मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Nāgarakhaṇḍaḥ, adhyāya 178

3
Nāgarakhaṇḍaḥ · 178

evaṃ rājyaṃ mayā prāptaṃ gaurīpūjā kṛte vibho

lakṣmīruvāca

evaṃ rājyaṃ mayā prāptaṃ gaurīpūjā kṛte vibho ||

saubhāgyaṃ paramaṃ caiva durlabhaṃ sarvayoṣitām

||1||

एवं राज्यं मया प्राप्तं गौरीपूजा कृते विभो ॥

सौभाग्यं परमं चैव दुर्लभं सर्वयोषिताम्

na cāpatyaṃ mayā labdhaṃ tathāpi parameśvara ||

tādṛśe'pi ca saubhāgye tāruṇye tādṛśe sthite

||2||

न चापत्यं मया लब्धं तथापि परमेश्वर ॥

तादृशेऽपि च सौभाग्ये तारुण्ये तादृशे स्थिते

dahyāmi tena duḥkhena divānaktaṃ sukhaṃ na me ||

kasyacittvatha kālasya durvāsā munisattamaḥ

||3||

दह्यामि तेन दुःखेन दिवानक्तं सुखं न मे ॥

कस्यचित्त्वथ कालस्य दुर्वासा मुनिसत्तमः

ānartādhipaterharmyaṃ saṃprāpto gauravāya saḥ ||

cāturmāsyakṛte caiva mṛttikāgrahaṇāya ca

||4||

आनर्ताधिपतेर्हर्म्यं संप्राप्तो गौरवाय सः ॥

चातुर्मास्यकृते चैव मृत्तिकाग्रहणाय च

tataḥ saṃpūjito rājñā ānartena yathākramam ||

dattvārghyaṃ madhuparkaṃ ca tataḥ proktaṃ praṇamya ca

||5||

ततः संपूजितो राज्ञा आनर्तेन यथाक्रमम् ॥

दत्त्वार्घ्यं मधुपर्कं च ततः प्रोक्तं प्रणम्य च

svāgataṃ te muniśreṣṭha bhūyaḥ susvāgataṃ ca te ||

nānyo dhanyatamo loke bhūyo'sti sadṛśo mayā

||6||

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ भूयः सुस्वागतं च ते ॥

नान्यो धन्यतमो लोके भूयोऽस्ति सदृशो मया

yau te pādau rajodhvastau keśairme nirmalīkṛtau ||

tadbrūhi kiṃkaromyadya gṛhāyātasya te mune

||7||

यौ ते पादौ रजोध्वस्तौ केशैर्मे निर्मलीकृतौ ॥

तद्ब्रूहि किंकरोम्यद्य गृहायातस्य ते मुने

api rājyaṃ prayacchāmi kā vārtānyeṣu vastuṣu

||8||

अपि राज्यं प्रयच्छामि का वार्तान्येषु वस्तुषु

durvāsā uvāca

cāturmāsīvidhānaṃ te kariṣye nṛpa maṃdire ||

mṛttikāgrahaṇaṃ tāvacchuśrūṣā kriyatāṃ mama ||

sa tatheti pratijñāya māmūce pārthivottamaḥ

||9||

चातुर्मासीविधानं ते करिष्ये नृप मंदिरे ॥

मृत्तिकाग्रहणं तावच्छुश्रूषा क्रियतां मम ॥

स तथेति प्रतिज्ञाय मामूचे पार्थिवोत्तमः

śuśrūṣā cāsya kartavyā sarva daiva varānane ||

cāturmāsīvrataṃ yāvaddevatārcanapūrvakam

||10||

शुश्रूषा चास्य कर्तव्या सर्व दैव वरानने ॥

चातुर्मासीव्रतं यावद्देवतार्चनपूर्वकम्

bāḍhamityevamuktvātha mayā sarvamanuṣṭhitam ||

śuśrūṣārhaṃ ca yatkarma duhiteva pituryathā

||11||

बाढमित्येवमुक्त्वाथ मया सर्वमनुष्ठितम् ॥

शुश्रूषार्हं च यत्कर्म दुहितेव पितुर्यथा

cāturmāsyāṃ vyatītāyāṃ yadā saṃprasthito muniḥ ||

tadā provāca māṃ tuṣṭaḥ putri kiṃ karavāṇi te

||12||

चातुर्मास्यां व्यतीतायां यदा संप्रस्थितो मुनिः ॥

तदा प्रोवाच मां तुष्टः पुत्रि किं करवाणि ते

tataḥ sa bhagavānproktaḥ praṇipatya mayā muhuḥ ||

apatyaṃ nāsti me brahmaṃstena dahyāmyaharniśam

||13||

ततः स भगवान्प्रोक्तः प्रणिपत्य मया मुहुः ॥

अपत्यं नास्ति मे ब्रह्मंस्तेन दह्याम्यहर्निशम्

īdṛśe sati rājño'pi yauvane ca mahattare ||

tattvaṃ vada muniśreṣṭha yena syānmama saṃtatiḥ

||14||

ईदृशे सति राज्ञोऽपि यौवने च महत्तरे ॥

तत्त्वं वद मुनिश्रेष्ठ येन स्यान्मम संततिः

vratena niyamenātha dānena ca hutena ca ||

tataḥ sa suciraṃ dhyātvā māmuvāca smayanniva

||15||

व्रतेन नियमेनाथ दानेन च हुतेन च ॥

ततः स सुचिरं ध्यात्वा मामुवाच स्मयन्निव

anyadehāṃtare putri tvayā gaurī prapūjitā ||

taptābhirvālukābhiḥ sā mṛtyukāla upasthite

||16||

अन्यदेहांतरे पुत्रि त्वया गौरी प्रपूजिता ॥

तप्ताभिर्वालुकाभिः सा मृत्युकाल उपस्थिते

tadbhaktyā labdharājyāpi dāhena pariyujyase ||

gaurī yattāpasaṃyuktā bālukābhiḥ kṛtā tvayā

||17||

तद्भक्त्या लब्धराज्यापि दाहेन परियुज्यसे ॥

गौरी यत्तापसंयुक्ता बालुकाभिः कृता त्वया

na devo vidyate kāṣṭhe pāṣāṇe mṛttikāsu ca ||

bhāveṣu vidyate devo mantrasaṃyogasaṃyutaḥ

||18||

न देवो विद्यते काष्ठे पाषाणे मृत्तिकासु च ॥

भावेषु विद्यते देवो मन्त्रसंयोगसंयुतः

bhāvabhaktisamā yuktā maṃtrasaṃyojanena ca ||

devī mantrasamāyātā tvayā vālukayā'rcitā

||19||

भावभक्तिसमा युक्ता मंत्रसंयोजनेन च ॥

देवी मन्त्रसमायाता त्वया वालुकयाऽर्चिता

tvatkāye tena saṃtāpaḥ sarvadā'yaṃ vyavasthitaḥ ||

tasmādratnamayīṃ gaurīṃ kṛtvā tvaṃ paṃcapiṃḍikām ||

hāṭakeśvaraje kṣetre saṃsthāpaya śubhānane

||20||

त्वत्काये तेन संतापः सर्वदाऽयं व्यवस्थितः ॥

तस्माद्रत्नमयीं गौरीं कृत्वा त्वं पंचपिंडिकाम् ॥

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संस्थापय शुभानने

vṛṣasthe bhāskare paścāttasyā upari srāvi yat ||

jalayantraṃ divārātraṃ dhārayasva prayatnataḥ

||21||

वृषस्थे भास्करे पश्चात्तस्या उपरि स्रावि यत् ॥

जलयन्त्रं दिवारात्रं धारयस्व प्रयत्नतः

tato yathāyathā tasyāḥ śītabhāvo bhaviṣyati ||

tathātathā ca te dāhaḥ śāṃtiṃ yāsyatyaharniśam

||22||

ततो यथायथा तस्याः शीतभावो भविष्यति ॥

तथातथा च ते दाहः शांतिं यास्यत्यहर्निशम्

dāhāṃte bhavitā garbhastataḥ putramavāpsyasi ||

rājyabhārakṣamaṃ śūraṃ triṣu lokeṣu viśrutam

||23||

दाहांते भविता गर्भस्ततः पुत्रमवाप्स्यसि ॥

राज्यभारक्षमं शूरं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

anyāpi kāminī yātra evaṃ tāṃ pūjayiṣyati ||

jyeṣṭhe māse tathā sāpi yathā tvaṃ prabhaviṣyati

||24||

अन्यापि कामिनी यात्र एवं तां पूजयिष्यति ॥

ज्येष्ठे मासे तथा सापि यथा त्वं प्रभविष्यति

lakṣmīruvāca

tato mayā punaḥ prokto bhagavānsa munīśvaraḥ ||

mānuṣatve na me rāgo viraktirmahatī sthitā

||25||

ततो मया पुनः प्रोक्तो भगवान्स मुनीश्वरः ॥

मानुषत्वे न मे रागो विरक्तिर्महती स्थिता

nadīvegopamaṃ dṛṣṭvā jīvitaṃsarvadehinām ||

tanme vada mahābhāga yatkiṃcid vratamuttamam

||26||

नदीवेगोपमं दृष्ट्वा जीवितंसर्वदेहिनाम् ॥

तन्मे वद महाभाग यत्किंचिद् व्रतमुत्तमम्

mānuṣatvaṃ na yena syātsamyakcīrṇena saddvija ||

tataḥ sa suciraṃ dhyātvā māmāha parameśvara

||27||

मानुषत्वं न येन स्यात्सम्यक्चीर्णेन सद्द्विज ॥

ततः स सुचिरं ध्यात्वा मामाह परमेश्वर

asti putri vrataṃ puṇyaṃ gaurī tuṣṭikaraṃ param ||

yena cīrṇena vai samyagyoṣiddevatvamāpnuyāt

||28||

अस्ति पुत्रि व्रतं पुण्यं गौरी तुष्टिकरं परम् ॥

येन चीर्णेन वै सम्यग्योषिद्देवत्वमाप्नुयात्

gomayākhyā mahādevī kṛtā vai gomayena sā ||

tato golokamāpannāḥ sarvāstā varavarṇini

||29||

गोमयाख्या महादेवी कृता वै गोमयेन सा ॥

ततो गोलोकमापन्नाः सर्वास्ता वरवर्णिनि

tāṃ tvaṃ kuruṣva kalyāṇi yena devatvamāpsyasi ||

tato mayā punaḥ proktaḥ sa muniḥ surasattama

||30||

तां त्वं कुरुष्व कल्याणि येन देवत्वमाप्स्यसि ॥

ततो मया पुनः प्रोक्तः स मुनिः सुरसत्तम

kasminkāle prakartavyā vidhinā kena sanmune ||

sarvaṃ vistarato brūhi yena tāṃ prakaromyaham

||31||

कस्मिन्काले प्रकर्तव्या विधिना केन सन्मुने ॥

सर्वं विस्तरतो ब्रूहि येन तां प्रकरोम्यहम्

durvāsā uvāca

nabhasye cāsite pakṣe tṛtīyādivase sthite ||

prātarutthāya paścācca bhakṣayeddaṃtadhāvanam

||32||

नभस्ये चासिते पक्षे तृतीयादिवसे स्थिते ॥

प्रातरुत्थाय पश्चाच्च भक्षयेद्दंतधावनम्

tataśca niyamaṃ kṛtvā upavāsasamudbhavam ||

gaurīnāmasamuccārya śraddhāpūtena cetasā

||33||

ततश्च नियमं कृत्वा उपवाससमुद्भवम् ॥

गौरीनामसमुच्चार्य श्रद्धापूतेन चेतसा

tato niśāgame prāpte kṛtvā gaurīcatuṣṭayam ||

mṛnmayaṃ yādṛśaṃ caiva tadihaikamanāḥ śṛṇu

||34||

ततो निशागमे प्राप्ते कृत्वा गौरीचतुष्टयम् ॥

मृन्मयं यादृशं चैव तदिहैकमनाः शृणु

ekā gaurī prakartavyā paṃcapiṃḍā yathoditā ||

prahareprahare prāpte tāsu pūjāṃ samācaret ||

yairmaṃtraistānnibodha tvamekaikasyāḥ pṛthakpṛthak

||35||

एका गौरी प्रकर्तव्या पंचपिंडा यथोदिता ॥

प्रहरेप्रहरे प्राप्ते तासु पूजां समाचरेत् ॥

यैर्मंत्रैस्तान्निबोध त्वमेकैकस्याः पृथक्पृथक्

himācalagṛhe jātā devi tvaṃ śaṃkarapriye ||

menāgarbhasamudbhūtā pūjāṃ gṛhṇa namostu te

||36||

हिमाचलगृहे जाता देवि त्वं शंकरप्रिये ॥

मेनागर्भसमुद्भूता पूजां गृह्ण नमोस्तु ते

dhūpaṃ dadyāttataścaiva karpūraṃ śraddhayā saha ||

raktasūtreṇa dīpaṃ ca ghṛtena parikalpayet

||37||

धूपं दद्यात्ततश्चैव कर्पूरं श्रद्धया सह ॥

रक्तसूत्रेण दीपं च घृतेन परिकल्पयेत्

jātipuṣpaiḥ samabhyarcya naivedye modakānnyaset ||

raktavastreṇa saṃchādya arghyaṃ dattvā tataḥ param

||38||

जातिपुष्पैः समभ्यर्च्य नैवेद्ये मोदकान्न्यसेत् ॥

रक्तवस्त्रेण संछाद्य अर्घ्यं दत्त्वा ततः परम्

yasya vṛkṣasya puṣpaṃ ca tasya syāddantadhāvanam ||

mātuliṃgena tasyāstu mantreṇānena bhaktitaḥ

||39||

यस्य वृक्षस्य पुष्पं च तस्य स्याद्दन्तधावनम् ॥

मातुलिंगेन तस्यास्तु मन्त्रेणानेन भक्तितः

arghyaṃ dadyātprayatnena gandhapuṣpākṣatānvitam ||

śaṃkarasya priye devi himācalasute śubhe ||

arghyamenaṃ mayā dattaṃ pratigṛhṇa namo'stu te

||40||

अर्घ्यं दद्यात्प्रयत्नेन गन्धपुष्पाक्षतान्वितम् ॥

शंकरस्य प्रिये देवि हिमाचलसुते शुभे ॥

अर्घ्यमेनं मया दत्तं प्रतिगृह्ण नमोऽस्तु ते

tadeva prāśanaṃ kuryāttataḥ kāyaviśuddhaye ||

praharāṃte ca saṃpūjya ardhanārīśvaraṃ tataḥ

||41||

तदेव प्राशनं कुर्यात्ततः कायविशुद्धये ॥

प्रहरांते च संपूज्य अर्धनारीश्वरं ततः

surabhyā pūjayedbhaktyā mantreṇānena pārvati ||

vāmamardhaṃ śarīrasya yā harasya vyavasthitā ||

sā me pūjāṃ pragṛhṇātu tasyai devyai namo'stu te

||42||

सुरभ्या पूजयेद्भक्त्या मन्त्रेणानेन पार्वति ॥

वाममर्धं शरीरस्य या हरस्य व्यवस्थिता ॥

सा मे पूजां प्रगृह्णातु तस्यै देव्यै नमोऽस्तु ते

agaruṃ ca tato bhaktyā dhūpaṃ dadyāttathā śubhe ||

naivedye guṇakāṃścaiva nālikereṇa cārghakam

||43||

अगरुं च ततो भक्त्या धूपं दद्यात्तथा शुभे ॥

नैवेद्ये गुणकांश्चैव नालिकेरेण चार्घकम्

mantreṇānena dātavyaṃ tadeva prāśanaṃ smṛtam ||

ardhanārīśvarau yau ca saṃsthitau parameśvarau

||44||

मन्त्रेणानेन दातव्यं तदेव प्राशनं स्मृतम् ॥

अर्धनारीश्वरौ यौ च संस्थितौ परमेश्वरौ

arghyo me gṛhyatāṃ devau syātaṃ sarvasukhapradau ||

tṛtīye prahare prāpte śatapatryā prapūjayet

||45||

अर्घ्यो मे गृह्यतां देवौ स्यातं सर्वसुखप्रदौ ॥

तृतीये प्रहरे प्राप्ते शतपत्र्या प्रपूजयेत्

umāmaheśvarau devau maṃtreṇānena pūjayet

||46||

उमामहेश्वरौ देवौ मंत्रेणानेन पूजयेत्

umāmaheśvarau devau yau tau sṛṣṭilayānvitau ||

tau gṛhṇītāmimāṃ pūjāṃ mayā dattāṃ prabhaktitaḥ

||47||

उमामहेश्वरौ देवौ यौ तौ सृष्टिलयान्वितौ ॥

तौ गृह्णीतामिमां पूजां मया दत्तां प्रभक्तितः

guggulotthaṃ tato dhūpaṃ naivedyaṃ ghārikātmakam ||

jātīphalena cārghyaṃ ca tadeva prāśanaṃ smṛtam

||48||

गुग्गुलोत्थं ततो धूपं नैवेद्यं घारिकात्मकम् ॥

जातीफलेन चार्घ्यं च तदेव प्राशनं स्मृतम्

tataścārghyaḥ pradātavyo maṃtreṇānena bhaktitaḥ ||

graṃthicūrṇena dhūpaṃ ca arghyaṃ madanajaṃ phalam

||49||

ततश्चार्घ्यः प्रदातव्यो मंत्रेणानेन भक्तितः ॥

ग्रंथिचूर्णेन धूपं च अर्घ्यं मदनजं फलम्

tadeva prāśanaṃ kāryaṃ tataḥ kāyaviśuddhaye

||50||

तदेव प्राशनं कार्यं ततः कायविशुद्धये

umāmaheśvarau devau sarvakāmasukhapradau ||

gṛhṇītāmarghyametaṃ me dayāṃ kṛtvā mahattamām

||91||

उमामहेश्वरौ देवौ सर्वकामसुखप्रदौ ॥

गृह्णीतामर्घ्यमेतं मे दयां कृत्वा महत्तमाम्

caturthe prahare prāpte tāṃ gaurīṃ paṃcapiṃḍikām ||

bhṛṃgarājena saṃpūjya maṃtreṇānena bhaktitaḥ

||52||

चतुर्थे प्रहरे प्राप्ते तां गौरीं पंचपिंडिकाम् ॥

भृंगराजेन संपूज्य मंत्रेणानेन भक्तितः

pṛthivyādīni bhūtāni yāni proktāni paṃca ca ||

paṃcarūpāṇi deveśi pūjāṃ gṛhṇa namo'stu te

||53||

पृथिव्यादीनि भूतानि यानि प्रोक्तानि पंच च ॥

पंचरूपाणि देवेशि पूजां गृह्ण नमोऽस्तु ते

naivedye ghṛtapūpāṃśca dadyāddevyāḥ prabhaktitaḥ ||

graṃthicūrṇena dhūpaṃ ca hyarghyaṃ madanajaṃ phalam ||

tadeva prāśanaṃ kāryamarghyamaṃtramidaṃ smṛtam

||54||

नैवेद्ये घृतपूपांश्च दद्याद्देव्याः प्रभक्तितः ॥

ग्रंथिचूर्णेन धूपं च ह्यर्घ्यं मदनजं फलम् ॥

तदेव प्राशनं कार्यमर्घ्यमंत्रमिदं स्मृतम्

paṃcabhūtamayī devī paṃcadhā yā vyavasthitā ||

arghyamenaṃ mayā dattaṃ sā gṛhṇātu sure śvarī

||55||

पंचभूतमयी देवी पंचधा या व्यवस्थिता ॥

अर्घ्यमेनं मया दत्तं सा गृह्णातु सुरे श्वरी

evaṃ sarvā niśā sā ca gītavādyādiniḥsvanaiḥ ||

tāsāṃ caivāgrato neyā naiva nidrāṃ samācaret

||56||

एवं सर्वा निशा सा च गीतवाद्यादिनिःस्वनैः ॥

तासां चैवाग्रतो नेया नैव निद्रां समाचरेत्

tataḥ prabhāte vimale prodgate ravimaṇḍale ||

snātvā saṃpūjayedvipraṃ saha patnyā prabhaktitaḥ

||57||

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले ॥

स्नात्वा संपूजयेद्विप्रं सह पत्न्या प्रभक्तितः

vastrairābharaṇaiścaiva svaśaktyā nṛpanaṃdini ||

gauryai bhakṣyaṃ ca dātavyaṃ miṣṭānnena śucismite

||58||

वस्त्रैराभरणैश्चैव स्वशक्त्या नृपनंदिनि ॥

गौर्यै भक्ष्यं च दातव्यं मिष्टान्नेन शुचिस्मिते

tataḥ kareṇumānīya vaḍavāṃ vā sumadhyame ||

gaurīcatuṣṭayaṃ tacca samāropya tathopari

||59||

ततः करेणुमानीय वडवां वा सुमध्यमे ॥

गौरीचतुष्टयं तच्च समारोप्य तथोपरि

gītavāditraśabdena vedadhvaniyutena ca ||

nadyāṃ vā'tha taḍāge vā vāpyāṃ vātha parikṣipet

||60||

गीतवादित्रशब्देन वेदध्वनियुतेन च ॥

नद्यां वाऽथ तडागे वा वाप्यां वाथ परिक्षिपेत्

maṃtreṇānena sadbhaktyā tavedaṃ vacmi sundari

||61||

मंत्रेणानेन सद्भक्त्या तवेदं वच्मि सुन्दरि

āhūtāsi mayā devi pūjitāsi mayā śubhe ||

mama saubhāgyadānāya yatheṣṭaṃ gamyatāmiti

||62||

आहूतासि मया देवि पूजितासि मया शुभे ॥

मम सौभाग्यदानाय यथेष्टं गम्यतामिति

lakṣmīruvāca

evaṃ mayā kṛtā deva sā tṛtīyā yathoditā ||

nabhasye māsi saṃprāpte bhaktyā paramayā vibho

||63||

एवं मया कृता देव सा तृतीया यथोदिता ॥

नभस्ये मासि संप्राप्ते भक्त्या परमया विभो

dvitīye ca tathā prāpte tṛtīye ca viśeṣataḥ ||

yāvatpaśyāmi pratyūṣe tāvadgaurīcatuṣṭayam ||

jātaṃ ratnamayaṃ tacca mayā yatparipūjitam

||64||

द्वितीये च तथा प्राप्ते तृतीये च विशेषतः ॥

यावत्पश्यामि प्रत्यूषे तावद्गौरीचतुष्टयम् ॥

जातं रत्नमयं तच्च मया यत्परिपूजितम्

prasthitāṃ māṃ nadītīramuddiśya ca visarjanam ||

kariṣyāmīti sā prāha vyaktībhūtā sureśvarī

||65||

प्रस्थितां मां नदीतीरमुद्दिश्य च विसर्जनम् ॥

करिष्यामीति सा प्राह व्यक्तीभूता सुरेश्वरी

mā putri jalamadhye'tra mama mūrticatuṣṭayam ||

paribhāvaya madvākyaṃ śrutvā caiva vidhīyatām

||66||

मा पुत्रि जलमध्येऽत्र मम मूर्तिचतुष्टयम् ॥

परिभावय मद्वाक्यं श्रुत्वा चैव विधीयताम्

hāṭakeśvaraje kṣetre sthāpaya tvaṃ ca mā kṣipa ||

akṣayaṃ jāyate yena sarvastrīṇāṃ hitāya ca

||67||

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे स्थापय त्वं च मा क्षिप ॥

अक्षयं जायते येन सर्वस्त्रीणां हिताय च

tvaṃ prārthaya varaṃ sarvaṃ dadāmyahamihārcitā ||

abhyarcitā girisutā mayā proktā sureśvarī

||68||

त्वं प्रार्थय वरं सर्वं ददाम्यहमिहार्चिता ॥

अभ्यर्चिता गिरिसुता मया प्रोक्ता सुरेश्वरी

yadi yacchasi me devi varaṃ tuṣṭā sureśvari ||

tadahaṃ mānuṣe garbhe mā bhūyāsaṃ kathaṃcana

||69||

यदि यच्छसि मे देवि वरं तुष्टा सुरेश्वरि ॥

तदहं मानुषे गर्भे मा भूयासं कथंचन

bharttā bhavatu me viṣṇuḥ śāśvatābhīṣṭadaḥ sadā ||

nānyatkiṃcidabhīṣṭaṃ me rājyaṃ tridivaśobhanam [

||70||

भर्त्ता भवतु मे विष्णुः शाश्वताभीष्टदः सदा ॥

नान्यत्किंचिदभीष्टं मे राज्यं त्रिदिवशोभनम् [

anyāpi kurute yā ca vratametatsamāhitā ||

sarvairtratairyathātuṣṭistathā devi prajāyate

||71||

अन्यापि कुरुते या च व्रतमेतत्समाहिता ॥

सर्वैर्त्रतैर्यथातुष्टिस्तथा देवि प्रजायते

tathā tasyāḥ prakartavyamakenānena pārvati ||

tatheti gaurī māmuktvā tataścādarśanaṃ gatā

||72||

तथा तस्याः प्रकर्तव्यमकेनानेन पार्वति ॥

तथेति गौरी मामुक्त्वा ततश्चादर्शनं गता

sā devī ca mayā tatra tacca gaurīcatuṣṭayam ||

hāṭakeśvaraje kṣetre śubhe saṃsthāpitaṃ vibho

||73||

सा देवी च मया तत्र तच्च गौरीचतुष्टयम् ॥

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे शुभे संस्थापितं विभो

tatprabhāvānmayā labdho bharttā tvaṃ parameśvara ||

śāśvataścākṣayaścaiva mukhaprekṣaśca sarvadā

||74||

तत्प्रभावान्मया लब्धो भर्त्ता त्वं परमेश्वर ॥

शाश्वतश्चाक्षयश्चैव मुखप्रेक्षश्च सर्वदा

etatta sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭāsmi sureśvara ||

satyenānena deveśa tava pādau spṛśāmyaham

||75||

एतत्त सर्वमाख्यातं यत्पृष्टास्मि सुरेश्वर ॥

सत्येनानेन देवेश तव पादौ स्पृशाम्यहम्

sūta uvāca

tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ śaṃkhacakragadādharaḥ ||

vihasyātha mahālakṣmīṃ tāmuvāca praharṣitaḥ ||

muhurmuhuḥ samāliṃgya vakṣasaścopari sthitām

||76||

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः शंखचक्रगदाधरः ॥

विहस्याथ महालक्ष्मीं तामुवाच प्रहर्षितः ॥

मुहुर्मुहुः समालिंग्य वक्षसश्चोपरि स्थिताम्

sādhumādhu mahābhāge satyametattvayoditam ||

jānatāpi mayā pṛṣṭā bhavatīṃ varavarṇini

||77||

साधुमाधु महाभागे सत्यमेतत्त्वयोदितम् ॥

जानतापि मया पृष्टा भवतीं वरवर्णिनि

sūta uvāca

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'smi dvijottamāḥ ||

caturbhujā yathā gaurī saṃjātā paṃcapiṃḍikā

||78||

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः ॥

चतुर्भुजा यथा गौरी संजाता पंचपिंडिका

yaścaitatpaṭhate bhaktyā prātarutthāya mānavaḥ ||

na sa lakṣmyā vimucyeta na ca daurbhāgyamāpnuyāt

||79||

यश्चैतत्पठते भक्त्या प्रातरुत्थाय मानवः ॥

न स लक्ष्म्या विमुच्येत न च दौर्भाग्यमाप्नुयात्

tasmātsarvaprayatnena paṭhanīyamidaṃ śubham ||

ākhyānaṃ gaurikaṃ viprā yanmayā parikīrtitam

||80||

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठनीयमिदं शुभम् ॥

आख्यानं गौरिकं विप्रा यन्मया परिकीर्तितम्

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye paṃcapiṃḍikāgauryutpattimāhātmya varṇanaṃnāmāṣṭasaptatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ || 178 ||