मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Nāgarakhaṇḍaḥ, adhyāya 150

3
Nāgarakhaṇḍaḥ · 150

kelīśvarīmāhātmyavarṇanam

sūta uvāca

śukrastasya vacaḥ śrutvā citte kṛtvā dayāṃ tataḥ ||

hāṭakeśvarajaṃ kṣetraṃ gatvā siddhipradāyakam

||1||

शुक्रस्तस्य वचः श्रुत्वा चित्ते कृत्वा दयां ततः ॥

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं गत्वा सिद्धिप्रदायकम्

cakāra vidhivaddhomaṃ svamāṃsena hutāśane ||

maṃtrairātharvaṇai raudraiḥ kuṇḍaṃ kṛtvā trikoṇakam

||2||

चकार विधिवद्धोमं स्वमांसेन हुताशने ॥

मंत्रैराथर्वणै रौद्रैः कुण्डं कृत्वा त्रिकोणकम्

evaṃ saṃjuhvatastasya tena vai vidhinā tadā ||

yathā rudreṇa saṃtuṣṭā devī kelīśvarī tadā

||3||

एवं संजुह्वतस्तस्य तेन वै विधिना तदा ॥

यथा रुद्रेण संतुष्टा देवी केलीश्वरी तदा

taṃ provāca sametyāśu śukraṃ daityapurohitam ||

mā tvaṃ bhārgavaśārdūla kuru māṃsaparikṣayam

||4||

तं प्रोवाच समेत्याशु शुक्रं दैत्यपुरोहितम् ॥

मा त्वं भार्गवशार्दूल कुरु मांसपरिक्षयम्

bhāvitā'haṃ trinetreṇa tatkiṃ brūhi karomi te

||5||

भाविताऽहं त्रिनेत्रेण तत्किं ब्रूहि करोमि ते

śukra uvāca

yathā rudrasya sāhāyyaṃ tvayātra vihitaṃ śubhe ||

aṃdhakasyā'pi kartavyaṃ tathaivaiṣa varo mama

||6||

यथा रुद्रस्य साहाय्यं त्वयात्र विहितं शुभे ॥

अंधकस्याऽपि कर्तव्यं तथैवैष वरो मम

ye keciddānavā yuddhe bhakṣitāśca vināśitāḥ ||

asya sainyasya te sarve punarjīvaṃtu satvaram

||7||

ये केचिद्दानवा युद्धे भक्षिताश्च विनाशिताः ॥

अस्य सैन्यस्य ते सर्वे पुनर्जीवंतु सत्वरम्

devyuvāca

jīvayiṣyāmi tānsarvāndānavānnihatānraṇe ||

navasaṃbhakṣitānvipra praviṣṭānyoginīmukhe

||8||

जीवयिष्यामि तान्सर्वान्दानवान्निहतान्रणे ॥

नवसंभक्षितान्विप्र प्रविष्टान्योगिनीमुखे

evamuktvā dadau tasmai sā devī harṣitānanā ||

nāmnā'mṛtavatīṃ vidyāṃ yayā jīvaṃti te mṛtāḥ

||9||

एवमुक्त्वा ददौ तस्मै सा देवी हर्षितानना ॥

नाम्नाऽमृतवतीं विद्यां यया जीवंति ते मृताः

tataḥ śukraḥ prahṛṣṭātmā gatvāṃdhakamuvāca ha ||

siddhā kelīśvarī devī yathā śambhostathā mama

||10||

ततः शुक्रः प्रहृष्टात्मा गत्वांधकमुवाच ह ॥

सिद्धा केलीश्वरी देवी यथा शम्भोस्तथा मम

tayā dattā śubhā vidyā mama daityā mṛtāśca ye ||

tānsarvāṃstatprabhāvena yojayiṣyāmi jīvite

||11||

तया दत्ता शुभा विद्या मम दैत्या मृताश्च ये ॥

तान्सर्वांस्तत्प्रभावेन योजयिष्यामि जीविते

tvayā'syāḥ satataṃ bhaktiḥ kāryā dānava sattama ||

aṣṭamyāṃ ca viśeṣeṇa caturdaśyāṃ ca sarvadā

||12||

त्वयाऽस्याः सततं भक्तिः कार्या दानव सत्तम ॥

अष्टम्यां च विशेषेण चतुर्दश्यां च सर्वदा

eṣā sā paramā śaktiryayā vyāptamidaṃ jagat ||

kevalaṃ bhaktisādhyā sā na daṇḍena kathaṃcana

||13||

एषा सा परमा शक्तिर्यया व्याप्तमिदं जगत् ॥

केवलं भक्तिसाध्या सा न दण्डेन कथंचन

evamuktastu śukreṇa sa tadā dānavādhipaḥ ||

tāṃ devīṃ pūjayāmāsa bhāvabhaktisamanvitaḥ

||14||

एवमुक्तस्तु शुक्रेण स तदा दानवाधिपः ॥

तां देवीं पूजयामास भावभक्तिसमन्वितः

stutvā ca vividhaiḥ stotraistataḥ provāca sādaram ||

tathānyā mātaraḥ sarvā yathājyeṣṭhaṃ yathākramam

||15||

स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैस्ततः प्रोवाच सादरम् ॥

तथान्या मातरः सर्वा यथाज्येष्ठं यथाक्रमम्

ajñānādyanmayā devi kṛtaḥ kopastavopari ||

marṣaṇīyastathā so'dya dīnasya praṇatasya ca

||16||

अज्ञानाद्यन्मया देवि कृतः कोपस्तवोपरि ॥

मर्षणीयस्तथा सोऽद्य दीनस्य प्रणतस्य च

śrīdevyuvāca

parituṣṭā'smi te vatsa prabhāvādbhārgavasya ca ||

varaṃ varaya tasmāttvaṃ na vṛthā darśanaṃ mama

||17||

परितुष्टाऽस्मि ते वत्स प्रभावाद्भार्गवस्य च ॥

वरं वरय तस्मात्त्वं न वृथा दर्शनं मम

andhaka uvāca

anenaiva tu rūpeṇa ye tvāṃ dhyāyaṃti dehinaḥ ||

pūjayaṃti ca sadbhaktyā saṃsthāpya pratimāṃ tava ||

teṣāṃ siddhiḥ pradātavyā tvayā hṛdayavāṃchitā

||18||

अनेनैव तु रूपेण ये त्वां ध्यायंति देहिनः ॥

पूजयंति च सद्भक्त्या संस्थाप्य प्रतिमां तव ॥

तेषां सिद्धिः प्रदातव्या त्वया हृदयवांछिता

devyuvāca

yo māmanena rūpeṇa sthāpayiṣyati mānavaḥ ||

tasya mokṣaṃ pradāsyāmi pāpasyāpi na saṃśayaḥ

||19||

यो मामनेन रूपेण स्थापयिष्यति मानवः ॥

तस्य मोक्षं प्रदास्यामि पापस्यापि न संशयः

yo'ṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ mama pūjāṃ kariṣyati ||

tasmai svargaṃ pradāsyāmi pāpasyāpi danūttama

||20||

योऽष्टम्यां च चतुर्दश्यां मम पूजां करिष्यति ॥

तस्मै स्वर्गं प्रदास्यामि पापस्यापि दनूत्तम

kevalaṃ darśanaṃ yaśca dhyānaṃ vā me kariṣyati ||

tasya rājyaṃ pradāsyāmi bhogānmānuṣasaṃbhavān

||21||

केवलं दर्शनं यश्च ध्यानं वा मे करिष्यति ॥

तस्य राज्यं प्रदास्यामि भोगान्मानुषसंभवान्

evamuktvā'tha sā devī tataścādarśanaṃ gatā ||

taiśca mātṛgaṇaiḥ sārdhaṃ paśyatastasya tatkṣaṇāt

||22||

एवमुक्त्वाऽथ सा देवी ततश्चादर्शनं गता ॥

तैश्च मातृगणैः सार्धं पश्यतस्तस्य तत्क्षणात्

śakro'pi dānavānsarvāṃstayā saṃsiddhayā tataḥ ||

mṛtānsaṃjīvayāmāsa daiteyānnavabhakṣitān

||23||

शक्रोऽपि दानवान्सर्वांस्तया संसिद्धया ततः ॥

मृतान्संजीवयामास दैतेयान्नवभक्षितान्

taiḥ sametya sa daityendraḥ prahṛṣṭenāṃtarātmanā ||

tāṃ purīṃ prāpya śakrasya rājyaṃ cakre divāniśam

||24||

तैः समेत्य स दैत्येन्द्रः प्रहृष्टेनांतरात्मना ॥

तां पुरीं प्राप्य शक्रस्य राज्यं चक्रे दिवानिशम्

tāṃ devīṃ dhyāyamānastu pūjayāno divāniśam ||

aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ viśeṣeṇa mahābalaḥ ||

25 atha tasyāḥ prabhāvaṃ taṃ jñātvā vyāsasamudbhavaḥ ||

sthāne'tra sthāpayāmāsa saṃsiddhiṃ pa parāṃ gataḥ

||26||

तां देवीं ध्यायमानस्तु पूजयानो दिवानिशम् ॥

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां विशेषेण महाबलः ॥

२५ अथ तस्याः प्रभावं तं ज्ञात्वा व्याससमुद्भवः ॥

स्थानेऽत्र स्थापयामास संसिद्धिं प परां गतः

sūta uvāca

evaṃ kelīśvara devī saṃjātā parameśvarī ||

tasmātsthāpyā ca pūjyā ca dhyeyā caiva viśeṣataḥ

||27||

एवं केलीश्वर देवी संजाता परमेश्वरी ॥

तस्मात्स्थाप्या च पूज्या च ध्येया चैव विशेषतः

evaṃ devyā naro yaśca paṭhate vā śṛṇoti vā ||

vācyamānaṃ sa mucyeta vyasanena garīyasā

||28||

एवं देव्या नरो यश्च पठते वा शृणोति वा ॥

वाच्यमानं स मुच्येत व्यसनेन गरीयसा

bhraṣṭarājyo'thavā rājā yaḥ śṛṇotyaṣṭamīdine ||

sa rājyaṃ labhate bhūyo nikhilaṃ hatakaṃṭakam

||29||

भ्रष्टराज्योऽथवा राजा यः शृणोत्यष्टमीदिने ॥

स राज्यं लभते भूयो निखिलं हतकंटकम्

yuddhakāle ca saṃprāpte yaścaitacchṛṇuyānnaraḥ ||

sa hatvā śatrusaṃghātaṃ vijayaṃ ca samāpnuyāt

||30||

युद्धकाले च संप्राप्ते यश्चैतच्छृणुयान्नरः ॥

स हत्वा शत्रुसंघातं विजयं च समाप्नुयात्

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye kelīśvarīmāhātmyavarṇanaṃnāma pañcāśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ || 150 | || |