaya ūcuḥ

yatvayā sūtaja proktaṃ devī kātyāyanī ca sā ||

mahiṣāṃtakarī jātā kathaṃ sā me prakīrtaya ||

kīdṛgdānavavaryaḥ sa māhiṣaṃ rūpamāśritaḥ ||

kasmātsa sūdito devyā tanme vistarato vada

||2||

यत्वया सूतज प्रोक्तं देवी कात्यायनी च सा ॥

महिषांतकरी जाता कथं सा मे प्रकीर्तय ॥

कीदृग्दानववर्यः स माहिषं रूपमाश्रितः ॥

कस्मात्स सूदितो देव्या तन्मे विस्तरतो वद

sūta uvāca

atra vaḥ kīrtayiṣyāmi devyā māhātmyamuttamam ||

śrutamātre'pi martyānāṃ yena śatrukṣayo bhavet

||3||

अत्र वः कीर्तयिष्यामि देव्या माहात्म्यमुत्तमम् ॥

श्रुतमात्रेऽपि मर्त्यानां येन शत्रुक्षयो भवेत्

hiraṇyākṣasutaḥ pūrvaṃ mahiṣonāma dānavaḥ ||

āsīnmahiṣarūpeṇa yena bhuktaṃ jagattrayam

||4||

हिरण्याक्षसुतः पूर्वं महिषोनाम दानवः ॥

आसीन्महिषरूपेण येन भुक्तं जगत्त्रयम्

ṛṣaya ūcuḥ

māhiṣeṇa svarūpeṇa kiṃjātaḥ sūtanaṃdana ||

athavā śāpadoṣeṇa sañjātaḥ kenacidvada

||5||

माहिषेण स्वरूपेण किंजातः सूतनंदन ॥

अथवा शापदोषेण सञ्जातः केनचिद्वद

sūta uvāca

saṃjāto hi surūpāḍhyaḥ śatapatranibhānanaḥ ||

dīrghabāhuḥ pṛthugrīvaḥ sarvalakṣaṇalakṣitaḥ ||

nāmnā citrasamaḥ proktastejovīryasamanvitaḥ

||6||

संजातो हि सुरूपाढ्यः शतपत्रनिभाननः ॥

दीर्घबाहुः पृथुग्रीवः सर्वलक्षणलक्षितः ॥

नाम्ना चित्रसमः प्रोक्तस्तेजोवीर्यसमन्वितः

sabālyātprabhṛti prāyo mahiṣāṇāṃ prabodhanam ||

karoti saṃparityajya sarvamaśvādivāhanam

||7||

सबाल्यात्प्रभृति प्रायो महिषाणां प्रबोधनम् ॥

करोति संपरित्यज्य सर्वमश्वादिवाहनम्

kadācinmahiṣārūḍhaḥ sa pratasthe danoḥ sutaḥ ||

jāhnavītīramāsādya vinighnañjalapakṣiṇaḥ

||9||

कदाचिन्महिषारूढः स प्रतस्थे दनोः सुतः ॥

जाह्नवीतीरमासाद्य विनिघ्नञ्जलपक्षिणः

athāsītsusamādhistho durvāsā munisattamaḥ ||

gaṃgātīre vidhāyoccaiḥ padmā sanamanuttamam

||9||

अथासीत्सुसमाधिस्थो दुर्वासा मुनिसत्तमः ॥

गंगातीरे विधायोच्चैः पद्मा सनमनुत्तमम्

vihaṃgāsaktacittena śūnyena sa munīśvaraḥ ||

dṛṣṭo na mahiṣakṣuṇṇaḥ khurairvegavaśāddvijaḥ

||10||

विहंगासक्तचित्तेन शून्येन स मुनीश्वरः ॥

दृष्टो न महिषक्षुण्णः खुरैर्वेगवशाद्द्विजः

tataḥ kṣatajadigdhāṃgaḥ sa dṛṣṭvā dānavaṃ puraḥ ||

atha dṛṣṭvā praṇāmena rahitaṃ kopamāviśat ||

tataḥ provāca taṃ kruddhastoyamādāya pāṇinā ||

yasmātpāpa mama kṣuṇṇaṃ gātraṃ mahiṣajaiḥ khuraiḥ

||12||

ततः क्षतजदिग्धांगः स दृष्ट्वा दानवं पुरः ॥

अथ दृष्ट्वा प्रणामेन रहितं कोपमाविशत् ॥

ततः प्रोवाच तं क्रुद्धस्तोयमादाय पाणिना ॥

यस्मात्पाप मम क्षुण्णं गात्रं महिषजैः खुरैः

samādheśca kṛto bhaṃgastasmāttvaṃ mahiṣo bhava ||

yāvajjīvasi durbuddhe samyagjñānasamanvitaḥ

||13||

समाधेश्च कृतो भंगस्तस्मात्त्वं महिषो भव ॥

यावज्जीवसि दुर्बुद्धे सम्यग्ज्ञानसमन्वितः

athā'sau mahiṣo jātaḥ kṛṣṇagātradharo mahān ||

atidīrghaviṣāṇaśca aṃjanādririvāparaḥ

||14||

अथाऽसौ महिषो जातः कृष्णगात्रधरो महान् ॥

अतिदीर्घविषाणश्च अंजनाद्रिरिवापरः

tataḥ prasādayāmāsa taṃ muniṃ vinayānvitaḥ ||

śāpātaṃ kuru me vipra bālyabhāvādajānataḥ

||15||

ततः प्रसादयामास तं मुनिं विनयान्वितः ॥

शापातं कुरु मे विप्र बाल्यभावादजानतः

atha taṃ sa muniḥ prāha na me syādvacanaṃ vṛthā ||

tasmādyāvatsthitāḥ prāṇāstāvaditthaṃ bhaviṣyati

||16||

अथ तं स मुनिः प्राह न मे स्याद्वचनं वृथा ॥

तस्माद्यावत्स्थिताः प्राणास्तावदित्थं भविष्यति

mahiṣasya svarūpeṇa ninditasya sudurmate ||

evaṃ sa taṃ parityajya gaṃgātīraṃ munīśvaraḥ ||

jagāmā'nyatra so'pyāśu gatvā śukramuvāca ha

||17||

महिषस्य स्वरूपेण निन्दितस्य सुदुर्मते ॥

एवं स तं परित्यज्य गंगातीरं मुनीश्वरः ॥

जगामाऽन्यत्र सोऽप्याशु गत्वा शुक्रमुवाच ह

ahaṃ durvāsasā śaptaḥ kasmiṃścitkāraṇāṃtare ||

mahiṣatvaṃ samānītastasmāttvaṃ me gatirbhava

||18||

अहं दुर्वाससा शप्तः कस्मिंश्चित्कारणांतरे ॥

महिषत्वं समानीतस्तस्मात्त्वं मे गतिर्भव

yathā syātpūrvajaṃ dehaṃ tiryaktvaṃ naśyate yathā ||

prasādāttava vipreṃdra tathā nītirvidhīyatām

||19||

यथा स्यात्पूर्वजं देहं तिर्यक्त्वं नश्यते यथा ॥

प्रसादात्तव विप्रेंद्र तथा नीतिर्विधीयताम्

śukra uvāca

tasya śāpo'nyathā kartuṃ naiva śakyaḥ kathaṃcana ||

kenāpi saṃparityajya devamekaṃ maheśvaram

||20||

तस्य शापोऽन्यथा कर्तुं नैव शक्यः कथंचन ॥

केनापि संपरित्यज्य देवमेकं महेश्वरम्

tasmādārādhayā''śu tvaṃ gatvā liṃgamanuttamam ||

hāṭakeśvaraje kṣetre sarvasiddhipradāyake

||21||

तस्मादाराधयाऽऽशु त्वं गत्वा लिंगमनुत्तमम् ॥

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वसिद्धिप्रदायके

tatra sañjāyate siddhiḥ śīghraṃ dānavasattama ||

api pāpayuge prāpte kiṃ punaḥ prathame yuge

||22||

तत्र सञ्जायते सिद्धिः शीघ्रं दानवसत्तम ॥

अपि पापयुगे प्राप्ते किं पुनः प्रथमे युगे

evamuktaḥ sa śukreṇa dānavaḥ satvaraṃ yayau ||

hāṭakeśvarajaṃ kṣetraṃ tapastepe tataḥ param

||23||

एवमुक्तः स शुक्रेण दानवः सत्वरं ययौ ॥

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं तपस्तेपे ततः परम्

sthāpayitvā mahalligaṃ bhaktyā devasya śūlinaḥ ||

prāsādaṃ ca tataścakre kailāsaśikharopamam

||94||

स्थापयित्वा महल्लिगं भक्त्या देवस्य शूलिनः ॥

प्रासादं च ततश्चक्रे कैलासशिखरोपमम्

tasyaivaṃ vartamānasya tapaḥsthasya mahātmanaḥ ||

jagāma sumahānkālaḥ kṛcchre tapasi vartataḥ

||25||

तस्यैवं वर्तमानस्य तपःस्थस्य महात्मनः ॥

जगाम सुमहान्कालः कृच्छ्रे तपसि वर्ततः

tatastuṣṭo mahādevo gatvā taddṛṣṭigocaram ||

provāca parituṣṭo'smi varaṃ varaya dānava

||26||

ततस्तुष्टो महादेवो गत्वा तद्दृष्टिगोचरम् ॥

प्रोवाच परितुष्टोऽस्मि वरं वरय दानव

mahiṣa uvāca

ahaṃ durvāsasā śapto mahiṣatve niyojitaḥ ||

tiryaktvaṃ nāśamāyātu tasmānme tvatprasādataḥ

||27||

अहं दुर्वाससा शप्तो महिषत्वे नियोजितः ॥

तिर्यक्त्वं नाशमायातु तस्मान्मे त्वत्प्रसादतः

śrībhagavānuvāca

nānyathā śakyate kartuṃ tasya vākyaṃ kathaṃcana ||

tasmāttava kariṣyāmi sukhopāyaṃ śṛṇuṣva tam

||28||

नान्यथा शक्यते कर्तुं तस्य वाक्यं कथंचन ॥

तस्मात्तव करिष्यामि सुखोपायं शृणुष्व तम्

ye kecinmānavā bhogā daivikā ye tathā''surāḥ ||

te sarve tava gātre'tra samprayāsyaṃti saṃśrayam

||29||

ये केचिन्मानवा भोगा दैविका ये तथाऽऽसुराः ॥

ते सर्वे तव गात्रेऽत्र सम्प्रयास्यंति संश्रयम्

bhogārthamiṣyate kāyaṃ yato martyaṃ surāsuraiḥ ||

samavāpsyasi tānsarvāṃstasmāttava kalevaram

||37||

भोगार्थमिष्यते कायं यतो मर्त्यं सुरासुरैः ॥

समवाप्स्यसि तान्सर्वांस्तस्मात्तव कलेवरम्

mahiṣa uvāca

yadyevaṃ devadeveśa bhogaprāptirbhavenmama ||

tasmādavadhyamevāstu gātrametanmama prabho

||31||

यद्येवं देवदेवेश भोगप्राप्तिर्भवेन्मम ॥

तस्मादवध्यमेवास्तु गात्रमेतन्मम प्रभो

daśānāṃ devayonīnāṃ manuṣyāṇāṃ viśeṣataḥ ||

tiryañcānāṃ ca nāgānāṃ pakṣiṇāṃ surasattama

||32||

दशानां देवयोनीनां मनुष्याणां विशेषतः ॥

तिर्यञ्चानां च नागानां पक्षिणां सुरसत्तम

śrībhagavānuvāca

nāvadhyo'sti dharāpṛṣṭhe kaściddehī ca dānava ||

tasmādekaṃ parityaktvā śeṣānprārthaya daityapa

||33||

नावध्योऽस्ति धरापृष्ठे कश्चिद्देही च दानव ॥

तस्मादेकं परित्यक्त्वा शेषान्प्रार्थय दैत्यप

tataḥ sa suciraṃ dhyātvā provāca vṛṣabhadhvajam ||

striyamekāṃ parityaktvā nānyebhyastu vadho mama

||34||

ततः स सुचिरं ध्यात्वा प्रोवाच वृषभध्वजम् ॥

स्त्रियमेकां परित्यक्त्वा नान्येभ्यस्तु वधो मम

tathātra māmake tīrthe yaḥ kaścicchraddhayā naraḥ ||

karoti snānamavyagrastvāṃ paśyati tataḥ param

||35||

तथात्र मामके तीर्थे यः कश्चिच्छ्रद्धया नरः ॥

करोति स्नानमव्यग्रस्त्वां पश्यति ततः परम्

tasya syāttvatprasādena saṃsiddhiḥ sārvakāmikī ||

sarvopadravanāśaśca tejovṛddhiśca śaṃkara

||36||

तस्य स्यात्त्वत्प्रसादेन संसिद्धिः सार्वकामिकी ॥

सर्वोपद्रवनाशश्च तेजोवृद्धिश्च शंकर

śrībhagavānuvāca

mārgaśuklacaturdaśyāṃ tīrthe snātvā'tra tāvake ||

vilokayiṣyati prītyā mama liṃgaṃ tataḥ param

||37||

मार्गशुक्लचतुर्दश्यां तीर्थे स्नात्वाऽत्र तावके ॥

विलोकयिष्यति प्रीत्या मम लिंगं ततः परम्

bhūtapretapiśācādi saṃbhavāstasya tatkṣaṇāt |

doṣā nāśaṃ prayāsyaṃti tathā rogā jvarādayaḥ

||38||

भूतप्रेतपिशाचादि संभवास्तस्य तत्क्षणात् ।

दोषा नाशं प्रयास्यंति तथा रोगा ज्वरादयः

evamuktvā'tha deveśastataścādarśanaṃ gataḥ ||

mahiṣo'pi nijaṃ sthānaṃ prajagāma tataḥ param

||39||

एवमुक्त्वाऽथ देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः ॥

महिषोऽपि निजं स्थानं प्रजगाम ततः परम्

sa gatvā dānavānsarvānsamāhūya tataḥ param ||

provācāmarṣasaṃyuktaḥ sabhāmadhye vyavasthitaḥ

||40||

स गत्वा दानवान्सर्वान्समाहूय ततः परम् ॥

प्रोवाचामर्षसंयुक्तः सभामध्ये व्यवस्थितः

pitā mama pitṛvyaśca ye cānye mama pūrvajāḥ ||

dānavā nihatā devairvāsudevapurogamaiḥ

||41||

पिता मम पितृव्यश्च ये चान्ये मम पूर्वजाः ॥

दानवा निहता देवैर्वासुदेवपुरोगमैः

tasmāttānnāśayiṣyāmi devānapi mahāhave ||

ahaṃ trailokyarājyaṃ hi grahīṣyāmi tataḥ param

||42||

तस्मात्तान्नाशयिष्यामि देवानपि महाहवे ॥

अहं त्रैलोक्यराज्यं हि ग्रहीष्यामि ततः परम्

atha te dānavāḥ procuryuktametadanuttamam ||

asmadīyamidaṃ rājyaṃ yacchakraḥ kurute divi

||43||

अथ ते दानवाः प्रोचुर्युक्तमेतदनुत्तमम् ॥

अस्मदीयमिदं राज्यं यच्छक्रः कुरुते दिवि

tasmādadyaiva gatvā''śu hatvendraṃ raṇamūrdhani ||

divyānbhogānprabhuñjānāḥ sthāsyāmaḥ sukhino divi

||44||

तस्मादद्यैव गत्वाऽऽशु हत्वेन्द्रं रणमूर्धनि ॥

दिव्यान्भोगान्प्रभुञ्जानाः स्थास्यामः सुखिनो दिवि

evaṃ te dānavāḥ sarve kṛtvā maṃtraviniścayam ||

meruśṛṃgaṃ tato jagmuḥ sabhṛtyabalavāhanaḥ

||45||

एवं ते दानवाः सर्वे कृत्वा मंत्रविनिश्चयम् ॥

मेरुशृंगं ततो जग्मुः सभृत्यबलवाहनः

atha śakrādayo devā dṛṣṭvā taddānavodbhavam ||

akasmādeva saṃprāptaṃ balaṃ śastrāstrasaṃyutam ||

yuddhārthaṃ svapuradvāri niryayustadanaṃtaram

||46||

अथ शक्रादयो देवा दृष्ट्वा तद्दानवोद्भवम् ॥

अकस्मादेव संप्राप्तं बलं शस्त्रास्त्रसंयुतम् ॥

युद्धार्थं स्वपुरद्वारि निर्ययुस्तदनंतरम्

ādityā vasavo rudrā nāsatyau ca bhiṣagvarau|

viśvedevāstathā sādhyāḥ siddhā vidyādharāśca ye

||47||

आदित्या वसवो रुद्रा नासत्यौ च भिषग्वरौ।

विश्वेदेवास्तथा साध्याः सिद्धा विद्याधराश्च ये

tataḥ samabhavadyuddhaṃ devānāṃ saha dānavaiḥ|

mithaḥ prabhartsyamānānāṃ mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam

||48||

ततः समभवद्युद्धं देवानां सह दानवैः।

मिथः प्रभर्त्स्यमानानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

evaṃ samabhavadyuddhaṃ yāvadvarṣatrayaṃ divi|

raktanadyotivipulāstatrātīva prasusruvuḥ

||49||

एवं समभवद्युद्धं यावद्वर्षत्रयं दिवि।

रक्तनद्योतिविपुलास्तत्रातीव प्रसुस्रुवुः

anyasmindivase śakraṃ dṛṣṭaivārāvaṇasaṃsthitam|

taṃ śuklenātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani|

devaiḥ parivṛtaṃ divyaśastrapāṇibhireva ca

||50||

अन्यस्मिन्दिवसे शक्रं दृष्टैवारावणसंस्थितम्।

तं शुक्लेनातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि।

देवैः परिवृतं दिव्यशस्त्रपाणिभिरेव च

tataḥ kopaparītātmā mahiṣo dānavādhipaḥ|

mahāvegaṃ samāsādya tasyaivābhimukho yayau

||51||

ततः कोपपरीतात्मा महिषो दानवाधिपः।

महावेगं समासाद्य तस्यैवाभिमुखो ययौ

śṛṃgābhyāṃ ca sutīkṣṇābhyāṃ tataścairāvaṇaṃ gajam|

vivyādha hṛdaye so'tha cakre rāvaṃ sudāruṇam

||52||

शृंगाभ्यां च सुतीक्ष्णाभ्यां ततश्चैरावणं गजम्।

विव्याध हृदये सोऽथ चक्रे रावं सुदारुणम्

tataḥ parāṅmukho bhūtvā palāyanaparāyaṇaḥ|

abhidudrāva vegena purī yatrāmarāvatī

||53||

ततः पराङ्मुखो भूत्वा पलायनपरायणः।

अभिदुद्राव वेगेन पुरी यत्रामरावती

aṃkuśotthaprahāraiśca kṣatakuṃbho'pi bhūriśaḥ|

mahāmātraniruddho'pi na sa tasthau kathaṃcana

||54||

अंकुशोत्थप्रहारैश्च क्षतकुंभोऽपि भूरिशः।

महामात्रनिरुद्धोऽपि न स तस्थौ कथंचन

athābravītsahasrākṣo mahiṣaṃ vīkṣya garvitam|

garjamānāṃstathā daityānkṣveḍanāsphoṭanādibhiḥ

||55||

अथाब्रवीत्सहस्राक्षो महिषं वीक्ष्य गर्वितम्।

गर्जमानांस्तथा दैत्यान्क्ष्वेडनास्फोटनादिभिः

mā daitya pravijānīhi yannaṣṭastridaśādhipaḥ|

eṣa nāgo raṇaṃ hitvā vivaśo yāti me balāt

||56||

मा दैत्य प्रविजानीहि यन्नष्टस्त्रिदशाधिपः।

एष नागो रणं हित्वा विवशो याति मे बलात्

tasmāttiṣṭha muhūrtaṃ tvaṃ yāvadāsthāya sadratham|

nāśayāmi ca te darpaṃ nihatya niśitaiḥ śaraiḥ

||57||

तस्मात्तिष्ठ मुहूर्तं त्वं यावदास्थाय सद्रथम्।

नाशयामि च ते दर्पं निहत्य निशितैः शरैः

etasminnaṃtare prāpto mātaliḥ śakrasārathiḥ|

sahasraidarśabhiryuktaṃ vājināṃ vātaraṃhasām

||58||

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो मातलिः शक्रसारथिः।

सहस्रैदर्शभिर्युक्तं वाजिनां वातरंहसाम्

te 'tha mātalinā aśvāḥ pratodena samāhatāḥ|

utpataṃta ivākāśe satvaṃ saṃpradudruvuḥ

||59||

ते ऽथ मातलिना अश्वाः प्रतोदेन समाहताः।

उत्पतंत इवाकाशे सत्वं संप्रदुद्रुवुः

atha cāpaṃ samāropya satvaraṃ pākaśāsanaḥ|

śarairāśīviṣākāraiśchādayāmāsa dānavam

||60||

अथ चापं समारोप्य सत्वरं पाकशासनः।

शरैराशीविषाकारैश्छादयामास दानवम्

tataḥ sa vegamāsthāya bhūyo'pi krodhamūrchitaḥ|

abhidudrāva vegena sa yatra tridaśādhipaḥ

||61||

ततः स वेगमास्थाय भूयोऽपि क्रोधमूर्छितः।

अभिदुद्राव वेगेन स यत्र त्रिदशाधिपः

tatastānsuhayāṃstasya śṛṃgābhyāṃ vegamāśritaḥ|

dārayāmāsa saṃkruddha āvidhyāvidhya cāsakṛt

||62||

ततस्तान्सुहयांस्तस्य शृंगाभ्यां वेगमाश्रितः।

दारयामास संक्रुद्ध आविध्याविध्य चासकृत्

tataste vājinastrastāḥ saṃjagmuḥ kṣatavakṣasaḥ|

raktaplāvitasarvāṃgā mārgamairāvaṇasya ca

||63||

ततस्ते वाजिनस्त्रस्ताः संजग्मुः क्षतवक्षसः।

रक्तप्लावितसर्वांगा मार्गमैरावणस्य च

tataḥ śakrarathaṃ dṛṣṭvā vimukhaṃ surasattamāḥ|

sarve pradudruvurbhītāstasya mārgamupāśritāḥ

||64||

ततः शक्ररथं दृष्ट्वा विमुखं सुरसत्तमाः।

सर्वे प्रदुद्रुवुर्भीतास्तस्य मार्गमुपाश्रिताः

tatastu dānavāḥ sarve bhagnāndṛṣṭvā raṇe surān|

śastravṛṣṭiṃ pramuṃcaṃto garjamānā yathā ghanāḥ

||65||

ततस्तु दानवाः सर्वे भग्नान्दृष्ट्वा रणे सुरान्।

शस्त्रवृष्टिं प्रमुंचंतो गर्जमाना यथा घनाः

etasminnaṃtare prāptā rajanī tamasāvṛtā|

na kiṃcittatra saṃyāti kasyaciddṛṣṭigocare

||66||

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता रजनी तमसावृता।

न किंचित्तत्र संयाति कस्यचिद्दृष्टिगोचरे

tatastu dānavāḥ sarve yuddhānnirvṛtya sarvataḥ|

meruśṛṃgaṃ samāśritya ramyaṃ vāsaṃ pracakramuḥ

||67||

ततस्तु दानवाः सर्वे युद्धान्निर्वृत्य सर्वतः।

मेरुशृंगं समाश्रित्य रम्यं वासं प्रचक्रमुः

vijayena samāyuktāstuṣṭiṃ ca paramāṃ gatāḥ|

kathāścakruśca yuddhotthā yuddhaṃ tasya yathā bhavat

||68||

विजयेन समायुक्तास्तुष्टिं च परमां गताः।

कथाश्चक्रुश्च युद्धोत्था युद्धं तस्य यथा भवत्

devāścāpi hatotsāhāḥ prahāraiḥ kṣatavikṣatāḥ|

maṃtraṃ cakrurmitho bhūtvā bṛhaspatipuraḥsarāḥ

||69||

देवाश्चापि हतोत्साहाः प्रहारैः क्षतविक्षताः।

मंत्रं चक्रुर्मिथो भूत्वा बृहस्पतिपुरःसराः

sāṃprataṃ dānavaiḥ sainyamasmākaṃ vimukhaṃ kṛtam ||

vidhvastaṃ sunirutsāhamakṣamaṃ yuddhakarmaṇi

||70||

सांप्रतं दानवैः सैन्यमस्माकं विमुखं कृतम् ॥

विध्वस्तं सुनिरुत्साहमक्षमं युद्धकर्मणि

tasmāttyaktvā pravekṣyāmaḥ purīṃ caivāmarāvatīm ||

brahmaṇaḥ sadanaṃ yatra na syāddānavajaṃ bhayam

||7||

तस्मात्त्यक्त्वा प्रवेक्ष्यामः पुरीं चैवामरावतीम् ॥

ब्रह्मणः सदनं यत्र न स्याद्दानवजं भयम्

evaṃ te niścayaṃ kṛtvā brahmalokaṃ tato gatāḥ ||

śūnyāṃ śakrapurīṃ kṛtvā sarve devāḥ savāsavāḥ

||72||

एवं ते निश्चयं कृत्वा ब्रह्मलोकं ततो गताः ॥

शून्यां शक्रपुरीं कृत्वा सर्वे देवाः सवासवाः

tataḥ prātaḥ samutthāya dānavāste praharṣitāḥ ||

śūnyāṃ śakrapurīṃ dṛṣṭvā viviśustadanaṃtaram

||73||

ततः प्रातः समुत्थाय दानवास्ते प्रहर्षिताः ॥

शून्यां शक्रपुरीं दृष्ट्वा विविशुस्तदनंतरम्

atha śākre pade daityaṃ mahiṣaṃ saṃnidhāya ca ||

praṇemustuṣṭisaṃyuktāścakruścaiva mahotsavam

||74||

अथ शाक्रे पदे दैत्यं महिषं संनिधाय च ॥

प्रणेमुस्तुष्टिसंयुक्ताश्चक्रुश्चैव महोत्सवम्

jagṛhuryajñabhāgāṃśca sarveṣāṃ tridivaukasām ||

devasthāneṣu sarveṣu devatā'bhimatāśca ye

||76||

जगृहुर्यज्ञभागांश्च सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् ॥

देवस्थानेषु सर्वेषु देवताऽभिमताश्च ये

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe śrīhāṭakeśvarakṣetramāhātmye devasenāparājayavarṇanaṃnāmaikonaviṃśatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ || 119 ||