hāṭakeśvarakṣetragamanapuraścaraṇārthabrāhmaṇāmantraṇavarṇanam
sūta uvāca
anyasminnahani prāpte rahasyuktaḥ sa bhāryayā ||
rātrau prasuptaḥ pārśve ca pādau saṃspṛśya tatkṣaṇāt
||1||अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते रहस्युक्तः स भार्यया ॥
रात्रौ प्रसुप्तः पार्श्वे च पादौ संस्पृश्य तत्क्षणात्
tvaṃ tāvanmama bharttāsi yāvajjīvamasaṃśayam ||
tadvadasva vibho'smākaṃ tvadarthaṃ sa mayojjhitaḥ
||2||त्वं तावन्मम भर्त्तासि यावज्जीवमसंशयम् ॥
तद्वदस्व विभोऽस्माकं त्वदर्थं स मयोज्झितः
indrajālamidaṃ kiṃ te kiṃ vā maṃtraprasādhanam ||
devānāṃ vā prasādo'yaṃ yattvaṃ caitādṛśaḥ sthitaḥ
||3||इन्द्रजालमिदं किं ते किं वा मंत्रप्रसाधनम् ॥
देवानां वा प्रसादोऽयं यत्त्वं चैतादृशः स्थितः
mayā tvaṃ hi tadā jñātaḥ prathame'pi dine sthite ||
yadā saṃbhūṣitā vastraistathā vastuvibhūṣaṇaiḥ
||4||मया त्वं हि तदा ज्ञातः प्रथमेऽपि दिने स्थिते ॥
यदा संभूषिता वस्त्रैस्तथा वस्तुविभूषणैः
yadyahaṃ tava vārtāṃ ca sarvāṃ kapaṭasaṃbhavām ||
kathayāmi dvitīyasya tatte pādau spṛśāmyaham
||5||यद्यहं तव वार्तां च सर्वां कपटसंभवाम् ॥
कथयामि द्वितीयस्य तत्ते पादौ स्पृशाम्यहम्
sūta uvāca
evamukto vihasyoccaiḥ sa tadā brāhmaṇottamāḥ ||
tāmāliṃgya tataḥ prāha vacanaṃ madhurākṣaram
||6||एवमुक्तो विहस्योच्चैः स तदा ब्राह्मणोत्तमाः ॥
तामालिंग्य ततः प्राह वचनं मधुराक्षरम्
sādhu priye tvayā jñātaṃ sarvaṃ mama viceṣṭitam ||
ahaṃ sa vipraḥ subhage maṇibhadreṇa yaḥ purā
||7||साधु प्रिये त्वया ज्ञातं सर्वं मम विचेष्टितम् ॥
अहं स विप्रः सुभगे मणिभद्रेण यः पुरा
viḍaṃbito mukhaṃ paśyaṃstvadīyaṃ caṃdrasannibham ||
camatkārapuraṃ gatvā mayā cārādhito raviḥ ||
tena tuṣṭena me dattaṃ tadrūpaṃ jñānameva ca
||8||विडंबितो मुखं पश्यंस्त्वदीयं चंद्रसन्निभम् ॥
चमत्कारपुरं गत्वा मया चाराधितो रविः ॥
तेन तुष्टेन मे दत्तं तद्रूपं ज्ञानमेव च
māhikovāca
tvadīyadarśanenāhaṃ kāmadevavaśaṃ gatā
||9||त्वदीयदर्शनेनाहं कामदेववशं गता
tasmādārādhayiṣyāmi taṃ gatvā dinanāyakam ||
yena te tādṛśaṃ bhūyaḥ pratuṣṭo vidadhāti saḥ
||10||तस्मादाराधयिष्यामि तं गत्वा दिननायकम् ॥
येन ते तादृशं भूयः प्रतुष्टो विदधाति सः
kiṃ me caitena rūpeṇa tāruṇyenāpi ca prabho ||
yatte tathāvidhaṃ rūpaṃ saṃbhajāmi divāniśam
||11||किं मे चैतेन रूपेण तारुण्येनापि च प्रभो ॥
यत्ते तथाविधं रूपं संभजामि दिवानिशम्
sūta uvāca
tacchrutvā guṭikāṃ puṣpa samādāya mukhāntataḥ ||
dadhāra tādṛśaṃ rūpaṃ yādṛgdṛṣṭaṃ purā tayā
||12||तच्छ्रुत्वा गुटिकां पुष्प समादाय मुखान्ततः ॥
दधार तादृशं रूपं यादृग्दृष्टं पुरा तया
tataḥ sā harṣitā māhī pulakena samanvitā ||
tamāliṃgyābhajadgāḍhaṃ vākyametaduvāca ha
||13||ततः सा हर्षिता माही पुलकेन समन्विता ॥
तमालिंग्याभजद्गाढं वाक्यमेतदुवाच ह
adya me saphalaṃ janma yauvanaṃ rūpameva ca ||
yattvaṃ hṛdvāṃchitaḥ kāṃtaḥ pralabdho madanopamaḥ
||14||अद्य मे सफलं जन्म यौवनं रूपमेव च ॥
यत्त्वं हृद्वांछितः कांतः प्रलब्धो मदनोपमः
etāvaṃti dinānyeva na mayā kāmajaṃ sukham ||
api svalpataraṃ labdhaṃ kathaṃcidvṛddhasevayā
||15||एतावंति दिनान्येव न मया कामजं सुखम् ॥
अपि स्वल्पतरं लब्धं कथंचिद्वृद्धसेवया
bhajasva svecchayā vipra dāsī te'haṃ vyavasthitā
||16||भजस्व स्वेच्छया विप्र दासी तेऽहं व्यवस्थिता
puṣpa uvāca
praviśāmi kimaṃgeṣu bhavantīṃ kiṃ milāmyaham ||
priye cireṇa labdhāsi na jāne kara vāṇi kim
||17||प्रविशामि किमंगेषु भवन्तीं किं मिलाम्यहम् ॥
प्रिये चिरेण लब्धासि न जाने कर वाणि किम्
evamuktvā tatastau ca maithunāya kṛtakṣaṇau ||
pravṛttau brāhmaṇaśreṣṭhāḥ kāmadevavaśaṃgatau
||198||एवमुक्त्वा ततस्तौ च मैथुनाय कृतक्षणौ ॥
प्रवृत्तौ ब्राह्मणश्रेष्ठाः कामदेववशंगतौ
atha rātryāṃ vyatītāyāmudite sūryamaṇḍale ||
vaktre tāṃ guṭikāṃ kṛtvā sa puṣpastādṛśo'bhavat
||19||अथ रात्र्यां व्यतीतायामुदिते सूर्यमण्डले ॥
वक्त्रे तां गुटिकां कृत्वा स पुष्पस्तादृशोऽभवत्
evaṃ tasya sthitasyātra mahānkālo vyajāyata ||
putrāḥ pautrāstathā jātāḥ kanyakāśca tathaiva ca
||20||एवं तस्य स्थितस्यात्र महान्कालो व्यजायत ॥
पुत्राः पौत्रास्तथा जाताः कन्यकाश्च तथैव च
sa vṛddhatvaṃ yadā prāpto jarāviplavatāṃ gataḥ ||
tadā sa cintayāmāsa mayā pāpaṃ mahatkṛtam
||21||स वृद्धत्वं यदा प्राप्तो जराविप्लवतां गतः ॥
तदा स चिन्तयामास मया पापं महत्कृतम्
maṇibhadro varāko'sau mithyācāreṇa ghātitaḥ ||
tasya bhāryā hṛtā caiva prasūtiṃ ca niyojitā
||22||मणिभद्रो वराकोऽसौ मिथ्याचारेण घातितः ॥
तस्य भार्या हृता चैव प्रसूतिं च नियोजिता
hāṭakeśvarajaṃ kṣetraṃ tasmādgatvā karomya ham ||
puraścaraṇasaṃjñaṃ ca yena śuddhiḥ prajāyate
||23||हाटकेश्वरजं क्षेत्रं तस्माद्गत्वा करोम्य हम् ॥
पुरश्चरणसंज्ञं च येन शुद्धिः प्रजायते
evaṃ sa niścayaṃ kṛtvā puṣpaścitte nije tadā ||
asaṃkhyaṃ vittamādāya camatkārapuraṃgataḥ
||24||एवं स निश्चयं कृत्वा पुष्पश्चित्ते निजे तदा ॥
असंख्यं वित्तमादाय चमत्कारपुरंगतः
putrebhyo'pi yathāsaṃkhyaṃ dattvā caiva pṛthakpṛthak ||
prāsādaṃ kārayāmāsa tasya sūryasya śobhanam
||25||पुत्रेभ्योऽपि यथासंख्यं दत्त्वा चैव पृथक्पृथक् ॥
प्रासादं कारयामास तस्य सूर्यस्य शोभनम्
yasminsiddhiṃ gataḥ so'tra yājñavalkyapratiṣṭhite ||
tato madhyamamāhūya praṇipatyābhivādya ca ||
so'bravīdbrāhmaṇānāṃ me cātuścaraṇamānaya
||26||यस्मिन्सिद्धिं गतः सोऽत्र याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठिते ॥
ततो मध्यममाहूय प्रणिपत्याभिवाद्य च ॥
सोऽब्रवीद्ब्राह्मणानां मे चातुश्चरणमानय
yenāhamagrato bhūtvā prāyaścittaṃ viśuddhaye ||
puraścaraṇasaṃjñaṃ tu prārthayāmi yathāvidhi
||27||येनाहमग्रतो भूत्वा प्रायश्चित्तं विशुद्धये ॥
पुरश्चरणसंज्ञं तु प्रार्थयामि यथाविधि
iti skānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṃḍe hāṭa keśvarakṣetramāhātmye puṣpasya pāpakṣālanārthaṃ hāṭakeśvarakṣetragamanapuraścaraṇārthabrāhmaṇāmantraṇavarṇanaṃnāma ṣaṣṭyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 160 ||