camatkārīdurgāmāhātmyavarṇanam
sūta uvāca
camatkārī purā devī tatraivāsti dvijottamāḥ ||
camatkāranareṃdreṇa sthāpitā śraddhayā purā
||1||चमत्कारी पुरा देवी तत्रैवास्ति द्विजोत्तमाः ॥
चमत्कारनरेंद्रेण स्थापिता श्रद्धया पुरा
yayā sa mahiṣaḥ pūrvaṃ nihato dānavo raṇe ||
kaumāravratadhāriṇyā māyāśatasahasradhṛk
||2||यया स महिषः पूर्वं निहतो दानवो रणे ॥
कौमारव्रतधारिण्या मायाशतसहस्रधृक्
yadā tannirmitaṃ tatra puraṃ tena mahātmanā ||
tasya saṃrakṣaṇārthāya tadā sā sthāpitā dvijāḥ
||3||यदा तन्निर्मितं तत्र पुरं तेन महात्मना ॥
तस्य संरक्षणार्थाय तदा सा स्थापिता द्विजाः
purasya tasya rakṣārthaṃ tathā tatpuravāsinām ||
sarveṣāṃ brāhmaṇeṃdrāṇāṃ bhaktyā bhāvitacetasām
||4||पुरस्य तस्य रक्षार्थं तथा तत्पुरवासिनाम् ॥
सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां भक्त्या भावितचेतसाम्
yastāmabhyarcayetsamyaṅmahānavamivāsare ||
kṛtsnaṃ saṃvatsaraṃ tasya na bhayaṃ jāyate kvacit
||5||यस्तामभ्यर्चयेत्सम्यङ्महानवमिवासरे ॥
कृत्स्नं संवत्सरं तस्य न भयं जायते क्वचित्
bhūtapretapiśācebhyaḥ śatrutaśca viśeṣataḥ ||
rogebhyastaskarebhyaśca duṣṭebhyo'nyebhya eva ca
||6||भूतप्रेतपिशाचेभ्यः शत्रुतश्च विशेषतः ॥
रोगेभ्यस्तस्करेभ्यश्च दुष्टेभ्योऽन्येभ्य एव च
yaṃyaṃ kāmamabhidhyāyañchuklāṣṭamyāṃ naraḥ śuciḥ ||
tāṃ pūjayati sadbhaktyā sa tamāpnotyasaṃśayam
||7||यंयं काममभिध्यायञ्छुक्लाष्टम्यां नरः शुचिः ॥
तां पूजयति सद्भक्त्या स तमाप्नोत्यसंशयम्
niṣkāmaḥ sukhamāpnoti mokṣaṃ nāstyatra saṃśayaḥ ||
tasyā devyāḥ prasādena satyametanmayoditam
||8||निष्कामः सुखमाप्नोति मोक्षं नास्त्यत्र संशयः ॥
तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम्
tāmārādhya gatāḥ pūrvaṃ siddhiṃ bhūrirmahībhujaḥ ||
brāhmaṇāśca tathānye'pi yoginaḥ parameśvarīm
||9||तामाराध्य गताः पूर्वं सिद्धिं भूरिर्महीभुजः ॥
ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनः परमेश्वरीम्
yastasyāḥ śraddhayopetaḥ prakaroti pradakṣiṇām ||
nityaṃ saṃvatsaraṃ yāvattiryagyonau na sa vrajet ||
6.64,10 ||
tasyā āyatane pūrvamāścaryamabhavanmahat ||
yattadvaḥ kīrtayiṣyāmi śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ
||11||यस्तस्याः श्रद्धयोपेतः प्रकरोति प्रदक्षिणाम् ॥
नित्यं संवत्सरं यावत्तिर्यग्योनौ न स व्रजेत् ॥
६.६४,१० ॥
तस्या आयतने पूर्वमाश्चर्यमभवन्महत् ॥
यत्तद्वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः
āsīccitrarathonāma pūrvaṃ pārthivasattamaḥ ||
daśārṇādhipatiḥ khyātaḥ sarvaśatrunibarhaṇaḥ
||12||आसीच्चित्ररथोनाम पूर्वं पार्थिवसत्तमः ॥
दशार्णाधिपतिः ख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः
śuklāṣṭamyāṃ sadā bhaktyā sa tasyāḥ śraddhayānvitaḥ ||
aṣṭottaraśataṃ yāvatpracakāra pradakṣiṇām
||13||शुक्लाष्टम्यां सदा भक्त्या स तस्याः श्रद्धयान्वितः ॥
अष्टोत्तरशतं यावत्प्रचकार प्रदक्षिणाम्
tataḥ praṇamya tāṃ devīṃ saṃprayāti punargṛham ||
sainyena caturaṃgeṇa samaṃtātparivāritaḥ
||14||ततः प्रणम्य तां देवीं संप्रयाति पुनर्गृहम् ॥
सैन्येन चतुरंगेण समंतात्परिवारितः
evaṃ tasya nareṃdrasya pradakṣiṇaratasya ca ||
jagāma sumahānkālo devyā bhaktiratasya ca
||15||एवं तस्य नरेंद्रस्य प्रदक्षिणरतस्य च ॥
जगाम सुमहान्कालो देव्या भक्तिरतस्य च
kasyacittvatha kālasya sa rājā tatra saṃgataḥ ||
apaśyadbrāhmaṇaśreṣṭhāndevīgṛhasamāśritān
||16||कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्र संगतः ॥
अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्देवीगृहसमाश्रितान्
tataḥ pradakṣiṇāṃ kṛtvā tāṃ devīṃ sa mahīpatiḥ
||16||ततः प्रदक्षिणां कृत्वा तां देवीं स महीपतिः
agrasthāṃstāndvijānsarvānnamaścakre samāhitaḥ
||17||अग्रस्थांस्तान्द्विजान्सर्वान्नमश्चक्रे समाहितः
tatastaiḥ sahitaistatra sahāsīnaḥ kathāḥ śubhāḥ ||
rājarṣīṇāṃ purāṇānāṃ viprarṣīṇāṃ cakāra ha
||18||ततस्तैः सहितैस्तत्र सहासीनः कथाः शुभाः ॥
राजर्षीणां पुराणानां विप्रर्षीणां चकार ह
tataḥ kasminkathāṃte sa pṛṣṭastairdvijasattamaiḥ ||
kautūhalasamopetairvinayāvanataḥ sthitaḥ
||19||ततः कस्मिन्कथांते स पृष्टस्तैर्द्विजसत्तमैः ॥
कौतूहलसमोपेतैर्विनयावनतः स्थितः
rājanpṛcchāmahe sarve tvāṃ vayaṃ kautukānvitāḥ ||
tasmātkīrtaya cedguhyaṃ na tattava vyavasthitam
||20||राजन्पृच्छामहे सर्वे त्वां वयं कौतुकान्विताः ॥
तस्मात्कीर्तय चेद्गुह्यं न तत्तव व्यवस्थितम्
māsimāsi sadāṣṭamyāṃ tvaṃ śuklāyāṃ sudūrataḥ ||
āgatya devatāyāśca prakaroṣi pradakṣiṇām
||21||मासिमासि सदाष्टम्यां त्वं शुक्लायां सुदूरतः ॥
आगत्य देवतायाश्च प्रकरोषि प्रदक्षिणाम्
yatnenānyāḥ parityajya sarvāḥ pūjādikāḥ kriyāḥ ||
nūnaṃ vetsi phalaṃ kṛtsnaṃ yatpradakṣiṇasaṃbhavam
||22||यत्नेनान्याः परित्यज्य सर्वाः पूजादिकाः क्रियाः ॥
नूनं वेत्सि फलं कृत्स्नं यत्प्रदक्षिणसंभवम्
rājovāca
satyametaddvijaśreṣṭhā yadbhavadbhirudāhṛtam ||
rahasyamapi vaktavyaṃ yuṣmākaṃ sāṃprataṃ mayā
||23||सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् ॥
रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया
ahamāsa śukaḥ pūrvamasminnāyatane śubhe ||
devyāḥ paścimadigbhāge kulāyakṛtasaṃśrayaḥ
||24||अहमास शुकः पूर्वमस्मिन्नायतने शुभे ॥
देव्याः पश्चिमदिग्भागे कुलायकृतसंश्रयः
tatra nirgacchato nityaṃ kurvataścapraveśanam ||
pradakṣiṇābhavaddevyā nityameva dvijottamāḥ
||25||तत्र निर्गच्छतो नित्यं कुर्वतश्चप्रवेशनम् ॥
प्रदक्षिणाभवद्देव्या नित्यमेव द्विजोत्तमाः
tataḥ kālena me mṛtyuḥ saṃjāto'traiva maṃdire ||
tatprabhāveṇa saṃjāto rājā jātismaro'tra hi
||26||ततः कालेन मे मृत्युः संजातोऽत्रैव मंदिरे ॥
तत्प्रभावेण संजातो राजा जातिस्मरोऽत्र हि
etasmātkāraṇāddūrātsamabhyetya pradakṣiṇām ||
karomyasyā dvijaśreṣṭhā devatāyāḥ samāhitaḥ
||27||एतस्मात्कारणाद्दूरात्समभ्येत्य प्रदक्षिणाम् ॥
करोम्यस्या द्विजश्रेष्ठा देवतायाः समाहितः
purā bhaktivihīnena kulāye vasatā mayā ||
kṛtā pradakṣiṇā devyāstena jāto'smi bhūpatiḥ
||28||पुरा भक्तिविहीनेन कुलाये वसता मया ॥
कृता प्रदक्षिणा देव्यास्तेन जातोऽस्मि भूपतिः
adhunā śraddhayā yukto yatkaromi pradakṣiṇām ||
kiṃ me bhaviṣyati śreyastanna vedmi dvijottamāḥ
||29||अधुना श्रद्धया युक्तो यत्करोमि प्रदक्षिणाम् ॥
किं मे भविष्यति श्रेयस्तन्न वेद्मि द्विजोत्तमाः
sūta uvāca
tacchrutvā tasya te viprā vismayotphullalocanāḥ ||
sādhuvādaṃ tathā cakrustasya bhūpasya harṣitāḥ
||30||तच्छ्रुत्वा तस्य ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः ॥
साधुवादं तथा चक्रुस्तस्य भूपस्य हर्षिताः
tataḥ sa pārthivaḥ sarvānpraṇamya dvijasattamān ||
anujñāpya yayau tūrṇaṃ svagṛhāya sasainikaḥ
||31||ततः स पार्थिवः सर्वान्प्रणम्य द्विजसत्तमान् ॥
अनुज्ञाप्य ययौ तूर्णं स्वगृहाय ससैनिकः
adhunā śraddhayā yukto yaḥ karoti pradakṣiṇām ||
sarvapāpavinirmukto labhate vāṃchitaṃ phalam
||32||अधुना श्रद्धया युक्तो यः करोति प्रदक्षिणाम् ॥
सर्वपापविनिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम्
tataḥ prabhṛti te viprāḥ sarve bhaktipuraḥsarāḥ ||
tasyāḥ pradakṣiṇāṃ cakrustathānye muktihetave
||33||ततः प्रभृति ते विप्राः सर्वे भक्तिपुरःसराः ॥
तस्याः प्रदक्षिणां चक्रुस्तथान्ये मुक्तिहेतवे
prāptāśca paramāṃ siddhiṃ vāṃchitāṃ tatprabhāvataḥ ||
iha loke pare caiva durlabhāṃ tridaśairapi
||34||प्राप्ताश्च परमां सिद्धिं वांछितां तत्प्रभावतः ॥
इह लोके परे चैव दुर्लभां त्रिदशैरपि
tasmātsarvaprayatnena tāṃ devīmiha saṃśrayet ||
sarvakāmapradāṃ nṛṇāṃ tasminkṣetre vyavasthitām
||35||तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तां देवीमिह संश्रयेत् ॥
सर्वकामप्रदां नृणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe śrīhāṭakeśvarakṣetramāhātmye camatkārīdurgāmāhātmyavarṇanaṃnāma catuḥṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 64 ||