मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — नागरखण्डः, अध्याय ८३

3
नागरखण्डः · 83

सुपर्णाख्यमाहात्म्यवर्णनम्

सूत उवाच

तत्राश्चर्यमभूत्पूर्वं यत्तद्ब्राह्मणसत्तमाः ॥

अहं वः कीर्तयिष्यामि पुराणे यदुदाहृतम्

॥१॥

वेणुर्नाम महीपालः पुरासीत्सूर्यवंशजः ॥

सदैव पापसंयुक्तो दुर्मेधाः कामपीडितः

॥२॥

शासनानि प्रदत्तानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥

अन्यैः पार्थिवशार्दूलैस्तेन तानि हृतान्यलम्

॥३॥

विध्वंसिताः स्त्रियो नैका विधवाश्च विशेषतः ४ कुमार्यो रूपवत्यश्च तथा निज कुलोद्भवाः

॥४॥

देवताराधनं पूजां कर्तुं नैव ददाति सः ॥

न च यज्ञं न होमं च स्वाध्यायं न च पापकृत्

॥५॥

प्रोवाचाथ जनान्सर्वान्मां पूजयत सर्वदा ॥

न मामभ्यधिकोऽन्योऽस्ति देवो वा ब्राह्मणोऽपि वा

॥६॥

मया तुष्टेन सर्वेषां संपत्स्यति हृदि स्थितम् ॥

इह लोकेष्वसंदिग्धं शुभं वा यदि वाऽशुभम्

॥७॥

तेन शस्त्रविहीनानां विश्वस्तानां वधः कृतः ॥

संत्यक्ताः शरणं प्राप्ताः पुरुषा भयविह्वलाः

॥९॥

नष्टो महाहवं दृष्ट्वा शत्रुसंघानुपस्थितान् ॥

क्षात्रं धर्मं परित्यज्य प्राणरक्षार्थमेव हि

॥९॥

अचौराः प्रगृहीताश्च चौराः संरक्षिताः सदा ॥

साधवः क्लेशिता नित्यं तेषां संहरता धनम्

॥१०॥

न कृतं च व्रतं तेन श्रद्धापूतेन चेतसा ॥

न दत्तं ब्राह्मणेभ्यश्च न च यष्टं कदाचन

॥११॥

एवं तस्य नरेन्द्रस्य पापासक्तस्य नित्यशः ॥

कुष्ठव्याधिरभूदुग्रो वंशोच्छेदश्च सद्द्विजाः

॥१२॥

ततस्तं व्याधिना ग्रस्तं पुत्रपौत्रविवर्जितम् ॥

दायादाः सहसोपेता राज्यं जह्रुस्ततः परम्

॥१३॥

तं च निर्वासयामासुस्तस्माद्देशात्पदातिकम् ॥

एकाकिनं परित्यक्तं सर्वैरपि सुहृद्गणैः

॥१४॥

सोऽपि सर्वैः परित्यक्तस्तेन पापेन कर्मणा ॥

कलत्रैरपि चात्मीयैः स्मृत्वा पूर्वविचेष्टितम्

॥१५॥

एकाकी भ्रममाणोऽथ सोऽपि कष्टवशं गतः ॥

क्षुत्तृष्णासुपरिश्रांतः क्षेत्रेऽत्रैव समागतः

॥१६॥

ततः प्रासादमासाद्य सुपर्णाख्यसमुद्भवम् ॥

यावत्प्राप्तः परित्यक्तस्ताव त्प्राणैरुपोषितः

॥१७॥

ततो दिव्यवपुर्भूत्वाविमानवरमाश्रितः ॥

जगाम शिवलोकं स दुर्लभं धार्मिकैरपि

॥१८॥

सेव्यमानोप्सरोभिश्च स्तूयमानश्च किन्नरैः ॥

गीयमानश्च गन्धर्वैः शिवपार्श्वे व्यवस्थितः

॥१९॥

अथ तं संनिधौ दृष्ट्वा गौरी पप्रच्छ सादरम् ॥

कोऽयं देव समायातः सुकृती तव मन्दिरे ॥

अनेन किं कृतं कर्म यत्प्राप्तोऽत्र विभूतिधृक्

॥२०॥

श्रीभगवानुवाच

एष पापसमाचारः सदाऽऽसीत्पृथिवीपतिः ॥

वेणुसंज्ञो धरापृष्ठे कुष्ठव्याधिसमाकुलः

॥२१॥

स संत्यक्तो निजैर्दारैः शत्रुवर्गेण धर्षितः ॥

भ्रममाणः समायातः सुपर्णाख्यस्य मन्दिरे

॥२२॥

उपवासपरिश्रांतः सांनिध्यं मम यत्र च ॥

सर्वप्राणैः परित्यक्तस्तस्मिन्नायतने शुभे

॥२३॥

तत्प्रभावादिह प्राप्तः सत्यमेतन्मयोदितम् ॥

अन्योऽप्यनशनं कृत्वा प्राणान्यस्तत्र संत्यजेत्

॥२४॥

स सर्वाभ्यधिकां भूतिं प्राप्नुयाद्वरवर्णिनि ॥

यानेतान्वीक्षसे देवि गणान्मे पार्श्वसंस्थितान्

॥२५॥

एतैस्तत्र कृतं सर्वैर्देवि प्रायोपवेशनम् ॥

अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः ॥

प्रासादे तत्र निर्मुक्ताः प्राणैर्यांति ममांतिकम्

॥२६॥

सूत उवाच

तच्छ्रुत्वा पार्वती वाक्यं प्रोक्तं देवेन शम्भुना ॥

विस्मयाविष्टहृदया साधु साध्विति साऽब्रवीत्

॥२७॥

ततःप्रभृति लोकेऽत्र पुरुषा मुक्तिमिच्छवः ॥

दूरतोऽपि समभ्येत्य स्वान्प्राणांस्तत्र तत्यजुः

॥२८॥

प्रायोपवेशनं कृत्वा श्रद्धया परया युताः ॥

गच्छन्ति च परां सिद्धिमपि पापपरायणाः

॥२९॥

एतद्वः सर्वमाख्यातं सर्वपातकनाशनम् ॥

सुपर्णाख्यस्य माहात्म्यं यन्मया स्वपितुः श्रुतम्

॥३०॥

इति श्रीस्कन्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सुपर्णाख्यमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः ॥ ८३ ॥